Μόνο το τελευταίο τρίμηνο οι μεγάλες συναλλαγές άντλησης κεφαλαίων από την ελληνική κεφαλαιαγορά ξεπέρασαν τα 6 δισ. ευρώ, χωρίς να προσθέσουμε το σύνολο των νέων ομολόγων που εκδόθηκαν. Μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις ζήτησαν τεράστια ποσά και βρήκαν επενδυτές, κυρίως ξένους, πρόθυμους να τοποθετηθούν. Ολα αυτά θα ήταν αδιανόητα πριν από μερικά χρόνια.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη ανάγνωση, που θέτει το ερώτημα γιατί τόσες επιχειρήσεις έσπευσαν τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή να αναζητήσουν τόσο πολλά χρήματα;
Ακριβή ενέργεια, επίμονος πληθωρισμός και ακριβότερο χρήμα είναι πολύ πιθανό να συνυπάρξουν.
Είναι γνωστό ότι οι καλοί επιχειρηματίες δεν αναζητούν χρηματοδότηση όταν τη χρειάζονται απελπισμένα. Την εξασφαλίζουν όταν μπορούν. Και σήμερα είναι σαφές ότι μπορούν και μάλιστα με σχετικά χαμηλές αποδόσεις. Την ίδια στιγμή, κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος ότι το ίδιο παράθυρο ευκαιρίας που υπάρχει σήμερα, θα παραμείνει ανοικτό και τον Νοέμβριο ή τον Ιανουάριο.
Γενικώς η αίσθηση που υπάρχει στην αγορά είναι ότι θα πρέπει να προετοιμαζόμαστε για έναν σκληρό χειμώνα. Η διεθνής οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο στην οποία είναι πιθανό να συνυπάρξουν η ακριβή ενέργεια, ο επίμονος πληθωρισμός και το ακριβότερο χρήμα. Το πρώτο φαίνεται ήδη όχι μόνον από την αστάθεια στις τιμές του πετρελαίου, αλλά κυρίως από τη σταθεροποίηση των τιμών του φυσικού αερίου πάνω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, τον διεθνή ανταγωνισμό για υγροποιημένο φυσικό αέριο και τη μειωμένη για την εποχή πληρότητα που εμφανίζουν οι ευρωπαϊκές αποθήκες ενέργειας. Μοιραία προεξοφλείται ότι θα επηρεαστεί το σύνολο της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας.
Εάν αυτή η κατάσταση επιμείνει, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα βρεθεί μπροστά στο χειρότερο δίλημμα: να ανεχθεί περισσότερο πληθωρισμό ή να αυξήσει τα επιτόκια; Αν αρχίσει να τιμολογείται από την αγορά ομολόγων –όπως συμβαίνει το τελευταίο διάστημα– ο υψηλότερος πληθωρισμός, τότε οι αποδόσεις θα ανέβουν ακόμη περισσότερο και μαζί τους αυξάνεται το πραγματικό κόστος χρηματοδότησης του κράτους και των επιχειρήσεων. Για το ελληνικό κράτος ισχύει η γνωστή ευνοϊκή σύνθεση του χρέους, όπου το μεγαλύτερο μέρος του είναι σταθερού επιτοκίου, άρα μικρό το κακό. Για τις επιχειρήσεις, ωστόσο, το πρόβλημα μπορεί να γίνει οξύτατο.
Εξ ου και αποκτούν διαφορετικό νόημα οι πρόσφατες επιτυχημένες αυξήσεις κεφαλαίου και οι ομολογιακές εκδόσεις. Δεν είναι απαραιτήτως ένδειξη φόβου. Είναι μια ασφάλιση απέναντι στην αβεβαιότητα που έρχεται. Αν επιβεβαιωθεί το σενάριο ενός χειμώνα με ακριβή ενέργεια, επίμονο πληθωρισμό και υψηλότερες αποδόσεις ομολόγων και την Ελλάδα σε προεκλογική περίοδο, τότε δεν θα μιλάμε απλώς για τη μεγάλη επιτυχία του ελληνικού χρηματιστηρίου το καλοκαίρι του 2026. Θα μιλάμε για τη στιγμή που οι ισχυρότερες ελληνικές επιχειρήσεις αποφάσισαν να σηκώσουν κεφάλαια όσο αυτό είναι δυνατό, προτού γίνουν πολύ ακριβότερα.
