Σημαντική συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Ιαπωνίας δρομολογείται σε επίπεδο εξαγωγών πετρελαίου από την πρώτη προς τη δεύτερη. Τα σχετικά, τα οποία αναμενόταν να ανακοινωθούν αργά χθες το βράδυ στη Μόσχα από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν και τον Ιάπωνα πρωθυπουργό Γιουνιχίρο Κοϊζούμι, αφορούν τη συνεργασία των δύο χωρών για την κατασκευή αγωγού 4.000 χιλιομέτρων από τη Σιβηρία προς την Απω Ανατολή. Το όλο έργο αξίας 5 δισ. δολαρίων -με την επωνυμία Εργο του Αγωγού Ειρηνικού- θα συνιστά και την πρώτη μεγάλη διέξοδο για τη ρωσική παραγωγή ενέργειας προς την αγορά της ανατολικής Ασίας και κατ’ επέκταση προς τις δυτικές ακτές των ΗΠΑ. Ισως το εγχείρημα αυτό να συμβάλει στο να ενισχυθεί η «απεξάρτηση» της ανατολικής Ασίας και πιθανώς των ΗΠΑ από τους πετρελαιοπαραγωγούς της Μέσης Ανατολής.
Από μέρους της η Ιαπωνία εκτιμά ότι ο αγωγός έχει μείζονα στρατηγική σημασία για τις μακροπρόθεσμες ενεργειακές της προμήθειες, εφόσον η σχεδιαζόμενη παραγωγική ικανότητα θα φθάνει το 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως – σχεδόν το ένα τέταρτο των σημερινών εισαγωγών. H τελική απόφαση εξαρτάται από τους υπολογισμούς της οικονομικής βιωσιμότητας του Εργου του Αγωγού Ειρηνικού. O αγωγός θα εκτείνεται από το Ανγκάρσκ και θα καταλήγει μέσω του Καμπαρόβσκ στο Νακόντκα στη Θάλασσα της Ιαπωνίας.
Επιπλέον, η ρωσική κυβέρνηση θα πρέπει να αποφασίσει ποιο από τα δύο έργα θα επιλέξει, το προαναφερθέν, που θα αναλάβει η κρατική Transneft, ή το ανταγωνιστικό της επίσης ρωσικής Yukos, η οποία θα προμηθεύσει με πετρέλαιο της ανατολικής Σιβηρίας την Κίνα. Εκτιμάται ότι το σχέδιο της Transneft, το οποίο προβλέπει την κατασκευή του αγωγού επί ρωσικού εδάφους, ενδιαφέρει περισσότερο τη Μόσχα. Επίσης, ενδέχεται να προσελκύσει και την προσοχή των ΗΠΑ, με την προοπτική της αποδέσμευσής τους από τις προμήθειες της Μέσης Ανατολής. Οπως ανέφεραν Ιάπωνες αξιωματούχοι, η κυβέρνηση της χώρας έχει απολύτως σοβαρές προθέσεις για την υλοποίηση του έργου, ενώ διάκειται ιδιαίτερα ευμενώς ως προς τη συνεργασία της με τις ΗΠΑ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ΗΠΑ ήδη από τους τελευταίους μήνες έχουν αρχίσει να αγοράζουν μικρές ποσότητες ρωσικού πετρελαίου, όπερ και έχει εκληφθεί ως ένδειξη της προθυμίας της Ουάσιγκτον να εμπλουτίσει τις πηγές, από τις οποίες προμηθεύεται μαύρο χρυσό. Ιάπωνες αξιωματούχοι υπογραμμίζουν ότι εάν αποβεί οικονομικά βιώσιμο το όλο εγχείρημα, τότε θα υπάρξει χρηματοδότηση από τη χώρα και συγκεκριμένα από την Ιαπωνική Τράπεζα Διεθνούς Συνεργασίας και τη NEXI, την ιαπωνική υπηρεσία ασφάλισης εξαγωγών. Πάντως, οικονομική ενίσχυση από τη Μόσχα θα αιτηθούν και όσοι προτείνουν το αντίπαλο έργο με την εταιρεία Yukos, η οποία θα επιδιώξει σθεναρά την υλοποίησή του και τη μεταφορά πετρελαίου στην Κίνα. «Τα όσα παράλληλα συζητώνται δεν αλλάζουν σε τίποτε τα του αγωγού», υπογράμμισαν εκπρόσωποι της εταιρείας. Συγκεκριμένα, πρόκειται για έναν αγωγό 2.400 χιλιομέτρων και αξίας 1,8 δισ. δολ. από την ανατολική Σιβηρία έως το Ντακίνγκ στη Μαντζουρία. Υπενθυμίζεται, τέλος, ότι η Yukos, η μεγαλύτερη παραγωγός πετρελαίου στη Σιβηρία, έχει συνάψει συμφωνίες μακροπρόθεσμης προμήθειας 20 εκατομμυρίων τόννων πετρελαίου ετησίως στην Κίνα έως το 2005 και 30 εκατ. τόννων από το 2010 έως το 2030.
