Αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι σε έντονες γεωπολιτικές αναταράξεις επιδεικνύει ο ελληνικός τουριστικός τομέας, με τις ονομαστικές πωλήσεις των ξενοδοχείων να εκτιμάται ότι θα καταγράψουν άνοδο 3% το 2026, παρά την κρίση στον Περσικό Κόλπο και την οικονομική πίεση στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά. Αν και ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν πυροδότησε ισχυρό ενεργειακό πληθωρισμό, με την τιμή του πετρελαίου Brent να εκτοξεύεται στα 120 δολάρια ανά βαρέλι τον Απρίλιο, διπλασιάζοντας το κόστος των αεροπορικών καυσίμων, η ισχυρή ζήτηση για ταξίδια στην Ελλάδα απέτρεψε τον εκτροχιασμό της σεζόν. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την υψηλή εξάρτηση του κλάδου από τις αερομεταφορές, καθιστώντας την αεροπορική συνδεσιμότητα και το κόστος των ναύλων βασική παράμετρο που απειλεί τις μελλοντικές επιδόσεις εάν οι πιέσεις παγιωθούν.
Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από τη μελέτη Τάσεις του Επιχειρείν της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, η οποία βασίζεται σε έρευνα πεδίου κατά την περίοδο Απριλίου – Μαΐου 2026. Σύμφωνα με τους αναλυτές της Εθνικής, αν και οι μικρομεσαίες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις προέβλεπαν αρχικά οριακή αύξηση πωλήσεων μόλις 0,4%, η σταδιακή ομαλοποίηση της συγκυρίας αναθεώρησε τη συνολική ετήσια εκτίμηση για τον κλάδο στο 3%, έναντι 4,5% το 2025. Η προοπτική αυτή εναρμονίζεται με τις διεθνείς εκτιμήσεις για τον ευρωπαϊκό τουρισμό, που προβλέπουν άνοδο 3% με 4%, ενώ υποστηρίζεται από την άμεση ανάκαμψη του δείκτη μελλοντικής ζήτησης των ελληνικών ξενοδοχείων, ο οποίος τον Μάιο επανήλθε στις 27 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Η μελέτη αποτυπώνει τα κανάλια μετάδοσης της κρίσης, δείχνοντας ότι τα ελληνικά ξενοδοχεία εκτέθηκαν εντονότερα από άλλες επιχειρήσεις. Το 80% δήλωσε ισχυρή πίεση κόστους λόγω ενέργειας και το 44% κατέγραψε επιπτώσεις στη ζήτηση και στα επενδυτικά σχέδια, έναντι 72% και 30% αντίστοιχα για τις ΜμΕ. Η πίεση αυτή μείωσε τις διανυκτερεύσεις Μαρτίου κατά 1,4%, ανατρέποντας την αύξηση 1,5% του διμήνου και περιορίζοντας το πρώτο τρίμηνο την άνοδο στο οριακό 0,1%, όταν οι ανταγωνιστικοί μεσογειακοί προορισμοί κατέγραφαν μέση αύξηση 6,2%. Αιτία υπήρξε η εκτίναξη του Brent κατά 70% μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου, που αύξησε τα αεροπορικά εισιτήρια κατά 8,5% τον Μάιο, ενίσχυσε τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη στο 2,9% και συμπίεσε την καταναλωτική εμπιστοσύνη κατά εννέα μονάδες κάτω από τον μέσο όρο.
Η άμυνα του ελληνικού τουρισμού βασίστηκε στην υψηλή εξάρτηση από την ευρωπαϊκή αγορά, η οποία καλύπτει το 91% των διανυκτερεύσεων αλλοδαπών, έναντι 80% στη Μεσόγειο. Η ταξιδιωτική διάθεση των Ευρωπαίων για το καλοκαίρι του 2026 ενισχύθηκε στο 82%, με στροφή 55% εντός Ε.Ε., καθώς οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι επηρέασαν το 30% των τουριστών. Το προϊόν «ήλιος και θάλασσα» παρέμεινε στην κορυφή με 28%, ενώ η δημοτικότητα της Μεσογείου σκαρφάλωσε στο 59%, διατηρώντας την Ελλάδα στις πέντε κορυφαίες επιλογές. Αυτή η δυναμική αποτυπώνεται στον προγραμματισμό πτήσεων για το τετράμηνο Μαΐου – Αυγούστου, ο οποίος εμφανίζει ετήσια αύξηση 3,6%, υπερβαίνοντας τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό ρυθμό (1,6%).
Οι συντάκτες προειδοποιούν ότι η απορρόφηση κραδασμών διευκολύνθηκε από τις στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου (hedging) των αερομεταφορέων. Δεδομένου ότι οι πτήσεις αφορούν το 41% των Ευρωπαίων τουριστών και είναι ζωτικές λόγω χαμηλής εγχώριας βάσης (16% των διανυκτερεύσεων έναντι 37% στη Μεσόγειο), μια παρατεταμένη κρίση θα πλήξει την επόμενη περίοδο. Η ανάλυση ευαισθησίας δείχνει ότι με το Brent στα 80 δολάρια η ζήτηση θα υποστεί πίεση έως 2 ποσοστιαίες μονάδες λόγω αύξησης του κόστους πακέτου κατά 1,5%. Στα 100 δολάρια η επίπτωση μπορεί να φθάσει τις 5,5 ποσοστιαίες μονάδες, αντανακλώντας την υψηλή ελαστικότητα (-1,4) του παράκτιου τουρισμού.
Η διαχείριση του αεροπορικού κινδύνου πρέπει να ενταχθεί στην εθνική στρατηγική, σε μια περίοδο όπου το 49% των ξενοδοχείων αποτιμά θετικά το τέλος ανθεκτικότητας και το 40% στοχεύει μακρινές αγορές υψηλής δαπάνης. Η Εθνική προτείνει ένα προληπτικό πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων στις αερομεταφορές με σαφή πρωτόκολλα και ευέλικτη τιμολόγηση τελών. Πάντως, κύκλοι της αγοράς σημειώνουν ότι τα περιθώρια κερδοφορίας έχουν συμπιεστεί σημαντικά από το ενεργειακό κόστος, ενώ υπογραμμίζουν ότι η μελέτη αναγνωρίζει τον έντονο ανταγωνισμό από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
