Τα πώς και γιατί του νέου stress test της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας διαφωτίζουν τέσσερις απαντήσεις σε τέσσερις κρίσιμες ερωτήσεις.
– Τι είναι το stress test;
– Πρόκειται για μια θεωρητική άσκηση που εξετάζει την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών σε μια χρονική περίοδο. Δηλαδή εξετάζει αν τα κεφάλαια που έχουν εισφέρει οι μέτοχοι των τραπεζών είναι επαρκή σε περίπτωση που οι οικονομικές συνθήκες επιδεινωθούν. Εξετάζονται δύο περιπτώσεις για το πώς θα εξελιχθεί η οικονομία. Το βασικό σενάριο είναι αυτό που θεωρείται το πιο πιθανό να συμβεί με βάση τα σημερινά δεδομένα, ενώ το δυσμενές εξετάζει τις επιπτώσεις στις τράπεζες στην περίπτωση που οι συνθήκες επιδεινωθούν. Για την Ελλάδα, σε ό,τι αφορά την εξέλιξη του ΑΕΠ, το βασικό σενάριο προέβλεπε +0,6% το 2014, +2,9% το 2015 και +3,7% το 2016, ενώ το δυσμενές προέβλεπε ύφεση -1,6% το 2014, -0,6% το 2015 και +1,2% το 2016.
– Τι είναι το στατικό μοντέλο;
– Το στατικό μοντέλο αξιολογεί τις τράπεζες με βάση τους ισολογισμούς του 2013. Δηλαδή παίρνει την «οικονομική φωτογραφία» στις 31.12.13 και εν συνεχεία εξετάζει πώς θα επηρεαστούν τα μεγέθη στην τριετία 2014-16 με βάση τις προβλέψεις για την εξέλιξη των οικονομιών που έχει θέσει στο βασικό και το δυσμενές σενάριο. Ωστόσο λαμβάνει υπόψη μεταγενέστερες ενέργειες που έχουν ολοκληρωθεί, όπως αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Η πλειονότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών κρίθηκε με το στατικό μοντέλο.
– Τι είναι το δυναμικό μοντέλο;
– Το δυναμικό μοντέλο ενσωματώνει μεταγενέστερες εξελίξεις, με σημαντικότερες τον υπολογισμό του οφέλους από προγράμματα αναδιάρθρωσης που έχουν συμφωνηθεί με τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ε.Ε. καθώς και τα οικονομικά αποτελέσματα του εννεαμήνου. Σημειώνεται ότι τα προγράμματα αναδιάρθρωσης κάτω από τον έλεγχο της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού δεν δεσμεύουν μόνο τις τράπεζες αλλά και τη χώρα – έδρα της τράπεζας για την υλοποίησή τους. Ετσι η υλοποίησή τους θεωρείται περίπου δεδομένη.
– Γιατί οι ελληνικές τράπεζες αξιολογήθηκαν με το δυναμικό;
– Η Τράπεζα της Ελλάδος έδωσε αγώνα για να πετύχει την αποδοχή της ελληνικής επιχειρηματολογίας. Οπως σημειώνουν στελέχη της ΤτΕ, η αξιολόγηση με το στατικό μοντέλο θα ήταν όχι μόνο άδικη αλλά και παράλογη για τις ελληνικές τράπεζες. Ο λόγος είναι ότι το 2013 ήταν το έτος κορύφωσης της 6ετούς ύφεσης και η «φωτογραφία» του ισολογισμού του 2013 δεν ήταν αντιπροσωπευτική. Επιπλέον, οι ελληνικές τράπεζες επιβαρύνθηκαν με σειρά έκτακτων γεγονότων όπως (μη επαναλαμβανόμενο) κόστος από προγράμματα εθελουσίας εξόδου ενώ η ΕΤΕ βαρυνόταν με κάποιες δαπάνες από την ανεπιτυχή της συγχώνευση με τη Eurobank. Επίσης, τρεις κυπριακές τράπεζες πέρασαν στον έλεγχο της Πειραιώς. Αν αυτά τα έκτακτα γεγονότα δεν απαλείφονταν και εθεωρείτο ότι θα συνεχίζονταν και τα επόμενα χρόνια, θα δημιουργούνταν μια τελείως διαστρεβλωμένη εικόνα. Επιπλέον, λόγω της ιστορικής αναδιάρθρωσης που πραγματοποιήθηκε στη χώρα (από 20 και πλέον τράπεζες που ήταν πριν από την κρίση, σήμερα έχουν απομείνει 4 συστημικές), τα οφέλη που θα έχουν οι τράπεζες από συνέργειες και άλλες ενέργειες που περιλαμβάνονται στα σχέδια αναδιάρθρωσης θα είναι πολύ μεγάλα.
