Κρίσιμα ερωτήματα ανακύπτουν για μια σειρά επιλογών και χειρισμών της διοίκησης του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (ΟΑΣΘ) κατά τους δύο τελευταίους διαγωνισμούς προμήθειας αστικών λεωφορείων.
Η πρώτη περίπτωση αφορά την προμήθεια 40 θερμικών λεωφορείων, που κατακυρώθηκε στην εταιρεία Αφοί Σαρακάκη ΑΕΒΕ. Παρά το γεγονός ότι το λεωφορείο-πιλότος που παραδόθηκε είχε τεχνικά προβλήματα, εξαιτίας των οποίων δεν έχει λάβει ακόμη έγκριση τύπου από το υπουργείο Μεταφορών, η διοίκηση του ΟΑΣΘ δεν έχει κηρύξει έκπτωτη την εταιρεία από τον διαγωνισμό, καίτοι νομιμοποιείται από τους όρους της σύμβασης για κάτι τέτοιο, αφού έχουν παρέλθει όλες οι προθεσμίες για την παράδοση των λεωφορείων. Αντίθετα, έδωσε στην εταιρεία και νέα προθεσμία, μέχρι τον Μάιο.
Ακύρωση όρων
Η δεύτερη περίπτωση αφορά την προμήθεια 54 πετρελαιοκίνητων λεωφορείων, η οποία κατακυρώθηκε στην εταιρεία ΕΛΒΟ. Εδώ, μάλλον, η διοίκηση του ΟΑΣΘ υπερέβαλε εαυτόν. Πρώτα πρώτα ακύρωσε από μόνη της τους όρους του διαγωνισμού, που υποδείκνυε στις συμμετέχουσες εταιρείες να παρουσιάσουν κατασκευασμένο λεωφορείο ή πλαίσιο. Μόνον μία από τις 5 συμμετέχουσες ανταποκρίθηκε στην υποχρέωση αυτή, συγκέντρωσε, σύμφωνα με την εισήγηση του αρμόδιου γενικού διευθυντή του ΟΑΣΘ, τη μεγαλύτερη βαθμολογία, αλλά απορρίφθηκε μετ’ επαίνων, για να επιλεγεί η πρόταση ΕΛΒΟ, για ένα αυτοκίνητο για το οποίο, όπως αναφέρεται στην εισήγηση (είναι στη διάθεση της Οικονομικής «Κ»): δεν υποβλήθηκε ούτε προσπέκτους ούτε φωτογραφικό υλικό, θα κατασκευαστεί για πρώτη φορά, διατυπώνονται επιφυλάξεις (σ.σ. από τον εισηγητή) τόσο ως προς τις λεγόμενες «παιδικές ασθένειες» όσο και προς την εφικτότητα παράδοσης του λεωφορείου-πιλότου και κατετάγη στην τελευταία θέση ως προς την τεχνική αξιολόγηση. Γιατί επελέγη; Γιατί ήταν το φθηνότερο. Αυτήν την αιτιολογία επικαλέσθηκε ο πρόεδρος του ΟΑΣΘ Χαρ. Παπαδόπουλος, όπως αναφέρει στην «Κ», ο εκπρόσωπος των εργαζομένων, στο δ.σ. του ΟΑΣΘ και μέλος της επιτροπής παραλαβής των λεωφορείων Βασ. Ελευθεριάδης. Ο ίδιος, μαζί με τον εκπρόσωπο του νομάρχη στο δ.σ. και έναν μέτοχο, μειοψήφισαν στην απόφαση αυτήν.
Ο διαγωνισμός για τα 40 λεωφορεία έγινε πέρυσι, με στόχο να αντικατασταθούν ισάριθμα αυτοκίνητα που είχαν συμπληρώσει 12 χρόνια χρήσης. Οταν παραδόθηκε το λεωφορείο-πιλότος, η επιτροπή παραλαβής διαπίστωσε ορισμένες αδυναμίες που όχι μόνον δεν εξυπηρετούν αλλά θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των επιβαινόντων. Οπως προκύπτει από έγγραφο που απέστειλε η Ενωση Εργατοϋπαλλήλων Αστικής Συγκοινωνίας Θεσσαλονίκης προς τον διευθυντή τεχνικής οχημάτων του ΟΑΣΘ, με κοινοποίηση προς τον υπουργό Μεταφορών Χρ. Βερελή, (15/11/2002), το λεωφορείο αυτό δεν διευκολύνει την εξυπηρέτηση ατόμων με ειδικές ανάγκες, το πίσω μέρος του έχει ύψος 1,80 μ., άρα οι υψηλότεροι επιβάτες θα πρέπει ή να μένουν σκυφτοί ή να ψάχνουν άλλο λεωφορείο, και στη μέση διαθέτει ένα σκαλοπάτι 30 εκ. ύψους, το οποίο εκτιμάται ότι δεν διευκολύνει την κίνηση των επιβατών εντός του αυτοκινήτου, αντίθετα δημιουργεί συνθήκες για τραυματισμούς. Με τα δεδομένα αυτά το υπουργείο Μεταφορών δεν έχει δώσει έγκριση τύπου για το συγκεκριμένο λεωφορείο, όπως προκύπτει από το τελευταίο έγγραφό του, με ημερομηνία 31/1/2003, προς τη Σαρακάκης.
Ο κ. Ελευθεριάδης επισημαίνει ότι τα 40 λεωφορεία, σύμφωνα με τη σύμβαση, έπρεπε να παραδοθούν τμηματικά μέχρι τέλη Φεβρουαρίου, αλλά δεν έχει δοθεί κανένα άλλο πλην του πιλοτικού. «Θα έπρεπε ο ΟΑΣΘ να κηρύξει έκπτωτη τη Σαρακάκης, αλλά δεν το κάνει, γιατί η εταιρεία δεν θα μπορούσε πλέον να συμμετέχει σε κανέναν μελλοντικό διαγωνισμό». Αντίθετα, όπως αποκαλύπτει ο κ. Ελευθεριάδης, δόθηκε και νέα παράταση για την παράδοση των λεωφορείων μέχρι τον Μάιο.
Παρά την εκκρεμότητα αυτήν ο ΟΑΣΘ προχωρεί και σε νέα προκήρυξη για την προμήθεια 54 πετρελαιοκίνητων λεωφορείων. Στον διαγωνισμό που διενεργήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2002 συμμετείχαν οι εταιρείες EvoBus Hellas AEBE (100% θυγατρική της EvoBus Gmbh, που ανήκει στον όμιλο της DaimlerChrysler), IrisBus France SA, ΑΦΟΙ Σαρακάκη ΑΕΒΕ, ΕΛΒΟ ΑΒΕ και Solaris Bus από την Πολωνία. Από τις εταιρείες αυτές μόνον η πρώτη παρουσίασε κατασκευασμένο λεωφορείο. Οι δύο ελληνικών συμφερόντων εταιρείες, Σαρακάκης και ΕΛΒΟ, προσέφεραν δύο κοινά πλαίσια λεωφορείων, εκ των οποίων το δεύτερο, όπως προκύπτει από την έκθεση του γενικού διευθυντή του ΟΑΣΘ, ήταν το ίδιο ακριβώς που είχε προσφέρει η Σαρακάκης στον προηγούμενο διαγωνισμό, για το οποίο, όπως επισημαίνεται, δεν έχει λάβει έγκριση τύπου από το υπουργείο Μεταφορών!!
Η αξιολόγηση
Μετά την αξιολόγηση των προτάσεων που υποβλήθηκαν ο γενικός διευθυντής του ΟΑΣΘ κατέληξε σε συμπεράσματα για κάθε έναν τύπο λεωφορείου που προσφέρθηκε. Το λεωφορείο της Evobus συγκέντρωσε την ανώτατη βαθμολογία (99,80 με βάση το 100), αλλά κρίθηκε ως ακριβότερο. Η Irisbus ήρθε 3η στην κατάταξη ως προς την τεχνική αξιολόγηση-βαθμολόγηση και 4η ως προς την προσφερόμενη τιμή. Από τις δύο κοινές προσφορές της ΕΛΒΟ και της Σαρακάκης απορρίφθηκε η δεύτερη για τον λόγο που προαναφέρθηκε και αξιολογήθηκε μόνον η πρώτη, για την οποία διατυπώθηκαν οι εξής παρατηρήσεις: το λεωφορείο δεν έχει κυκλοφορήσει και θα κατασκευαστεί για πρώτη φορά, συνεπώς δημιουργούνται επιφυλάξεις τόσο ως προς τις λεγόμενες παιδικές ασθένειες όσο και ως προς την εφικτότητα παράδοσης του λεωφορείου-πιλότου. Ως προς την τεχνική αξιολόγηση-βαθμολόγηση το λεωφορείο των δύο εταιρειών τοποθετήθηκε στην 4η και τελευταία θέση. Η διαφορά των δύο προσφορών ήταν στην τιμή τους και για τον λόγο αυτόν προκρίθηκε ως συμφερότερη η τιμή της ΕΛΒΟ.
Το λεωφορείο της Solaris, τέλος, χαρακτηρίσθηκε αποδεκτό, με τη μικρότερη προσφερόμενη τιμή και με μεγάλη διαφορά από αυτήν της ΕΛΒΟ. Με τα δεδομένα αυτά, ο γενικός διευθυντής του ΟΑΣΘ εισηγήθηκε την επιλογή ΕΛΒΟ, με μοναδικό κριτήριο την οικονομική προσφορά, αλλά υποδείκνυε στη διοίκηση του ΟΑΣΘ να απαιτήσει την κατασκευή του λεωφορείου-πιλότου σε τρεις μήνες από την υπογραφή του ιδιωτικού συμφωνητικού, άλλως να κηρυχθεί έκπτωτη η εταιρεία και επιπλέον να υπάρχει η δυνατότητα στον ΟΑΣΘ να προβεί στην ίδια ενέργεια εφόσον υπάρξουν καθυστερήσεις στις τμηματικές παραδόσεις. Και κατέληγε η εισήγηση με την εξής θέση. «Αν οι οικονομικές δυνατότητες του ΟΑΣΘ το επέτρεπαν θα ήταν δυνατή η ανάδειξη ως αναδόχου της εταιρείας Evobus, γιατί η προσφορά της είναι η καλύτερη τεχνικά, η αξιοπιστία του εργοστασίου κατασκευής δεδομένη, το λεωφορείο έχει επιδειχθεί και η μεταπωλητική αξία του μετά τη 12ετή κυκλοφορία του στον ΟΑΣΘ εκτιμάται ότι θα είναι ευχερής και με μεγάλο τίμημα συγκριτικά με τα άλλα λεωφορεία.
Τμηματική παράδοση
Η σύμβαση που υπέγραψε ο ΟΑΣΘ με την ΕΛΒΟ την προηγούμενη Πέμπτη, συνολικού προϋπολογισμού 9.617.400 ευρώ, χωρίς τον ΦΠΑ, δίνει περιθώριο άλλους 2 μήνες (συνολικά δηλαδή 5 από τον προτεινόμενο χρόνο των 3 μηνών) στην ΕΛΒΟ για την κατασκευή του λεωφορείου-πιλότου, το οποίο θα έχει πλαίσιο και κινητήρα VOLVO Σουηδίας, με αμάξωμα της ελληνικής εταιρείας. Η παράδοσή του θα ξεκινήσει από τον Σεπτέμβριο (τα πρώτα 4) και τμηματικά τα υπόλοιπα 49 μέχρι τον Μάρτιο του 2004. Και κάτι που αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Μία ημέρα πριν από την υπογραφή της σύμβασης ΟΑΣΘ και ΕΛΒΟ, ο πρόεδρος του οργανισμού Χαρ. Παπαδόπουλος, ανακοινώνοντας τη σύνθεση της Επιτροπής Παρακολούθησης και Παραλαβής των νέων λεωφορείων, κατήργησε για πρώτη φορά τη θεσμοθετημένη συμμετοχή του εκπροσώπου των εργαζομένων και συγκεκριμένα του κ. Ελευθεριάδη!! Τα σχόλια περιττεύουν.
