Η Ευρωπαϊκή Ενωση εξετάζει σχέδια χορήγησης πρόσθετης δημοσιονομικής ευελιξίας στα κράτη-μέλη προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις του υψηλού κόστους ενέργειας που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στο Ιράν. Σύμφωνα με το Bloomberg, η πρόταση που συζητείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιτρέψει στις κυβερνήσεις να δαπανήσουν περίπου το 0,3% του ΑΕΠ για δαπάνες σχετικές με την ενέργεια πέραν του δημοσιονομικού πλαισίου της Ε.Ε.
Θα πρόκειται ουσιαστικά για επανενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής, παρόμοιας με την εξαίρεση για την άμυνα που είχε παραχωρηθεί στα κράτη-μέλη, όπως τουλάχιστον ανέφεραν οι πηγές του Bloomberg. Πάντως, όπως επισημαίνει το πρακτορείο, οι λεπτομέρειες της πρότασης ενδέχεται να αλλάξουν πριν από την ανακοίνωση της Κομισιόν, ενώ ένας εκπρόσωπός της αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη αναμένεται να επιβραδυνθεί σοβαρά, ενώ ο πληθωρισμός εκτιμάται πως θα ανέλθει στα υψηλότερα επίπεδα από το 2023, συνεπεία της αύξησης του κόστους της ενέργειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η Επιτροπή προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα κυμανθεί στο 0,9% φέτος, σημαντικά κάτω από το 1,4% του περασμένου έτους και 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από ό,τι αναμενόταν τον Νοέμβριο. Για το 2027, αναθεώρησε τις προβλέψεις της προς τα κάτω στο 1,2%.
Η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά, ενώ ο πληθωρισμός εκτιμάται πως θα ανέλθει στα υψηλότερα επίπεδα από το 2023.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη στην Ιταλία. Η χώρα, η οποία εδώ και καιρό αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω των υψηλών επιπέδων χρέους, συγκαταλέγεται στις φωνές που ζητούν μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία από τις Βρυξέλλες τους τελευταίους μήνες, καθώς παλεύει να αντιμετωπίσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Παρά την ισχυρότερη ανάπτυξη κατά το πρώτο τρίμηνο, το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ιταλίας υπερβαίνει το όριο της Ε.Ε. και οι αξιωματούχοι αναθεώρησαν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη, αφού η κρίση στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε αύξηση του κόστους των καυσίμων.
Η οικονομία της Ιταλίας σημείωσε ανάπτυξη μόλις 0,5% πέρυσι, υποστηριζόμενη από την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης. Αυτή η ευνοϊκή συγκυρία αναμένεται να τερματισθεί φέτος, γεγονός που, σε συνδυασμό με τον πόλεμο στο Ιράν και την ενεργειακή κρίση, θα δυσχεράνει την ανάπτυξη της οικονομίας. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,3% το πρώτο τρίμηνο σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο, αντί για το 0,2% που είχε ανακοινωθεί αρχικά.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, ανταποκρίθηκε στον πόλεμο με προσωρινά μέτρα, μεταξύ των οποίων μια προσωρινή μείωση του φόρου στα καύσιμα, η οποία παρατείνεται περιοδικά καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται. Η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές καυσίμων και φυσικού αερίου από το εξωτερικό, και η οικονομία της είναι πιο ευάλωτη σε απότομες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας, σε σύγκριση με άλλες της περιοχής.
Τον περασμένο μήνα, η Μελόνι ζήτησε από την Κομισιόν μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων της Ενωσης, προκειμένου να αντισταθμιστεί η αύξηση του κόστους. Σε επιστολή που απέστειλε στην πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η Μελόνι ζήτησε να συμπεριληφθούν επενδύσεις και έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης στη λεγόμενη εθνική ρήτρα διασφάλισης.
