Για να πάρουμε μια εικόνα του αγώνα δρόμου που έχουν ξεκινήσει οι δυτικές πετρελαϊκές προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση σε ξένο πετρέλαιο και φυσικό αέριο, μια ματιά στην ΒΡ αρκεί. Στις 29 Μαΐου, ο πετρελαϊκός κολοσσός ανακοίνωσε την επιστροφή του στη Λιβύη, έπειτα από απουσία περισσοτέρων από 30 έτη. Ο ηγέτης της Λιβύης, Μουαμάρ Καντάφι, ο οποίος διέταξε την απαλλοτρίωση των δραστηριοτήτων της ΒΡ στη χώρα το 1974, επιτρέπει σήμερα στην εταιρεία να επιστρέψει και να αναζητήσει φυσικό αέριο. Την ίδια ώρα, άλλη μια χώρα στην οποία δραστηριοποιείται η ΒΡ επανεξετάζει τα πράγματα με διαφορετικό τρόπο. Προ ημερών, ρωσικό δικαστήριο απεφάνθη ότι δεν έχει την αρμοδιότητα να αναθεωρήσει τους όρους της άδειας κοιτάσματος φυσικού αερίου στο οποίο η ΒΡ ελέγχει μερίδιο μέσω της ρωσικής θυγατρικής της, ΤΝΚ-ΒΡ. Με τον τρόπο αυτό, άνοιξε ο δρόμος ώστε η ρωσική κυβέρνηση να αποφασίσει αν θα ανακαλέσει την άδεια και επομένως θα στερήσει την ΒΡ από ένα πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο.
Η συμφωνία με τη Λιβύη, σύμφωνα με τον νέο επικεφαλής της ΒΡ, Τόνι Χέιγουορντ, αποτελεί τη μεγαλύτερη μεμονωμένη επένδυσή της στην έρευνα. Η εταιρεία θα δαπανήσει τουλάχιστον 900 εκατ. δολάρια, ποσό μάλιστα που ίσως τελικώς ανέλθει στο 1,2 δισ. δολάρια, απλά και μόνο για να ερευνήσει για φυσικό αέριο. Αν ανακαλύψει, ίσως δαπανήσει έως και 800 εκατ. δολάρια αποτιμώντας την ανακάλυψή της και άγνωστη ακόμα ποσότητα δισεκατομμυρίων για την ανάπτυξή της. Ακόμα και αν αποδειχθεί επιτυχημένο το εγχείρημα στη Λιβύη, ωστόσο, η ΒΡ μπορεί να μην αποκομίσει σημαντικά κέρδη από αυτό. Ο επικεφαλής της εθνικής πετρελαϊκής εταιρείας υποστηρίζει ότι η τελευταία θα δικαιούται το 78% του φυσικού αερίου που θα παραχθεί. Αλλος ένας εγχώριος εταίρος θα λάβει άλλη μια «φέτα», αφήνοντας την ΒΡ με λιγότερο από το 19%. Η λιβυκή κυβέρνηση έχει κάνει «σκληρό παζάρι» με τις ξένες πετρελαϊκές και η ΒΡ άργησε να εμφανιστεί.
Στη Ρωσία, αντιθέτως, η ΒΡ θεωρήθηκε πρωτοπόρος όταν απέκτησε πρόσβαση στα τεράστια και ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας το 2003, με τη δημιουργία της ΤΝΚ-ΒΡ, στην οποία συμμετέχει κατά 50%. Ο ίδιος ο Βλαντιμίρ Πούτιν παρευρέθη στην υπογραφή της συμφωνίας. Η ΤΝΚ-ΒΡ αποφέρει σήμερα στην ΒΡ περίπου το ένα τέταρτο της παραγωγής της, αλλά μόλις το ένα δέκατο των κερδών της. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι διαρκώς ανακαλύπτει περισσότερο πετρέλαιο απ’ όσο αντλεί, κάτι που η ΒΡ αγωνίζεται να κάνει αλλού.
Ομως, ο κ. Πούτιν φαίνεται πως ξεπέρασε το στάδιο των ξένων επενδύσεων στην ενέργεια. Πέρυσι, η Royal Dutch Shell και οι εταίροι της συμφώνησαν να πωλήσουν πλειοψηφική συμμετοχή στο πρόγραμμα ανάπτυξης κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου με το όνομα Σαχαλίνη-2 στην κρατική Gazprom. Η τελευταία, μονοπώλιο στις εξαγωγές φυσικού αερίου, αρνήθηκε επίσης να κατασκευάσει αγωγό μέσω του οποίου κοινοπραξία υπό την ΤΝΚ-ΒΡ θα διοχέτευε πετρέλαιο στην Κίνα από το κοίτασμα Κοβίκτα. Χωρίς άλλους πελάτες πέρα από τον ελάχιστο ντόπιο πληθυσμό, η κοινοπραξία δεν παρήγε τόσο φυσικό αέριο όσο προέβλεπε η άδειά της, δίνοντας στους γεμάτους ζήλο επιθεωρητές της Ρωσίας μια δικαιολογία παρέμβασης.
Ως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, η ρωσική κυβέρνηση δεν είχε ακόμα αποφασίσει αν θα ανακαλούσε την άδεια της ΤΝΚ-ΒΡ. Εστω και σε μια τέτοια περίπτωση, ωστόσο, τα προβλήματα της ΒΡ στη Ρωσία δεν θα έχουν τελειώσει. Φήμες κυκλοφορούν ότι η Gazprom ή η κρατική πετρελαϊκή Rosneft ίσως επιχειρήσουν να εξαγοράσουν τους Ρώσους ολιγάρχες που ελέγχουν το έτερον ήμισυ της ΤΝΚ-ΒΡ ή να ασκήσουν πιέσεις στην ΒΡ να διαθέσει μέρος των μετοχών της. Οι μέτοχοι επιμένουν απλώς ότι τα μερίδιά τους δεν πωλούνται. Ωστόσο, στη Ρωσία του κ. Πούτιν, αυτό δεν είναι μεγάλο εμπόδιο…
