Εάν το «made in China» κατέκλυσε τον πλανήτη στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, στον καιρό των δασμών δίνει τη θέση του στο «made by China». Αντιμέτωπα με μια αδύναμη εσωτερική αγορά και σοβαρά εμπόδια στις εξαγωγές, τα κινεζικά εργοστάσια μεταφέρονται στο εξωτερικό, κατασκευάζοντας πλέον από ηλεκτρικές συσκευές έως αυτοκίνητα σε μέρη όπως η Βόρεια και η Νότια Αμερική, αλλά και η Ανατολική Ευρώπη. Οι Κινέζοι επιχειρηματίες το ονομάζουν «chuhai», που στα μανδαρινικά σημαίνει «πηγαίνοντας στη θάλασσα», δηλαδή στο εξωτερικό. Και ενώ οι κινεζικές επενδύσεις μπορεί να είναι συχνά ευπρόσδεκτες, συνοδεύονται και από ανησυχίες ότι οι επιχειρήσεις αυτές φέρνουν στις αγορές της Ευρώπης και των ΗΠΑ τον εξαντλητικό ανταγωνισμό για τον οποίο φημίζεται η κινεζική αγορά, απειλώντας τις ντόπιες εταιρείες, αλλά και ρίχνοντας τους μισθούς.
Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, αναμένεται να επεκταθούν περισσότερες κινεζικές επιχειρήσεις, έπειτα από τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν στο Πεκίνο ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Κινέζος ομόλογός του Σι Τζινπίνγκ, για τη σύσταση ενός νέου διμερούς «συμβουλίου επενδύσεων».
Στη Βραζιλία και στην Ουγγαρία, η εταιρεία ηλεκτρικών αυτοκινήτων BYD έχει βρεθεί στο επίκεντρο καταγγελιών ότι οι Κινέζοι μετανάστες που εργάζονται για την κατασκευή των εργοστασίων της υπόκεινται σε παραβιάσεις των εργασιακών δικαιωμάτων, με τις βραζιλιανικές αρχές να μιλούν για συνθήκες που παραπέμπουν σε δουλεία.
Ορισμένοι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ενωσης φοβούνται ότι το νέο εργοστάσιο της BYD στην Ουγγαρία θα μπορούσε να υπονομεύσει τις αυτοκινητοβιομηχανίες σε όλη την ήπειρο, απειλώντας μια βιομηχανία που στηρίζει το 7% της ευρωπαϊκής οικονομίας και 13 εκατ. θέσεις εργασίας, σημειώνει η Wall Street Journal.
Η BYD αναφέρει ότι έχει μηδενική ανοχή στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της εργατικής νομοθεσίας σε όλες τις δραστηριότητές της. «Η ανάπτυξη μεγαλύτερης παραγωγικής ικανότητας στο εξωτερικό είναι η τάση, είναι το επιχειρηματικό σχέδιο», δήλωσε η εκτελεστική αντιπρόεδρος της BYD, Στέλα Λι, σε συνέδριο αυτόν τον μήνα.
Η CATL έχει επίσης πρότζεκτ σε εξέλιξη στην Ουγγαρία, στην Ινδονησία και στην Ισπανία. Η εταιρεία οικιακών συσκευών Midea, η οποία έχει κατασκευάσει εργοστάσια στη Βραζιλία και την Ταϊλάνδη, ανακοίνωσε πρόσφατα μια συνεργασία με τη σουηδική Electrolux για την κοινή λειτουργία εργοστασίων στη Νότια Καρολίνα και στο Μεξικό. Αν και οι επενδύσεις αυτές είναι ευπρόσδεκτες όταν τονώνουν την οικονομική δραστηριότητα σε μια κοινότητα, υπάρχουν κι εκείνοι που φοβούνται ότι οι κινεζικές επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε επικερδείς καταναλωτικές αγορές χωρίς να δημιουργούν τόσες θέσεις εργασίας ή οικονομική αξία αντίστοιχη με εκείνη των εταιρειών τις οποίες απειλούν να εκτοπίσουν.
Πέρυσι, οι κινεζικές άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό αυξήθηκαν κατά 7,1%, την ώρα που οι εγχώριες επενδύσεις μειώθηκαν κατά 3,8%, σημειώνοντας την πρώτη ετήσια πτώση που έχει καταγραφεί ποτέ.
«Αυτό που χρειαζόμαστε είναι περισσότερες κινεζικές άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ευρώπη σε ορισμένους βασικούς τομείς, για να συμβάλουν στην ανάπτυξή μας, να μεταφέρουν ορισμένες τεχνολογίες και όχι μόνο να κάνουν εξαγωγές προς την Ευρώπη», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν φέτος στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.
