Σαν έτοιμη από καιρό εμφανίζεται η Ελλάδα στο να στηρίξει το φιλόδοξο σχέδιο της Ε.Ε. για αυτονομία στις κρίσιμες πρώτες ύλες. Μετά την επένδυση γαλλίου της Metlen στη Βοιωτία, που η Ε.Ε. συμπεριέλαβε στον κατάλογο των 47 συνολικά στρατηγικών έργων για την αυτονομία της, η Ελλάδα διευρύνει την παρουσία της στον ύψιστης γεωπολιτικής σημασίας κλάδο των κρίσιμων πρώτων υλών με πέντε ακόμη υποψηφιότητες.
Το χαρτοφυλάκιο των πέντε έργων αγκαλιάζει ολόκληρη την αλυσίδα, αξίας, εξόρυξης – ανακύκλωσης, με τρία εξ αυτών να έχουν περάσει επιτυχώς, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» το στάδιο της τεχνικής αξιολόγησης.
• Χαλκιδική. Το πρώτο, που εμφανίζεται και ως «φαβορί», είναι το έργο παραγωγής χαλκού – χρυσού των Σκουριών της Eldorado Gold στη Χαλκιδική, με αναμενόμενη παραγωγή περίπου 30.000 τόνων χαλκού ετησίως για 20 χρόνια. Η κατασκευή του έργου στα μεταλλευτικό συγκρότημα της Χαλκιδικής έχει ολοκληρωθεί σε ποσοστό άνω του 94% και αναμένεται η εμπορική λειτουργία του εντός του 2026. Πρόκειται για επένδυση που υπερβαίνει τα 2 δισ. δολάρια.
• Θράκη. Υποψήφιο στη Βόρεια Ελλάδα είναι και το Sapes της Thrace Minerals στη Θράκη – ένα έργο εξόρυξης με επίκεντρο τον χρυσό και τον χαλκό ως παραπροϊόν, που αντιπροσωπεύει ένα νέο εξορυκτικό μέτωπο στη βορειοανατολική Ελλάδα.
Η Ελλάδα διευρύνει την παρουσία της στον κατάλογο των 47 συνολικά στρατηγικών έργων για την αυτονομία της.
• Μολάοι. Δυναμικά στον στίβο της εξόρυξης κρίσιμων πρώτων υλών μπαίνει και η Πελοπόννησος με το Molaoi Critical Mineral Project της αυστραλιανής εταιρείας Rockfire Resources, στους Μολάους της Λακωνίας, ανοίγοντας ένα νέο γεωγραφικό κόμβο στον ορυκτό χάρτη της χώρας. Οι έρευνες της αυστραλιανής εταιρείας στο κοίτασμα των Μολάων έχουν εντοπίσει γερμάνιο, που, όπως εξήγησε χθες στο συνέδριο της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) εκπρόσωπός της, θα μπορούσε να καλύψει έως και το 50% των αναγκών της Ε.Ε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το έργο των Μολάων και το έργο MacMillan Pass στον Καναδά είναι τα μοναδικά σήμερα παγκοσμίως που βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης. Η αυστραλιανή εταιρεία ολοκληρώνει αυτό το διάστημα τις υδρολογικές και οικολογικές μελέτες και εντός του 2027 θα υποβάλει την ολοκληρωμένη μελέτη στο αρμόδιο υπουργείο, ώστε να ακολουθήσει στη συνέχεια η διαδικασία αδειοδότησης του έργου.
• Βοιωτία. Την πεντάδα των υποψήφιων έργων για τον τίτλο του «στρατηγικού» συμπληρώνουν δύο έργα της ElvalHalcor στη Βοιωτία. Το Eteocles στα Οινόφυτα, ένα φιλόδοξο κέντρο ανακύκλωσης χαλκού, που στοχεύει στην ετήσια επεξεργασία 139.000 τόνων scrap χαμηλής ποιότητας και την παραγωγή 117.000 τόνων δευτερογενούς χαλκού ψηλής καθαρότητας και, τέλος, το New Aluminium Recycling Hub, εγκατάσταση ανακύκλωσης αλουμινίου με ετήσια παραγωγή 117.000 τόνων πλακών αλουμινίου, που θα αντικαταστήσουν εισαγωγές στηρίζοντας κλάδους από την αεροναυπηγική μέχρι την ηλεκτροκίνηση και τη συσκευασία.
Εν τω μεταξύ, στη Βοιωτία και στις εγκαταστάσεις της Αλουμίνιον, η Metlen ετοιμάζεται να θέσει σε λειτουργία τη γραμμή παραγωγής γαλλίου, project που σύμφωνα με τον εκτελεστικό πρόεδρο της εταιρείας Ευάγγελο Μυτιληναίο «αποτελεί σήμερα το πλέον ώριμο επενδυτικό σχέδιο μεγάλης κλίμακας στον δυτικό κόσμο». Η επένδυση της Metlen, προϋπολογισμού 295,5 εκατ. ευρώ, θα διασφαλίσει παραγωγική δυναμικότητα, σε ετήσια βάση, 2 εκατ. τόνων βωξίτη, 1.265.000 τόνων αλουμίνας (από 865.000 τόνους σήμερα) και 50 ΜΤ γαλλίου, που καλύπτουν 100% τις ανάγκες της Ε.Ε. σε γάλλιο.
Τα παραπάνω έργα επιβεβαιώνουν τις προοπτικές που ανοίγονται για την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της χώρας και του ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει στις προσπάθειες της Ευρώπης για στρατηγική αυτονομία στις κρίσιμες πρώτες ύλες που είναι συνδεδεμένες με την ενεργειακή και ψηφιακή μετάβαση και κάθε πτυχή του σύγχρονου πολιτισμού.
«Η Ελλάδα είναι μια προικισμένη χώρα σε ορυκτές πρώτες ύλες, το γνωρίζαμε. Δεν το έχουμε αξιοποιήσει όσο θα έπρεπε. Τώρα είναι η ώρα να το κάνουμε. Να αλλάξει αυτή η νοοτροπία. Οι εξορύξεις δεν είναι κάτι κακό», τόνισε χθες ο γενικός διευθυντής της ΕΑΓΜΕ Διονύσης Γκούτης στο συνέδριο της Αρχής, όπου αναπτύχθηκε ένας πλούσιος διάλογος για όλα τα ζητήματα που συνδέονται με την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της χώρας. Η αποδοχή από τις τοπικές κοινωνίες αναδείχτηκε ο σημαντικότερος ανασταλτικός παράγοντας, κάτι που πιστοποιεί η πορεία του διαγωνισμού για τη μίσθωση του κοιτάσματος αντιμονίου στη Χίο, αλλά και η δυσκολία των αρμοδίων αρχών να προχωρήσουν σε διαγωνισμούς για νέες παραχωρήσεις. Στο ΥΠΕΝ έχουν παραδοθεί, όπως αναφέρθηκε χθες, ολοκληρωμένοι φάκελοι για τρεις νέες περιοχές με σημαντικές ενδείξεις για πιθανολογούμενα κοιτάσματα σπάνιων γαιών. Την αξία των ορυκτών, τις προοπτικές και τη συνεισφορά της ΕΑΓΜΕ και τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας ανέδειξε με την ομιλία του και ο αρμόδιος υπουργός Σταύρος Παπασταύρου.
