Με ματαίωση του αμφιλεγόμενου σχεδίου συγχώνευσης της κρατικής πετρελαϊκής Rosneft με τη Gazprom και, αντ’ αυτού, με απευθείας αύξηση της συμμετοχής της στο μονοπώλιο φυσικού αερίου σε άνω του 50% με καταβολή ρευστού, έδωσε αιφνιδίως, χθες, η κυβέρνηση της Ρωσίας τη λύση σε ένα ζήτημα που απασχόλησε επί σειρά μηνών επενδυτές, πολιτικούς αλλά και τις ίδιες τις διοικήσεις των δύο εταιρειών.
Την είδηση ανακοίνωσε η Gazprom, διά στόματος του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου της, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, ο οποίος είναι και προσωπάρχης του Κρεμλίνου. H επιλογή του προσώπου αφήνει ελάχιστες αμφιβολίες πως η απόφαση έχει την πλήρη στήριξη του προέδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν. Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών της Ρωσίας, για να χρηματοδοτήσει τη συμφωνία, που σε αγοραίες τιμές θα κοστίσει στην κυβέρνηση περί τα 7 δισ. δολάρια, το κράτος θα λάβει δάνεια από διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Σε μεταγενέστερο στάδιο, θα συγκεντρώσει πίσω τα κεφάλαια που δαπάνησε διαθέτοντας στο χρηματιστήριο μερίδιο μικρότερο από το 50% της Rosneft. H κυβέρνηση θα αγοράσει επαρκή ποσότητα ομολόγων του ρωσικού Δημοσίου που βρίσκονται σήμερα στα χέρια θυγατρικών της Gazprom, προκειμένου να διασφαλίσει τον πλειοψηφικό έλεγχο πριν από την ετήσια γενική συνέλευση των μετόχων της εταιρείας, στις 24 Ιουνίου. H Gazprom διευκρινίζει ότι «η αγορά της απαραίτητης ποσότητας μετοχών από εταιρείες του ομίλου Gazprom θα πραγματοποιηθεί σε τιμές αγοράς και θα πληρωθεί σε ρευστό».
Το ανακοινωθέν έπεται σειράς εξαγγελιών του προέδρου Πούτιν υπέρ των επιχειρήσεων, καθώς και της είδησης που γνωστοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα πως η Ρωσία πρόκειται να αποπληρώσει χρέος 15 δισ. δολαρίων προς το κλαμπ πιστωτριών τραπεζών του Παρισιού. H απόφαση χαιρετίσθηκε με ενθουσιασμό από τους επενδυτές -στους κόλπους των οποίων είχαν εκδηλωθεί έντονοι φόβοι πως η συγχώνευση θα επηρέαζε αρνητικά την οικονομική κατάσταση της Gazprom- και η τιμή μετοχής της εταιρείας εκτινάχθηκε κατά 6,5%, στο χρηματιστήριο της Μόσχας, και κατά 7,4% στο Λονδίνο. Πρόκειται για τα μεγαλύτερα κέρδη που έχει καταγράψει η μετοχή της Gazprom στη βρετανική αγορά από τον Σεπτέμβριο του 2004, όταν ο Ρώσος πρόεδρος ενημέρωσε για πρώτη φορά για την πρόθεση της χώρας του να ανοίξει τις πύλες της στους ξένους επενδυτές.
Ο χρόνος που επελέγη για την ανακοίνωση της απόφασης δεν αποκλείεται να συνδέεται με τον Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, ο οποίος, κρίθηκε χθες ένοχος από το δικαστήριο της Μόσχας και για τις επτά κατηγορίες που του έχουν απαγγελθεί, ενώ σήμερα αναμένεται η έκδοση της επίσημης ετυμηγορίας. O υπόδικος, ως πρόσφατα, ιδρυτής του πρώην πετρελαϊκού κολοσσού Yukos δεν σχολίασε. Ομως, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των ιδιοκτητών της χρεοκοπημένης, σήμερα, εταιρείας αμφισβητούν τη νομιμότητα της πολυσυζητημένης πώλησης της Yugansk -βασικής παραγωγικής μονάδας της Yukos- στη Rosneft και έχουν απειλήσει με προσφυγή στα διεθνή δικαστήρια. Οι αναλυτές τονίζουν πως, «αν πρόκειται για οριστική απόφαση, είναι πολύ θετική, γιατί περιορίζει τους κινδύνους που θα ήγειρε για τη Gazprom μια συνεργασία με τη Rosneft». Επισημαίνουν, δε, ότι «η πληρωμή σε ρευστό είναι ένας διαφανής τρόπος αύξησης του μεριδίου».
Η εξέλιξη ανοίγει τον δρόμο για το πολυπόθητο από τους επενδυτές άνοιγμα της Gazprom στους ξένους επενδυτές. Υπενθυμίζεται πως η κυβέρνηση είχε επανειλημμένως τονίσει ότι δεν θα προχωρούσε σε άρση των περιορισμών στην ξένη συμμετοχή αν δεν διασφάλιζε τον πλειοψηφικό έλεγχο του ρωσικού κολοσσού. Στελέχη της Gazprom εκτιμούν ότι τα σχετικά μέτρα θα είναι έτοιμα ώς τον Σεπτέμβριο.
