H τελευταία τριετία ήταν των… αναδυόμενων αγορών. Ρωσία και Τουρκία προσέφεραν σε όσους τόλμησαν αποδόσεις άνω του 120%. Τώρα αναμένεται μια ήπια διόρθωση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι αγορές αυτές έχασαν τη «λάμψη» τους. Ομως, αυξάνεται ο κίνδυνος και απαιτείται περισσότερο η επαγγελματική διαχείριση. O διευθυντής Wealth Managment της Citibank κ. Θάνος Σοφιός μιλάει στην «K» και εξηγεί τα μυστικά για επιτυχημένες τοποθετήσεις στις αναδυόμενες αγορές. H εμπειρία από τα αμοιβαία κεφάλαια της JP Morgan που επενδύουν σε αναδυόμενες αγορές και προσφέρονται στην ελληνική αγορά από τη Citibank, είναι χρήσιμοι για όσους αποφασίσουν να επενδύσουν σε αναδυόμενες αγορές.
– Κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου της χρονιάς, το αμοιβαίο κεφάλαιο που επενδύει σε αναδυόμενες αγορές σημείωσε διψήφια ποσοστά κερδών. Πού αποδίδεται αυτή η θετική του πορεία;
– Σχεδόν όλες οι αναδυόμενες αγορές της Ευρώπης απήλαυσαν ένα ισχυρό πρώτο εξάμηνο, παρά τη διόρθωσή τους στο τέλος Μαρτίου. Η αυξημένη ρευστότητα και οι εισροές κεφαλαίων στην Κεντρική Ευρώπη και την Τουρκία συνεχίστηκαν, καθώς τα νομίσματα της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης σημείωσαν κέρδη, παρά την εξασθένιση του ευρώ τους τελευταίους μήνες. Η Τουρκία ξεκίνησε με υποτονικούς ρυθμούς στο α΄ τρίμηνο όμως κατέληξε να είναι πρωταθλήτρια κερδών το β΄ τρίμηνο με τον MSCI Turkey να σημειώνει άνοδο +4,58% σε όρους δολαρίου μετά ένα επιτυχημένο πρόγραμμα σταθεροποίησης της οικονομίας και κάμψης του πληθωρισμού. Η Ρωσία ευνοήθηκε από την αύξηση της εγχώριας ρευστότητας και των καλύτερων, του αναμενόμενου, εταιρικών κερδών. Οι ισχυρές τιμές των αγαθών καθοδήγησαν και τις αναβαθμίσεις στην προοπτική της ρωσικής αγοράς. Επίσης συνεχίστηκε και η τάση εισαγωγής νέων μετοχών στο χρηματιστήριο μέσα από δημόσιες εγγραφές. Ο δείκτης MSCI Russia σημείωσε κέρδη στο α΄ εξάμηνο του έτους στον απόηχο των υψηλών τιμών του πετρελαίου και των αγαθών. Η αυξημένη θέση του Α/Κ στη Ρωσία συνέβαλε στην καταγραφή υπεραποδόσεων του Α/Κ για το α΄ εξάμηνο του έτους.
– Η σωρευτική τριετής απόδοση του αμοιβαίου διαμορφώθηκε πάνω από +120%, ξεπερνώντας παράλληλα και τις αποδόσεις του δείκτη αναφοράς. Θεωρείτε μια διόρθωση φυσιολογική βραχυπρόθεσμα μετά αυτές τις αποδόσεις;
– Αναμένουμε κάποια ήπια διόρθωση των αποδόσεων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη λόγω των ισχυρών κερδών μέχρι στιγμής από την αρχή του έτους, αλλά και των ενδείξεων επιβράδυνσης των ρυθμών ανάπτυξης των οικονομιών που με τη σειρά τους θα αποτυπωθούν και στις αναθεωρήσεις των εταιρικών κερδών αργότερα μέσα στον χρόνο. Η ρωσική αγορά μοιάζει να βρίσκεται σε σταυροδρόμι, χαρακτηριζόμενη από αυξημένη ρευστότητα, πολύ ισχυρά κέρδη κυρίως από τους εξαγωγικούς κλάδους καταναλωτικών αγαθών και εμπορευμάτων, αλλά παράλληλα και από μια σημαντική «ψαλίδα» στην απόδοσή της σε σχέση με τις υπόλοιπες αναδυόμενες αγορές κατά τη διάρκεια των 18 τελευταίων μηνών. Ωστόσο, όλοι αυτοί οι θετικοί παράγοντες επισκιάζονται από το υψηλό επίπεδο του πριμ κινδύνου των μετοχών και της σημαντικής προσφοράς νέων μετοχών. Στην Τουρκία αναμένονται θετικά νέα από το μέτωπο των ιδιωτικοποιήσεων και διαρκής αύξηση των εταιρικών κερδών λόγω της ισχυρής μακροοικονομικής εικόνας. Επιπλέον, προβλέπεται ότι ορισμένα από τα «πετρελαϊκά» χρήματα από τις χώρες του Περσικού Κόλπου θα κατευθυνθούν στην Τουρκία μέσα από τη συμμετοχή στο πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων. Αυτοί οι θετικοί παράγοντες αναμένεται να κυριαρχήσουν και να οδηγήσουν την περιοχή σε περαιτέρω χρηματιστηριακά κέρδη.
– Γιατί το αμοιβαίο κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιό του στη ρωσική αγορά έναντι των υπολοίπων; Πιστεύετε ότι η συγκεκριμένη αγορά λόγω της μεγάλης έκθεσής της στον ενεργειακό τομέα έχει ευνοηθεί μέσα από τις ιστορικά υψηλές του πετρελαίου που είδαμε προσφάτως; Τι ρόλο παίζει επί του παρόντος η ανάπτυξη των εταιρικών κερδών για την περιοχή;
– Στη Ρωσία, οι πετρελαϊκές εταιρείες βρίσκονται στην κορυφή των αποδόσεων, ενώ την ίδια στιγμή κλάδοι όπως των τηλεπικοινωνιών, των εταιρειών κοινής ωφέλειας, χαλυβουργικών και καταναλωτικών ειδών υστερούν σε επιδόσεις. Η μεγαλύτερη ανησυχία της αγοράς πηγάζει από την κάμψη των ρυθμών ανάπτυξης της οικονομίας, οι οποίοι διαμορφώθηκαν στο +5,2% στο α΄ τρ. του έτους έναντι +6,4% στο δ΄ τρ. του 2004. Κάποια blackouts επίσης στη Μόσχα πυροδότησαν διοικητικές αλλαγές στην εταιρεία παροχής ηλεκτρικού ρεύματος Mosenergo υπογραμμίζοντας έτσι και το επίπεδο των υπο-επενδύσεων στις υποδομές. Η κυβέρνηση φαίνεται να αναζητεί τρόπους για να χρησιμοποιήσει τα απροσδόκητα φορολογικά έσοδα που προέρχονται από τις τιμές του πετρελαίου για να δρομολογήσει απαραίτητες επενδύσεις την ίδια ώρα που διατηρεί και τον έλεγχο του πληθωρισμού. Οι περισσότερες εισηγμένες ανακοίνωσαν ιστορικά υψηλά κέρδη για το 2004 λόγω της ανάπτυξης αλλά και της συνεχιζόμενης ενδυνάμωσης του κύκλου των αγαθών. Η κυβέρνηση τελικώς αποφάσισε να διασφαλίσει τον κρατικό έλεγχο της Gazprom με ένα επιπλέον 10,7% μετοχών να αγοράζονται σε μετρητά μέσα από μια ειδική συμφωνία. Ο διαχειριστής του Α/Κ Kerrie McEwan πιστεύει ότι οι ισχυρές ταμειακές ροές, αλλά και η πειθαρχημένη προσέγγιση στις πολιτικές των κεφαλαιουχικών δαπανών θα οδηγήσουν σε ανοδικές αναθεωρήσεις των ρωσικών μετοχών αργότερα μέσα στο έτος. Η JP Morgan θεωρεί ότι τα καλά οικονομικά στοιχεία υπερισχύουν του τρέχοντος σκεπτικισμού βοηθώντας τις ρωσικές μετοχές να «προλάβουν» τις υπόλοιπες αναδυόμενες αγορές, οι οποίες έχουν βρεθεί πίσω κατά τους 18 τελευταίους μήνες. Το Α/Κ διατηρεί μια αυξημένη θέση στη Ρωσία με την προσδοκία ότι οι ισχυρές τιμές των αγαθών θα προσδώσουν αξία στα κέρδη και τις αποτιμήσεις των ρωσικών επιχειρήσεων. Στην Κεντρική Ευρώπη και την Τουρκία, τηρείται στάση επιφυλακτικότητας λόγω των πιέσεων ρευστότητας σε κάποιες αποτιμήσεις blue chip μετοχών, αλλά και λόγω της αυξημένης επίγνωσης κινδύνου. Το Α/Κ έχει έκθεση σε μετοχές σε αυτές τις αγορές που αναμένεται να προσφέρουν αυξημένα κέρδη για το 2005.
– Τι σας έχει προσελκύσει στην αγορά της Τουρκίας που κατέχει και το δεύτερο μεγαλύτερο μερίδιο στο αμοιβαίο κεφάλαιο της τράπεζας; Τι πιστεύετε ότι θα συμβεί τελικώς με την ένταξή της στην ευρωπαϊκή οικογένεια;
– Παρά τις αυξημένες σχετικά ανησυχίες μετά τα όχι των Γάλλων και των Ολλανδών στο δημοψήφισμα, οι τουρκικές μετοχές σημείωσαν υπεραποδόσεις σε σχέση με την υπόλοιπη περιοχή. Η τουρκική αγορά αγνόησε το αποτέλεσμα του γαλλικού δημοψηφίσματος, καθώς το ενδιαφέρον στράφηκε στις ιδιωτικοποιήσεις και στις εγχώριες μεταρρυθμίσεις. Η ιδιωτικοποίηση της Turk Telkom αντιμετωπίζεται σαν ζωτικής σημασίας για την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων που είναι απαραίτητες για τη μερική χρηματοδότηση του τρέχοντος ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών που υπολογίζεται κοντά στο 5.5% του ΑΕΠ. Η αξιοπιστία του κόμματος AKP δοκιμάστηκε με το πέρασμα του νομοσχεδίου της τραπεζικής μεταρρύθμισης που ήταν απαραίτητο για την ανανέωση του συμφώνου της χώρας με το ΔΝΤ και μετά το 2005. Οι τράπεζες ήταν οι μεγαλύτερες κερδισμένες ύστερα και από την εξαγορά της τέταρτης μεγαλύτερης ιδιωτικής τουρκικής τράπεζας Υapi Kredi από τη Unicredito. Ο διαχειριστής τηρεί αυξημένη θέση στην αγορά, δεδομένης της ελκυστικής της αποτίμησης, αλλά και της πιθανής ένταξής της στην Ε.Ε.
– Θα πρέπει κανείς να συνεχίσει να επενδύει στις αναδυόμενες αγορές της Ευρώπης σε αυτά τα επίπεδα; Οι συγκεκριμένες αγορές επηρεάζονται περισσότερο από τη νομισματική πολιτική της Fed ή της ΕΚΤ;
– To αμοιβαίο κεφάλαιο JP Morgan Emerging Europe Equity Fund που διαθέτει η Citibank θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν μια μακροπρόθεσμη επένδυση όπως άλλωστε και όλες οι επενδύσεις στις αναδυόμενες αγορές. Οι αναδυόμενες αγορές της Ευρώπης χωρίζονται ανάμεσα σε αυτές του δολαρίου και του ευρώ: για παράδειγμα η ρωσική και η τουρκική αγορά θεωρούνται περισσότερο πλησιέστερες στο δολάριο άρα επηρεάζονται περισσότερο από την πολιτική της Fed. Οι αγορές της Κεντρικής Ευρώπης είναι πιο στενά συνδεδεμένες με το ευρώ άρα και με την πολιτική της ΕΚΤ.
Ευκαιρίες για πειθαρχημένους διαχειριστές
– Σε ποιες αναδυόμενες αγορές της Ευρώπης πιστεύετε ότι υπάρχουν κρυμμένες ευκαιρίες;
– Μέσα από τη μακροπρόθεσμη ιστορία των επενδύσεων στις μετοχές των αναδυόμενων αγορών έχουν εντοπιστεί οι ακόλουθες τάσεις:
– Οι αναδυόμενες αγορές είναι αναποτελεσματικές λόγω της πενιχρής ποιότητας στοιχείων και εταιρικών κοινοποιήσεων.
– Πολλοί επενδυτές συνάγουν εύκολα συμπεράσματα για τη βραχυπρόθεσμη τάση των αγορών αντί να έχουν μια πιο μακροπρόθεσμη προσέγγιση.
– Αυτό δημιουργεί μια ευκαιρία για έναν πειθαρχημένο διαχειριστή, ώστε να ξεπεράσει σε αποδόσεις την αγορά δίνοντας έμφαση σε εταιρείες των οποίων οι μετοχές δεν έχουν αξιολογηθεί δεόντως για μια σειρά από λόγους όπως είναι:
– Η ελλιπής πληροφόρηση για την αγορά.
– Οι κινήσεις ενός στρατηγικού επενδυτή.
– Η υποτίμηση ή υπερτίμηση λόγω του αντίκτυπου που έχουν ο φόβος ή η υπεραισιοδοξία των επενδυτών.
Β Οι «ανώτερες» επενδύσεις μπορούν να αξιολογηθούν ως πολύ καλές ή πολύ φθηνές.

