Αβέβαιη παρέμενε έως αργά χθες το βράδυ η έκβαση του τελικού γύρου συνομιλιών πριν η Ρωσία να «κλείσει τις στρόφιγγες» του φυσικού αερίου για την Ουκρανία, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την Ευρώπη. Το Κίεβο φερόταν να έκανε ένα καίριο βήμα προς επίλυση της τέταρτης διένεξης με τη Ρωσία σε ισάριθμα έτη, λίγα 24ωρα πριν λήξει η σχετική προθεσμία της 1ης Ιανουαρίου. Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, Βίκτορ Γιούσενκο, το χρέος της χώρας του προς τη Ρωσία εξοφλήθηκε πλήρως «όχι μόνο για τον Νοέμβριο, αλλά και προκαταβολικά για τον Δεκέμβριο του 2008». Ετσι, «δεν υπάρχει πλέον κανένα εμπόδιο για την υπογραφή μιας αμοιβαία εποικοδομητικής συμφωνίας με τους Ρώσους εταίρους μας για την εισαγωγή αερίου το 2009».
Τις διαβεβαιώσεις αυτές διέψευσε, ωστόσο, εκπρόσωπος του ρωσικού μονοπωλίου φυσικού αερίου, Gazprom, τονίζοντας πως «δεν έχουμε δει ακόμα τα χρήματα» και επιμένοντας πως «είναι ακόμα πολύ νωρίς για να κάνουμε λόγο για εξόφληση χρεών». Αλλωστε, οι δύο χώρες διαφωνούν ακόμα και για το συνολικό ύψος του χρέους, επικαλούμενες διαφορετικά ποσά για τους τόκους υπερημερίας που βαρύνουν την Ουκρανία. Η τελευταία θεωρεί πως οφείλει λιγότερα από τα 2 δισ. δολάρια που ζητεί η Gazprom, παρότι σύμφωνα με κυβερνητικό διάταγμα η κρατική ουκρανική εταιρεία φυσικού αερίου Naftogaz -η οποία ανακοίνωσε ότι θα καταβάλει 1,5 δισ. δολάρια στη Gazprom- θα δανειστεί ώς και αυτό το ποσό από δύο κρατικές τράπεζες για να εξοφλήσει τα χρέη της. Ούτως ή άλλως, Μόσχα και Κίεβο δεν έχουν ακόμα συμφωνήσει ούτε για τις τιμές που θα ισχύσουν το 2009, παράγοντας εξίσου ικανός με το χρέος να επιφέρει διακοπή της ροής του ρωσικού αερίου προς την Ουκρανία. Το ρωσικό μονοπώλιο έχει απειλήσει να αυξήσει τις τιμές για την Ουκρανία σε περισσότερα από 400 δολάρια τα 1.000 κυβικά μέτρα, ποσό υπερδιπλάσιο εκείνου που πληρώνει σήμερα η χώρα αλλά αντίστοιχο με τις τιμές που ισχύουν για χώρες της Ευρώπης.
Η ρωσοουκρανική διένεξη προκαλεί ρίγη φόβου στην Ευρώπη, η οποία καλύπτει το 25% των αναγκών της σε φυσικό αέριο με εισαγωγές από την Gazprom. Νωπές άλλωστε παραμένουν οι μνήμες του 2006, όταν παρόμοια διένεξη προκάλεσε για μικρό διάστημα ελλείψεις σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Διά του υπουργού Οικονομίας της, Μίκαελ Γκλος, η Γερμανία κάλεσε χθες Μόσχα και Κίεβο να δώσουν τέλος στη διαφορά τους πριν από την Πρωτοχρονιά. Ο κ. Γκλος υποβάθμισε τις ανησυχίες ότι πιθανή διακοπή της παροχής στην Ουκρανία θα επηρεάσει την προσφορά στη Γερμανία, υποστηρίζοντας πως οι δεξαμενές αερίου της χώρας του είναι γεμάτες και η Ουκρανία διαθέτει άφθονα αποθέματα.
Η διένεξη ξεσπά σε εποχή κατά την οποία οι οικονομίες αμφοτέρων των χωρών έχουν αρχίσει να υφίστανται τις επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης. Η Gazprom, της οποίας η μετοχή έχει απολέσει 71% από τις αρχές του έτους, ανακοίνωσε χθες ότι θα αναγκαστεί να αναχρηματοδοτήσει το εξωτερικό χρέος της με νέα, δαπανηρότερα δάνεια. Προς το παρόν, πάντως, η εκτίναξη των ενεργειακών τιμών ώς και το καλοκαίρι, της προσφέρει κάποια ασπίδα προστασίας. Η εταιρεία ανακοίνωσε σχεδόν τριπλασιασμό των κερδών της για το δεύτερο τρίμηνο του 2008, στα 300 δισ. ρούβλια (10,2 δισ. δολάρια), χάρις στα αλλεπάλληλα ρεκόρ που σημείωναν εκείνη την εποχή οι τιμές της ενέργειας.
