Δηλώσεις, στα μέσα της εβδομάδος, ανώτατου αξιωματούχου του Κρεμλίνου οδηγούν στο συμπέρασμα ότι θα επαληθευθούν οι φόβοι τους οποίους εκφράζουν τις τελευταίες εβδομάδες Δυτικοί εμπειρογνώμονες. Οι δηλώσεις αναφέρονται στις υψηλές πιθανότητες να αφαιρεθούν από τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Ρωσίας, την Yukos, οι άδειες για την εκμετάλλευση αριθμού πετρελαιοπηγών στη Σιβηρία και οι φόβοι έγκεινται στο τι θα σημάνει αυτό για την επιδιωκόμενη αύξηση της παραγωγής πετρελαίου στη Ρωσία και για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων στην εν λόγω αγορά.
Παρά την αλλαγή προσώπων στη διοίκηση της Yukos, μετά την παραίτηση του κρατούμενου από τα τέλη του Οκτωβρίου, μεγαλομετόχου της, Μιχάηλ Χοντορκόφσκι, από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου, η κρίση που έχει ξεσπάσει στην εταιρεία δημιουργεί ήδη προβληματισμό και για την ομαλή συνέχιση της δραστηριότητάς της σε καθημερινή βάση. Αν και από την εταιρεία υποστηρίζεται ότι «η… καθημερινότητα εξελίσσεται ομαλά, υπό τη διεύθυνση των αμερικανικής υπηκοότητας, νέων ανωτάτων στελεχών», γεγονός είναι ότι δύο από τους βασικούς μετόχους της βρίσκονται υπό κράτηση, άλλοι δύο κατευθύνθηκαν στο Ισραήλ, όπου ήδη χορηγήθηκε υπηκοότητα στον ένα, τον Λεονίντ Νέφζλιν, η χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας έχει δεχθεί σημαντικό πλήγμα και μάλιστα η Μοοdy’s υποβάθμισε την Τετάρτη την προοπτική της εταιρείας στην κατηγορία «αρνητική», ενώ έχει κατασχεθεί μεγάλος αριθμός ηλεκτρονικών υπολογιστών και αρχεία από την έδρα της, με μεγάλα κοινοπρακτικά δάνεια, που διαπραγματευόταν η Yukos να βρίσκονται, φυσικά, τώρα σε εκκρεμότητα. Ωστόσο, τα προβλήματα της Yukos δεν είναι μόνο δικά της και το γεγονός αναμένεται να λάβει διαστάσεις και να καταστεί ξεκάθαρο πολύ γρήγορα. Ως η μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Ρωσίας -και μετά την πρόσφατη εξαγορά της Sibneft, ως η τέταρτη πλέον μεγαλύτερη ιδιωτική πετρελαϊκή εταιρεία στον κόσμο- η Yukos έχει αποτελέσει την τελευταία πενταετία την αναπτυξιακή ατμομηχανή της ρωσικής βιομηχανίας πετρελαίου. Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, η Ρωσία παρήγαγε 6 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ενώ φέτος τον Σεπτέμβριο, η ημερήσια παραγωγή της ανήλθε στα 8,73 εκατομμύρια βαρέλια. Αντιστοίχως, η παραγωγή της Yukos ανήρχετο προ πενταετίας στα 800.000 βαρέλια ημερησίως, φθάνοντας σήμερα στα 1,6 εκατομμύρια. Σε συνδυασμό με τη Sibneft, της οποίας την εξαγορά ολοκλήρωσε τον Σεπτέμβριο, η Yukos-Sibneft παράγει πλέον 2,35 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα.
Πριν από το ξέσπασμα της ολομέτωπης αντιπαράθεσης του Κρεμλίνου με τον πρώην επικεφαλής της Yukos, μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, οι εκτιμήσεις αναφέρονταν στην προοπτική αύξησης της παραγωγής ρωσικού πετρελαίου στα 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από το 2004 και ανάμεσα στα δέκα και τα δώδεκα εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα έως τα τέλη της δεκαετίας. H προοπτική αυτή προϋπέθετε όμως και προϋποθέτει την υλοποίηση νέων επενδύσεων στις περιοχές της Ρωσίας, που το υπέδαφός τους κρύβει το μαύρο χρυσό και αυτό σημαίνει κατ’ ουσίαν την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Υπενθυμίζεται ότι λίγες ημέρες πριν από τη σύλληψη του Μιχαήλ Χοντορκόφκσι, στις 25 Οκτωβρίου, είχε επισκεφθεί τη Μόσχα ο πρόεδρος της ChevroTexaco εν μέσω έντονης φημολογίας περί επικείμενης εξαγοράς του 40% της Yukos από τον αμερικανικό κολοσσό. Ηδη όμως, τα μαύρα σύννεφα ήταν ορατά στον ορίζοντα, με τον κ. Χοντοκόρφκσι να έχει έλθει σε αντιπαράθεση με το Κρεμλίνο, από το οποίο του καταλογιζόταν προσπάθεια επηρεασμού του αποτελέσματος των κοινοβουλευτικών εκλογών του Δεκεμβρίου, ενώ η κυβέρνηση Πούτιν είχε σπεύσει να διευκρινίσει ότι η οποιαδήποτε ξένη επένδυση σε ρωσική εταιρεία «κλειδί» θα πρέπει πρώτα να συζητηθεί και με το Κρεμλίνο.
Ολοκληρώνοντας τη «βασική ιδέα» του θέματός μας, αναφέρουμε ότι την εβδομάδα που πέρασε, ανώτατοι Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν στενές επαφές με Ρώσους ομολόγους τους σχετικώς με την υπόθεση Yukos. Το αμερικανικό υπουργείο των Εξωτερικών είναι ιδιαίτερα φειδωλό σε δηλώσεις σχετικώς με το θέμα, αλλά οι ανώνυμες αναφορές αξιωματούχου του είναι εξαιρετικά αποκαλυπτικές: «Υπήρξαν σημαντικές επαφές σε υψηλά επίπεδα. Είναι προφανές ότι υπάρχουν κοινά συμφέροντα στον τρόπο που θα αντιμετωπίσουμε το Ιράν, τη Βόρειο Κορέα, το μεταπολεμικό Ιράκ, την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή, το Αφγανιστάν και πολλά άλλα, τρέχοντα, γεωπολιτικά θέματα…». Στους… κοινούς παρανομαστές αυτών των συμφερόντων περιλαμβάνεται, φυσικά, το πετρέλαιο, καθώς και οι αγωγοί διοχέτευσής του στη διεθνή αγορά…
