Τη σημαντική ενίσχυση της Ελλάδας στον τομέα της οπτικοακουστικής παραγωγής αποτυπώνει νέα μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), που πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ).
Η μελέτη, με τίτλο «Παραγωγή οπτικοακουστικών έργων στην Ελλάδα: τάσεις, οικονομική συμβολή και προοπτικές ανάπτυξης», καταγράφει έναν κλάδο ο οποίος έχει διευρύνει αισθητά το οικονομικό του αποτύπωμα την τελευταία δεκαετία, προσελκύοντας επενδύσεις, δημιουργώντας νέες επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας και ενισχύοντας τη θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό χάρτη της παραγωγής περιεχομένου.
Ο οπτικοακουστικός τομέας, όπως προκύπτει από τα στοιχεία, δεν περιορίζεται πλέον στη διάσταση του πολιτισμού και της δημιουργίας. Αποκτά σαφές οικονομικό και αναπτυξιακό βάρος, με επιδράσεις που εκτείνονται στην απασχόληση, στις επενδύσεις, στον τουρισμό, στην καινοτομία και στην ψηφιακή οικονομία.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, η συνολική επίδραση του οπτικοακουστικού τομέα, που περιλαμβάνει τόσο την παραγωγή έργων όσο και τις ραδιοτηλεοπτικές δραστηριότητες, εκτιμάται σε περίπου 1,9 δισ. ευρώ σε όρους ΑΕΠ.
Παράλληλα, ο κλάδος υποστηρίζει σχεδόν 44.000 θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, ενώ συνδέεται με δημόσια έσοδα ύψους 581 εκατ. ευρώ. Οι εκτιμήσεις αυτές περιλαμβάνουν όχι μόνο την άμεση συνεισφορά του τομέα, αλλά και τις έμμεσες και προκαλούμενες επιδράσεις που δημιουργούνται στην υπόλοιπη οικονομία.
Ενδεικτικό της πολλαπλασιαστικής επίδρασης του κλάδου είναι ότι, για κάθε 1 ευρώ άμεσης συνεισφοράς του οπτικοακουστικού τομέα στο ΑΕΠ, δημιουργείται επιπλέον 1,47 ευρώ στην ελληνική οικονομία. Συνολικά, δηλαδή, η επίδραση ανέρχεται σε 2,47 ευρώ.
Αντιστοίχως, για κάθε 1 ευρώ που προστίθεται στο ΑΕΠ από την εγχώρια παραγωγή μιας κινηματογραφικής ταινίας, δημιουργείται επιπλέον 1,67 ευρώ στην οικονομία, ανεβάζοντας τη συνολική επίδραση στα 2,67 ευρώ. Στην περίπτωση της εγχώριας παραγωγής ψηφιακού παιχνιδιού, η συνολική επίδραση φθάνει στα 2,71 ευρώ.
Η αναπτυξιακή πορεία του κλάδου αποτυπώνεται και στα βασικά οικονομικά μεγέθη. Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία του συνολικού οπτικοακουστικού τομέα στην Ελλάδα ανήλθε το 2024 στα 756 εκατ. ευρώ, αυξημένη κατά 78% σε σχέση με το 2013. Η συνολική αξία παραγωγής του τομέα διαμορφώθηκε σε 1,4 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη σημαντική οικονομική βαρύτητα που έχει αποκτήσει.
Ο κλάδος υποστηρίζει σχεδόν 44.000 θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, ενώ συνδέεται με δημόσια έσοδα ύψους 581 εκατ.
Ακόμη πιο έντονη είναι η μεταβολή στις επενδύσεις. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, οι επενδύσεις στον οπτικοακουστικό τομέα υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε μια δεκαετία, από 146 εκατ. ευρώ το 2013 σε 337 εκατ. ευρώ το 2024. Το 2023 καταγράφηκε υψηλό δεκαετίας, με επενδύσεις ύψους 390 εκατ. ευρώ.
Στον επιμέρους κλάδο παραγωγής οπτικοακουστικών έργων και προβολής ταινιών, ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων αυξήθηκε κατά 137% την περίοδο 2013-2024, φθάνοντας στα 745 εκατ. ευρώ. Την ίδια περίοδο η απασχόληση αυξήθηκε κατά 147%. Σήμερα στον κλάδο δραστηριοποιούνται περίπου 3.000 επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούν περισσότερους από 12.700 εργαζομένους. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ανάπτυξη δεν αφορά μόνο την προσέλκυση διεθνών παραγωγών, αλλά και τη σταδιακή διεύρυνση της εγχώριας παραγωγικής βάσης.
Ενίσχυση τουρισμού
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη συμβολή των διεθνών παραγωγών στην τουριστική προβολή της χώρας. Η αυξανόμενη παρουσία κινηματογραφικών και τηλεοπτικών παραγωγών στην Ελλάδα συνδέεται, σύμφωνα με τη μελέτη, με ενίσχυση των τουριστικών ροών στις περιοχές όπου πραγματοποιούνται γυρίσματα.
Οι διεθνείς παραγωγές που αξιοποίησαν τα επενδυτικά κίνητρα δεν περιορίστηκαν στην Αττική, αλλά επεκτάθηκαν και σε δημοφιλείς προορισμούς, όπως οι Κυκλάδες, η Κρήτη και η Κέρκυρα. Με τον τρόπο αυτό ενισχύθηκε και η διεθνής προβολή της χώρας ως προορισμού.
Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι η αύξηση της συνολικής δαπάνης cash rebate για διεθνείς παραγωγές που έχουν γυριστεί σε μια περιφερειακή ενότητα κατά 1.000 ευρώ συσχετίζεται με αύξηση των αφίξεων αλλοδαπών τουριστών κατά 31 έως 43 άτομα. Σε όρους τουριστικής δαπάνης, η αντίστοιχη αύξηση εκτιμάται από 17.700 έως 24.600 ευρώ. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η οπτικοακουστική παραγωγή μπορεί να λειτουργήσει και ως εργαλείο διεθνούς προβολής, πέραν της άμεσης οικονομικής της συνεισφοράς.
Ψηφιακά παιχνίδια
Ξεχωριστή ενότητα της μελέτης αφορά τον κλάδο των ψηφιακών παιχνιδιών, ο οποίος βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης στην Ελλάδα, αλλά εμφανίζει σημαντικές προοπτικές. Η διεθνής αγορά ψηφιακών παιχνιδιών αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς της δημιουργικής οικονομίας, ενώ και στην Ευρώπη συνεχίζει να αναπτύσσεται με σταθερό ρυθμό.
Στην Ελλάδα καταγράφηκαν το 2023 δεκαοκτώ στούντιο ανάπτυξης ψηφιακών παιχνιδιών και ενενήντα εργαζόμενοι σε αντίστοιχες εταιρείες, αριθμός σχεδόν τριπλάσιος σε σχέση με το 2021. Παράλληλα, η ύπαρξη πανεπιστημιακών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων που σχετίζονται με την ανάπτυξη ψηφιακών παιχνιδιών δημιουργεί προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Η περαιτέρω ανάπτυξη του συγκεκριμένου κλάδου, σύμφωνα με τη μελέτη, μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την ελληνική οικονομία, καθώς συνδέεται άμεσα με την καινοτομία, τις νέες τεχνολογίες και την εξωστρέφεια.
