Τα Στενά του Ορμούζ είναι κλειστά εδώ και δέκα εβδομάδες –ένα σοκ που άλλοτε θεωρείτο αδιανόητο για την παγκόσμια οικονομία– κι όμως οι παγκόσμιες τιμές πετρελαίου απέχουν πολύ από τα επίπεδα που προέβλεπαν αρχικά οι αναλυτές.
Οι ΗΠΑ και η Κίνα παίζουν σημαντικό ρόλο στη συγκράτηση του κόστους, σύμφωνα με πρόσφατο σημείωμα της Morgan Stanley, ενώ με τη σειρά της η συγκράτηση αυτή ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει μέχρι στιγμής η παγκόσμια οικονομία.
Ειδικότερα, από την αρχή του πολέμου λείπουν από την αγορά σχεδόν 1 δισ. βαρέλια πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή ή περίπου 12,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα από επτά χώρες. «Το ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαταραχή στην πετρελαϊκή προμήθεια στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου δεν είναι ούτε υπερβολικό ούτε αμφιλεγόμενο», σημειώνουν οι αναλυτές της Morgan Stanley.
Οι τιμές έχουν βεβαίως ανέβει και συγκεκριμένα κατά τουλάχιστον 40%, σε επίπεδα άνω των 100 δολαρίων. Ωστόσο απέχουν πολύ από τα σχεδόν 140 δολάρια που είχαν καταγραφεί το 2022, όταν αφαιρέθηκε από την αγορά η πολύ μικρότερη προμήθεια της Ρωσίας. Επίσης, μεταξύ 2011 και 2014 το πετρέλαιο διαμορφωνόταν κοντά στα 100 δολάρια με βάση τον πληθωρισμό και έτσι οι σημερινές τιμές φαίνονται σχετικά χαμηλές σε ιστορικό επίπεδο.
Αυτό αποδίδεται εν μέρει στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη. Οι ΗΠΑ αύξησαν κατακόρυφα τις πετρελαϊκές εξαγωγές τους κατά περίπου 3,8 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και άλλων πετρελαϊκών προϊόντων την ημέρα. Η Κίνα μείωσε τις εισαγωγές της κατά περίπου 5,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Αθροιστικά, αυτό σημαίνει ότι οι δύο υπερδυνάμεις έχουν απορροφήσει περίπου τα δύο τρίτα της ημερήσιας έλλειψης στην αγορά.
Οι δύο υπερδυνάμεις έχουν απορροφήσει περίπου τα δύο τρίτα της ημερήσιας έλλειψης στην αγορά.
Βέβαια, η εξαγωγική εκτίναξη των ΗΠΑ στηρίζεται στα αποθέματα, μεταξύ αυτών και στα στρατηγικά αποθέματα, και όχι σε μεγαλύτερη πετρελαϊκή παραγωγή φέτος. Ως αποτέλεσμα, δεν θεωρείται μια βιώσιμη τακτική.
Σύμφωνα με το Axios, η Κίνα από την πλευρά της μπορεί να είναι καλύτερα τοποθετημένη. Οι αναλυτές της Morgan Stanley εκτιμούν ότι ακόμη κι αν χρησιμοποιεί αρκετά εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από τα αποθέματά της, έχει τη δυνατότητα να συντηρήσει αυτόν τον ρυθμό «επί μήνες, πιθανώς ισορροπώντας το έτος».
Πλην αυτών των κινήσεων, υπάρχουν κι άλλοι παράγοντες που προς το παρόν συγκρατούν τις τιμές. Κατ’ αρχάς, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος ήταν ήδη σχετικά χαμηλές και τα αποθέματα ήταν άφθονα. Δεύτερον, επικρατεί αισιοδοξία. Η αγορά προθεσμιακών συμβολαίων ενέργειας ποντάρει εξαρχής στο άνοιγμα των Στενών: «Οι αγορές δεν σταμάτησαν ποτέ να πιστεύουν ότι οι πολύ μεγάλες αυξήσεις στον πληθωρισμό θα οδηγούσαν σε αλλαγή πολιτικής στις ΗΠΑ», έγραψε πρόσφατα ο επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman Sachs, Ζον Χάτζιους.
Στο μεταξύ, η οικονομική δραστηριότητα είναι ανθεκτικότερη από τις αρχικές προβλέψεις. Σύμφωνα με την Goldman Sachs, οι πιθανότητες ύφεσης στις ΗΠΑ τον επόμενο μήνα είναι 25%, ενώ στις προηγούμενες προβλέψεις ήταν 30%. Εξακολουθούν βέβαια να είναι υψηλότερες σε σύγκριση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Τώρα, η Goldman Sachs δηλώνει ότι ανησυχεί για την καταναλωτική δαπάνη στις ΗΠΑ, καθώς εξαντλούνται τα χρήματα από τις επιστροφές φόρων και το ποσοστό αποταμίευσης παραμένει χαμηλό.
«Παραδόξως, όσο οι τιμές του πετρελαίου συγκρατούνται, τόσο μειώνεται η πίεση προς τον Λευκό Οίκο να καταλήξει σε συμφωνία, ενώ το Ιράν θα επιδιώξει να παρατείνει την κατάσταση ώστε να αυξήσει το οικονομικό πλήγμα», έγραφε πρόσφατα ο Ρόμπιν Μιλς στο The National. «Τελικά, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι σε λίγες εβδομάδες ή μήνες θα αναρωτιόμαστε γιατί οι τιμές είναι τόσο υψηλές», συμπλήρωσε.
