«Η πολυάριθμη αντιπροσωπεία που φέρνω μαζί μου αυτή τη φορά καταδεικνύει το υψηλό επίπεδο συνεργασίας ανάμεσα στις χώρες μας και την προοπτική των μελλοντικών μας σχέσεων». Με τη δήλωση αυτή ο Ρώσος πρόεδρος, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, αναφέρθηκε στη σημασία που έχει η Κίνα, η πλέον ενεργοβόρα οικονομία στον κόσμο, για τη Ρωσία, την υπ’ αριθμόν ένα χώρα παγκοσμίως σε παραγωγή ενέργειας.
Στη διάρκεια της επίσκεψης που πραγματοποίησε στην κινεζική πρωτεύουσα στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, με πραγματικά μεγάλη συνοδεία Ρώσων αξιωματούχων, ο κ. Μεντβέντεφ παρευρέθη στην τελετή εγκαινίων του πρώτου αγωγού που συνδέει τις δύο χώρες. Πρόκειται για κλάδο του νέου αγωγού Ανατολικής Σιβηρίας – Ειρηνικού Ωκεανού (ESPO) που θα μεταφέρει στην Κίνα 300.000 βαρέλια ρωσικού πετρελαίου την ημέρα για τα επόμενα 20 χρόνια. Το αρχικό σχέδιό του, βέβαια, είχε ερμηνευθεί ως προσπάθεια της Ρωσίας να διαφοροποιήσει την πελατειακή της βάση στις εξαγωγές πετρελαίου και να επεκταθεί σε αγοραστές όπως η Ιαπωνία. Η σκοπιμότητα της επίσκεψης, όμως, δεν εξαντλείτο σε ένα τυπικό τελετουργικό, καθώς οι δύο χώρες προχωρούν σε σημαντική σύσφιγξη της μεταξύ τους συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας. Μετά τη συμφωνία που συνήψαν για την κατασκευή διυλιστηρίου στην Κίνα, την προηγούμενη εβδομάδα συνήψαν σειρά συμφωνιών συνεργασίας σε όλους τους τομείς της ενέργειας: άνθρακα, φυσικό αέριο, πυρηνική ενέργεια και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Συνεργασία σε φυσικό αέριο
Εκτός του ότι ετοιμάζονται να ενεργοποιήσουν τον αγωγό πετρελαίου, η Ρωσία δήλωσε πρόθυμη να καλύψει το σύνολο των αναγκών της Κίνας σε φυσικό αέριο και ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης, Ιγκόρ Σετσίν, δήλωσε πως η πολυάριθμη ρωσική αντιπροσωπεία που συνόδευε τον Ρώσο πρόεδρο εξέτασε με Κινέζους αξιωματούχους την προοπτική να προμηθεύει η Ρωσία την Κίνα με φυσικό αέριο, αρχής γενομένης από το 2015. Κι ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη οι συνομιλίες και η επίσκεψη Μεντβέντεφ στο Πεκίνο, με ανακοίνωσή της η Gazprom τόνισε πως η συμφωνία των δύο χωρών προβλέπει πως η Ρωσία θα προμηθεύει την Κίνα με 30 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως για 30 χρόνια, αρχής γενομένης από το 2015.
Μέχρι στιγμής, πάντως, η Ρωσία δεν έχει προσδιορίσει σε ποια τιμή θα παρέχει το φυσικό αέριο στην πλέον ενεργοβόρα οικονομία του κόσμου. Μολονότι ο Ρώσος υπουργός Ενέργειας, Σεργκέι Σμάτκο, έσπευσε τις ίδιες ημέρες να διευκρινίσει στο ρωσικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Interfax πως έχουν συμφωνηθεί όλοι οι άλλοι όροι της συμφωνίας, η εκκρεμότητα που αφορά τις τιμές θα μπορούσε να δυναμιτίσει τη συμφωνία. Εχει προηγηθεί παλαιότερη συμφωνία, που προέβλεπε πως ο ρωσικός κολοσσός του φυσικού αερίου, η Gazprom, επρόκειτο να κατασκευάσει δύο αγωγούς που θα μετέφεραν φυσικό αέριο στην Κίνα. Η υλοποίησή τους, όμως, έχει προσκρούσει σε διαφωνίες ανάμεσα στις δύο χώρες ακριβώς για τα επίπεδα των τιμών. Ισως λόγοι σκοπιμότητας εξωθήσουν τις δύο χώρες σε πιο συναινετική διάθεση αυτή τη φορά.
Εχει, άλλωστε, προηγηθεί η συμφωνία τους για την από κοινού επένδυση, ύψους πέντε δισ. δολαρίων, με σκοπό την κατασκευή διυλιστηρίου στην Κίνα. Την επένδυση θα αναλάβει από ρωσικής πλευράς η μεγαλύτερη παραγωγός αργού πετρελαίου, η Rosneft, και από κινεζικής, η China National Petroleum Corporation. Το υπό σχεδιασμό διυλιστήριο προβλέπεται να κατασκευαστεί στην πόλη Τιαντζίν, κοντά στο Πεκίνο, και να διαθέτει παραγωγική δυνατότητα 13 εκατ. τόνων ετησίως. Βάσει των συμφωνηθέντων, η Ρωσία θα προμηθεύει το 70% του απαιτούμενου πετρελαίου στη νέα μονάδα και το υπόλοιπο 30% θα προέρχεται από χώρες της Μέσης Ανατολής. Η Rosneft εκτιμά πως η μονάδα θα έχει ολοκληρωθεί το 2015. Πηγές της ρωσικής κυβέρνησης αναφέρουν πως η σχετική μελέτη θα είναι έτοιμη μέσα στους επόμενους έξι μήνες, αλλά θα χρειαστούν ακόμη περί τα δύο χρόνια για να ολοκληρωθεί η οικοδόμηση της εν λόγω μονάδας.
Ενεργειακή κυριαρχία
Η συνεισφορά της Κίνας στην αξιοποίηση του ενεργειακού πλούτου της Ρωσίας είναι ήδη σημαντική. Η ανάπτυξη μεγάλων πετρελαιοπηγών στην ανατολική Σιβηρία, που έχει γίνει μέσα στην τελευταία δεκαετία και έχει μερικώς χρηματοδοτηθεί από την Κίνα, έχει δώσει στη Ρωσία τη δυνατότητα να συνδέεται με τις τρεις πιο ενεργοβόρες χώρες του κόσμου, τις ΗΠΑ, Κίνα και Ιαπωνία. Η μεταξύ τους συνεργασία επεκτείνεται, όμως, και στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Ηδη η κινεζική τράπεζα Industrial and Commercial Bank of China Ltd (ICBC) και ο ρωσικός τραπεζικός όμιλος VTB Group επεκτείνουν παλαιότερη συνεργασία τους, που δίνει τη δυνατότητα στη ρωσική τράπεζα να χρηματοδοτεί εμπορικές συναλλαγές σε γουάν, ευρώ, αλλά και σε δολάρια. Επιπλέον, η ICBC συμφώνησε να επεκτείνει τη γραμμή πίστωσης στα 500 εκατ. δολάρια από τα αρχικά προβλεπόμενα 200 εκατ. δολάρια προκειμένου να υποστηρίξει τις εισαγωγές που θα πραγματοποιεί η Ρωσία από την Κίνα.
