Σε δύσκολο σημείο βρίσκονται σήμερα οι μεταρρυθμίσεις, οι οποίες αφορούν το συνταξιοδοτικό σύστημα της Ρωσίας, διότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να αποφασίσουν πού θα επενδύσουν τις αποταμιεύσεις τους· αποτέλεσμα είναι ότι αφήνουν στο κράτος την απόφαση για την αποδοτική τοποθέτηση ενός πακτωλού χρημάτων, ο οποίος απειλεί να κατακλύσει την εγχώρια ομολογιακή αγορά. Στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων, οι οποίες ήδη μετρούν τρία χρόνια, στόχος ήταν να πυροδοτηθεί η ανάπτυξη του κλάδου συνταξιοδοτικών ταμείων, εφόσον στους νεώτερης ηλικίας Ρώσους και Ρωσίδες δόθηκε η δυνατότητα να επιλέξουν πού θα τοποθετήσουν μέρος των συνταξιοδοτικών τους αποταμιεύσεων.
Εντούτοις, οι περισσότεροι έμειναν άπραγοι, διότι αφενός δυσπιστούν απέναντι στο κράτος αφετέρου η δημοσιότητα και η ενημέρωση, υπήρξε περιορισμένη. Κατόπιν τούτων, οι εισφορές τους αναγκαστικά διοχετεύονται στο Εθνικό Συνταξιοδοτικό Ταμείο, το οποίο τελεί υπό τη διαχείριση της κρατικής τράπεζας Vneshekonombank.
To ταμείο της Vneshekonombank έχει συγκεντρώσει περί τα 5 δισ. δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία, αλλά υπόκειται σε περιορισμούς και πρέπει να επενδύσει σε ρωσικά κρατικά ομόλογα, των οποίων, όμως, οι αποδόσεις είναι κάτω του 7%, όταν ο πληθωρισμός αποδεικνύεται διψήφιος.
«Περισσότεροι από τους μισούς στη Ρωσία δεν έχουν ιδέα τι σημαίνει οικονομική ασφάλεια, για να μην αναφερθούμε στην ανάγκη των επενδύσεων, κι αυτό διότι έχουν συνηθίσει να λαμβάνουν τη σύνταξή τους από το κράτος», δηλώνει ο Αλεξάντερ Ποπόφ, πρόεδρος του Εθνικού Συνταξιοδοτικού Ταμείου.
Η Μόσχα εξετάζει την πιθανότητα να επιτρέψει στην Vneshekonombank να επενδύσει σε προϊόντα υψηλότερου ρίσκου, αλλά και να προσφέρει στα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία μεγαλύτερο μέρος από την πίτα. «Βέβαια, το να συμβεί αυτό και να εισδύσει στην αγορά η Vneshekonombank με τα δισεκατομμύρια, που διαχειρίζεται, δεν σημαίνει απλώς χειραγώγηση της αγοράς», παρατηρεί ο κ. Σαβατιούγκιν. «Σημαίνει ότι θα υπάρχει μόνον ένας παίκτης εκεί».
Με το ανά χείρας ρευστό η τράπεζα θα μπορούσε να αγοράσει σχεδόν ό,τι διατίθεται στο χρηματιστήριο και τις ομολογιακές αγορές της χώρας και να εκτινάξει τις τιμές στα ύψη. O κ. Ποπόφ προτείνει τα περιουσιακά στοιχεία των «σιωπηλών συνταξιούχων» να διαχωριστούν σε δύο χαρτοφυλάκια, ένα συντηρητικό και ένα ριψοκίνδυνο, και να δοθεί δυνατότητα σε επιλεγμένα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία να διαχειριστούν το δεύτερο χαρτοφυλάκιο. Από πλευράς της η Vneshekonombank θα διατηρούσε τον έλεγχο επί των περιουσιακών στοιχείων και θα επέλεγε τους ιδιωτικούς φορείς διαχείρισης, άρα, εμπράκτως, θα προσέφερε κρατικές εγγυήσεις προς τους καταθέτες. Από μέρους τους τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία αντέδρασαν θετικά στην ιδέα, αλλά δεν παρέλειψαν να τονίσουν ότι οι κρατικές εγγυήσεις στις ριψοκίνδυνες επενδύσεις θα μπορούσαν να αποδειχθούν καταστροφή. Αλλωστε, όπως εν κατακλείδι ορισμένοι διαχειριστές κεφαλαίων τονίζουν, «το κράτος δεν μπορεί να προσφέρει καμιά εγγύηση, ο όγκος των επενδύσεων σύντομα θα υπερβεί τον προϋπολογισμό, οπότε οι ίδιοι οι πολίτες θα πρέπει να επωμιστούν τον επενδυτικό κίνδυνο».
