«Πόρτα» στην Τουρκία για την τροφοδοσία της Ευρώπης με φυσικό αέριο ανοίγουν χώρες με υψηλή εξάρτηση από το εισαγόμενο καύσιμο. Ξεκάθαρο άνοιγμα προς τη γειτονική χώρα έκανε η ιταλική Εdison, η οποία υπέγραψε μνημόνιο κατανόησης (MoU) με την τουρκική BOTAS «για την αξιολόγηση πιθανών ευκαιριών συνεργασίας στους τομείς φυσικού αερίου και LNG». Μετά από πολύμηνες συζητήσεις για κοινή συνεργασία στην ανάπτυξη μιας νέας υποδομής ενεργειακού εφοδιασμού, Edison και BOTAS υπέγραψαν στις 11 Μαΐου στη Ρώμη MoU με στόχο την κατασκευή ενός διασυνδετηρίου αγωγού μεταξύ Τουρκίας και Ιταλίας, κατάλληλου για τη μεταφορά φυσικού αερίου και υδρογόνου. Σε συνέχεια αυτής της συμφωνίας, στις 22 Μαΐου πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη η επίσημη τελετή υπογραφής, παρουσία τουρκικών αρχών και εκπροσώπων των εταιρειών. Την υπογραφή του MοU ανακοίνωσε με ανάρτηση στον λογαριασμό του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ. Εγραψε χαρακτηριστικά:
«Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής για τους φυσικούς πόρους της Κωνσταντινούπολης υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας (MoU) μεταξύ της BOTAS και της ιταλικής ενεργειακής εταιρείας Edison SpA για την αξιολόγηση πιθανών ευκαιριών συνεργασίας στους τομείς του φυσικού αερίου και του LNG. Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας θα συνεργαστούμε σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, από το εμπόριο και τις συναλλαγές φυσικού αερίου και LNG έως κοινές εμπορικές ευκαιρίες και μια πιθανή σύνδεση αγωγού μεταξύ Τουρκίας και Ιταλίας. Θα συνδυάσουμε επίσης την τεχνική και εμπορική εμπειρογνωμοσύνη μας μέσω μιας κοινής ομάδας εργασίας που θα συστήσουμε. Πιστεύουμε ότι αυτή η στρατηγική συνεργασία θα συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη των χωρών μας, στις συνδέσεις μας στη λεκάνη της Μεσογείου και στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της περιοχής».
Δυνητικά η Τουρκία καθίσταται μια στρατηγική επιλογή ενεργειακού εφοδιασμού συνολικά για την Ευρώπη, η οποία έχει μειώσει την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο και θα τη μηδενίσει στο τέλος του 2027, όπως έχει ήδη αποφασιστεί, αλλά στο μεταξύ έχει αυξήσει σημαντικά την εξάρτησή της από το LNG και μαζί την έκθεσή της σε γεωπολιτικές αναταραχές.
Το Βερολίνο φέρεται να έχει εκφράσει τη στήριξή του στα σχέδια της ιταλικής Εdison για στρατηγική συνεργασία με την Τουρκία.
Το αέριο μέσω αγωγών δεν επηρεάζεται στον ίδιο βαθμό από γεωπολιτικούς κινδύνους, με ευρωπαϊκές χώρες με μεγάλη εξάρτηση από το εισαγόμενο καύσιμο να βλέπουν το αέριο που φθάνει μέσω αγωγών από διάφορες πηγές στην Τουρκία ως μια εναλλακτική ασφαλούς τροφοδοσίας και χαμηλότερου κόστους για τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες, θερμός υποστηρικτής αυτής της στρατηγικής επιλογής φαίνεται να είναι η Γερμανία, η οποία πέρασε βίαια από το πολύ φθηνό ρωσικό αέριο που είχε εξασφαλίσει για πολλά χρόνια προνομιακά σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ε.Ε. στο ακριβό LNG. Το Βερολίνο φέρεται μάλιστα να έχει εκφράσει τη στήριξή του στα σχέδια της ιταλικής Εdison για στρατηγική συνεργασία με την Τουρκία στο φυσικό αέριο ως μια δυνητική πηγή τροφοδοσίας και για τη γερμανική αγορά.
To πρώτο ερώτημα που προκύπτει από τη συμφωνία Edison – BOTAS είναι πώς διασφαλίζεται ότι το αέριο που θα φθάνει στην Ιταλία από την Τουρκία δεν θα είναι ρωσικό και το δεύτερο μέσω ποιας διαδρομής θα μεταφέρεται.
Αν και το MοU αναφέρεται γενικώς σε «μια πιθανή σύνδεση αγωγού μεταξύ Τουρκίας και Ιταλίας», παράγοντες της αγοράς έκαναν λόγο για τον αγωγό ΙGI Poseidon που σχεδιάστηκε να συνδέει την Τουρκία και την Ιταλία μέσω της Ελλάδας, για να μεταφέρει όμως αζερικό αέριο. Το σχέδιο δεν προχώρησε γιατί στην τότε «κούρσα» των αγωγών κυριάρχησε ο TAP.
Με δυναμικότητα μεταφοράς φυσικού αερίου 12 δισ. κ.μ. ετησίως, η οποία μπορεί να επαυξηθεί έως τα 20 δισ. κ.μ. ετησίως, ο αγωγός Poseidon αποτελεί ωστόσο ένα ώριμο έργο, έτοιμο προς κατασκευή. Εντύπωση όμως προκαλεί το γεγονός ότι η Edison που συμμετέχει από κοινού με τη ΔΕΠΑ στον IGI προχωρεί αυτοτελώς σε ένα σχέδιο για το οποίο δεν έχει ενημερώσει τον Ελληνα εταίρο της, κάτι που εικάζεται ότι θα κάνει όταν το σχέδιο ωριμάσει.
