Μια ιστορική συμφωνία, ύψους 6,75 δισ. δολαρίων (4 δισ. στερλινών), η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη ξένη επένδυση στα χρονικά της Ρωσίας, ανεμένετο χθες να υπογραφεί παρουσία του πρωθυπουργού της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, και του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν. Ωστόσο, πριν ακόμα στεγνώσει το μελάνι της συμφωνίας αυτής μεταξύ της BP και της TNK για τη δημιουργία μιας από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες της Ρωσίας, η BP θα αντιμετωπίσει μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις στα δικά της χρονικά.
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που είτε θα αναγάγει σε μύθο τον διευθύνοντα σύμβουλο του βρετανικού κολοσσού, λόρδο Μπράουν, είτε θα εκθέσει την απερισκεψία του στην ανάληψη κινδύνων. Αν ευοδωθούν τα σχέδια, η BP θα πιστωθεί με τη βελτίωση των κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης και περιβαλλοντικού ελέγχου στη Ρωσία. Αν όχι, η αναρχία που επικρατεί στη χώρα και η σοβιετική κληρονομιά της περιβαλλοντικής κατάχρησης θα αμαυρώσουν την εικόνα του «καλού πολίτη» για την οποία έχει εργαστεί τόσο σκληρά η ΒΡ.
Το μέλλον της συνεργασίας θα υπαγορευθεί σε μεγάλο βαθμό από τις ιδιοτροπίες της ρωσικής κυβέρνησης και από το αν θα συνεχίσει να βελτιώνει τους κανόνες εταιρικής λειτουργίας και να απελευθερώνει τον ενεργειακό κλάδο. Ωστόσο, η επιτυχία της BP θα κριθεί από την ταχύτητα με την οποία θα κατορθώσει να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των δικών της κανόνων και εκείνων της ΤΝΚ.
Ενα από τα προβλήματα υπήρξε το ζήτημα της αποζημίωσης των εκπατρισμένων διοικητικών στελεχών. O πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της TNK Βίκτορ Βέκσελμπεργκ υποστηρίζει ότι «τα μπόνους και τα δικαιώματα των εκπατρισθμένων υπήρξαν ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα. Οι ξένοι που έρχονται στη Ρωσία επιθυμούν να φέρουν μαζί κι ένα κομμάτι από τη ζωή τους». Αυτό προκαλεί αναπόφευκτες τριβές με το ρωσικό προσωπικό. Αλλη μια πρόκληση διευθετήθηκε την τελευταία στιγμή πριν από την υπογραφή και αφορούσε το αν η BP θα αναλάμβανε μέρος του μεριδίου της TNK στη μικρότερη ρωσική θυγατρική της, Slavneft, ή ολόκληρο το μερίδιο. Κύκλοι προσκείμενοι στις διαπραγματεύσεις χαρακτήρισαν το διάστημα που ακολούθησε την ανακοίνωση της κοινοπραξίας, τον Φεβρουάριο, ως «κινεζικό βασανιστήριο», καθώς η TNK συμφώνησε μια τιμή για τη Slavneft και κατόπιν άλλαξε γνώμη.
Η BP αναμενόταν χθες να ανακοινώσει ότι το μέρος της συμφωνίας που αφορά ρευστό θα είναι της τάξης των 2,4 δισ. δολαρίων, έναντι των αρχικά ανακοινωθέντων 3 δισ. λόγω του αυξημένου χρέους που ανέλαβε η TNK με την εξαγορά της Slavneft και άλλων περιουσιακών στοιχείων. H συνολική αξία της συμφωνίας δεν επρόκειτο, όμως, να αλλάξει ριζικά.
Η συμφωνία παρέχει στην BP επιπλέον παραγωγή 1,1 εκ. βαρελιών ημερησίως και αποθέματα 10,5 δισ. βαρελιών, υπερδιπλασιάζοντας το υπάρχον χαρτοφυλάκιό της. Ωστόσο, υπάρχει λόγος για τον οποίο οι ρωσικοί πετρελαϊκοί όμιλοι αποτιμούν οριακά περισσότερο από 1 δολάριο το βαρέλι τα αποθέματά τους, έναντι 9 δολαρίων το βαρέλι για τους μεγάλους διεθνείς παίκτες.
Με την TNK, η BP κληρονομεί επίσης αγωγές και μηνύσεις εκ μέρους μικρομετόχων για τον τρόπο με τον οποίο η ρωσική εταιρεία διεξήγαγε τις επιχειρήσεις της στο παρελθόν, καθώς και περίπλοκα ζητήματα που έχουν να κάνουν με το περιβάλλον και την ασφάλεια. Για να πεισθεί η TNK να υιοθετήσει τις πρακτικές της BP στα θέματα αυτά θα χρειαστούν χρόνια, σύμφωνα με τους αναλυτές, ενώ είναι πολλές οι πιθανότητες να υπάρξουν και άλλα εμπόδια, όσο θα επιχειρείται η παγίωση της νέας νοοτροπίας. H BP θεωρεί ότι η TNK βρίσκεται 10 χρόνια πίσω σε ό,τι αφορά την περιβαλλοντική και κοινωνική συμπεριφορά της, όμως οι αναλυτές προειδοποιούν ότι θα χρειαστεί πολύ περισσότερος καιρός -και εκατομμύρια δολάρια- για να απαλλαγεί η εταιρεία από τη νοοτροπία του σοβιετικού καθεστώτος, που συνίστατο στην άντληση όσο το δυνατόν περισσότερου πετρελαίου σε όσο το δυνατόν λιγότερο χρόνο, ανεξαρτήτως κόστους.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι μία από τις πρώτες δοκιμασίες θα είναι να δημοσιοποιήσει η BP τις λεπτομέρειες της συμφωνίας. Αμφότερες οι πλευρές, πάντως, κατανοούν ότι οι προσδοκίες είναι υψηλές.
