Επίσημες έρευνες, που ακόμη βρίσκονται σε προκαταρκτικό στάδιο, διεξάγει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκειμένου να στοιχειοθετήσει προσφυγή εις βάρος της Gazprom για μονοπωλιακές πρακτικές στο εμπόριο φυσικού αερίου, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του πρακτορείου Bloomberg. Οικονομικοί και πολιτικοί αναλυτές προεξοφλούν εντάσεις στις σχέσεις E.E. και Ρωσίας, η οποία ελέγχει τον κολοσσό φυσικού αερίου. H ατμόσφαιρα αναμένεται να είναι τεταμένη στην επικείμενη σύνοδο κορυφής του G20, που θα φιλοξενηθεί στην Αγία Πετρούπολη στις 5-6 Σεπτεμβρίου.
Οι έρευνες της Ε.Ε. έχουν ήδη προκαλέσει την αντίδραση του Ρώσου πρόεδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος έχει δηλώσει ότι θα υπάρξουν «απώλειες και για τις δύο πλευρές» εάν δεν επιλυθεί το ζήτημα. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, προειδοποίησε πως εάν η Ε.Ε. επιβάλει κυρώσεις εναντίον της Gazprom τότε «θα είναι δύσκολο για τη ρωσική εταιρεία να λειτουργήσει σε αγορές όπου θα αντιμετωπίζει διακρίσεις». Ο επίτροπος Ανταγωνισμού, Χοακίμ Αλμούνια, επιμένει ότι οι έρευνες αυτές δεν αφορούν το ρωσικό κράτος αλλά μία εταιρεία. Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκονται υποψίες για υψηλότερες του φυσιολογικού τιμές φυσικού αερίου στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, επειδή η Gapzrom συνδέει τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια με την τιμή του πετρελαίου, απαγορεύοντας, παράλληλα, το εμπόριο μεταξύ κρατών, όπως έχει επισημάνει η Ε.Ε.
Τo 50,01% του μετοχικού κεφαλαίου της Gazprom ελέγχεται από το κράτος, με τον πρόεδρο της χώρας να έχει υπογράψει διάταγμα που απαγορεύει εταιρείες με στρατηγικό ρόλο στη χώρα να δημοσιεύουν πληροφορίες, να πωλούν περιουσιακά στοιχεία και να αλλάζουν τους όρους συμβολαίων χωρίς την έγκριση της κυβέρνησης.
Οπως δηλώνει ο Τίφς βαν ντε Γκράαφ, ερευνητής του Ινστιτούτου Γκαίτε στο Βέλγιο: «Η Gazprom δεν είναι μια τυπική ρωσική εταιρεία. Δεν λογοδοτεί στους μετόχους και χρησιμεύει για την εξυπηρέτηση πολιτικών σκοπιμοτήτων». Ο κρίσιμος ρόλος της Gazprom στις αγορές ενέργειας της Ευρώπης επιβεβαιώθηκε τον περασμένο Μάρτιο, όταν οι εξαγωγές της στη Βρετανία αυξήθηκαν κατά 40% σε σχέση με ένα χρόνο πριν λόγω των εξαιρετικά χαμηλών θερμοκρασιών στη χώρα. Το 2009, η διαμάχη ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία προκάλεσε διακοπές στην προσφορά φυσικού αερίου προς την Ευρώπη επί δύο ολόκληρες εβδομάδες όταν, για μία ακόμη φορά, οι καιρικές συνθήκες ήταν αρκετά δυσμενείς. Ο κ. Ντε Γκράαφ καταλήγει ότι υπάρχει μεγάλη αλληλεξάρτηση ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Ρωσία, καθώς «ο ένας έχει ανάγκη το φυσικό αέριο και ο άλλος τα χρήματα».
