Η κεντρική ιδέα του νέου πακέτου μέτρων των 6,3 δισ. ευρώ που ανακοίνωσε η ισπανική κυβέρνηση εντοπίζεται στη μείωση και όχι στην αύξηση των φόρων, με απώτερο στόχο την ενίσχυση της εύθραυστης ανάπτυξης στην τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης.
Μετά μια πολυετή και πολυμέτωπη κρίση στην Ισπανία, που συμπορευόταν με την άσκηση πολύ αυστηρών μέτρων λιτότητας από τη Μαδρίτη, ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι ανήγγειλε από την προηγούμενη εβδομάδα μια σειρά μέτρων για την καταπολέμηση της ανεργίας αλλά και τη στήριξη των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ). Στο πακέτο μέτρων, τα οποία αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή από το δεύτερο εξάμηνο του 2014, περιλαμβάνεται η μείωση του φορολογικού συντελεστή των επιχειρήσεων από το 30% στο 25% αλλά και η αναβάθμιση των υπηρεσιών στον δημόσιο τομέα.
Η αλλαγή πλεύσης στην οικονομική πολιτική της χώρας έρχεται μετά τις ανάλογες συστάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για την καταπολέμηση της ανεργίας και την ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας ώστε να αυξηθούν οι προσλήψεις. Βέβαια παραμένει άγνωστο εάν τα μέτρα αυτά έχουν τη δυναμική να απορροφήσουν τα έξι εκατομμύρια των ανέργων στην Ισπανία, και κυρίως το 50% των νέων που παραμένουν εκτός αγοράς εργασίας την τελευταία τετραετία, τουλάχιστον.
Στο συνέδριο επιχειρηματιών που πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Σίτζες, μια παραλιακή πόλη σε μικρή απόσταση από τη Βαρκελώνη, ο κ. Ραχόι μίλησε για την ανάγκη ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος και των καταθέσεων των νοικοκυριών, για αύξηση της κατανάλωσης, αλλά και την επίτευξη προόδου στην ανταγωνιστικότητα της χώρας. Η Μαδρίτη έχει ήδη εγκρίνει νωρίτερα φέτος τη μείωση των εργοδοτικών εισφορών για τις εταιρείες που προτίθενται να προχωρήσουν σε προσλήψεις. Προωθεί, επιπροσθέτως, μια ευρύτερη φορολογική μεταρρύθμιση για την ελάφρυνση των επιβαρύνσεων στα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Ποια είναι τα κίνητρα του κ. Ραχόι και του οικονομικού επιτελείου του; Πέραν της πολιτικής διάστασης των πραγμάτων είναι σαφές ότι η Ισπανία, αλλά και η υπόλοιπη Ευρωζώνη, προσπαθεί να ανακάμψει σε ένα περιβάλλον χαμηλής ανάπτυξης και χαμηλού πληθωρισμού.
Μόλις την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου, η Ισπανία παρουσίασε τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης σε τριμηνιαία βάση στο 0,4% μετά την πάροδο εξαετίας. Σε ετήσια βάση, ο ρυθμός ανάπτυξης διαμορφώθηκε στο 0,6%, δηλαδή αναρριχήθηκε στο υψηλό τριετίας. Η ανάπτυξη, ωστόσο, βαδίζει σε αβέβαιο έδαφος με την εγχώρια ζήτηση να παραμένει ασθενική. Τον Μάρτιο, για παράδειγμα, οι λιανικές πωλήσεις παρουσίασαν τη μεγαλύτερη πτώση από τον Δεκέμβριο του 2013. Η διατήρηση των ρυθμών μιας εύθραυστης ανάπτυξης είναι πλέον βασικό μέλημα ακόμη και της συντηρητικής Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, δεδομένου του αποπληθωριστικού κινδύνου. Εξού και η σχετικά ψύχραιμη έως και αδιάφορη αντιμετώπιση των ευρωπαϊκών εταιρειών για το χρέος και το έλλειμμα της Ισπανίας. Παρά το γεγονός ότι η Μαδρίτη εκτιμά πως το χρέος θα ανέλθει στο 99,5% στα τέλη του 2014, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, φθάνοντας το 5,5% του ΑΕΠ.
