Το πάγωμα των επιτοκίων δεν σημαίνει και λήξη του συναγερμού στη Φρανκφούρτη. Η Κριστίν Λαγκάρντ προειδοποίησε ότι ο πλήρης αντίκτυπος της ενεργειακής κρίσης στις τιμές «δεν έχει ακόμη εκδηλωθεί», στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παραμένει έτοιμη να αυστηροποιήσει εκ νέου τη νομισματική πολιτική της.
Μιλώντας μετά την απόφαση της ΕΚΤ να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά της επιτόκια, η Λαγκάρντ ξεκαθάρισε ότι η σημερινή στάση αναμονής δεν αποτελεί προάγγελο μειώσεων. Οπως τόνισε, οι αποφάσεις θα συνεχίσουν να λαμβάνονται «από συνεδρίαση σε συνεδρίαση», με βάση την πορεία του πληθωρισμού, τα οικονομικά στοιχεία και την ένταση των επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
«Δεν προδεσμευόμαστε για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι ανατιμήσεις δεν έχουν περάσει ακόμη στην οικονομία
Παρά την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,8% τον Ιούνιο, από 3,2% τον Μάιο, η Κ. Λαγκάρντ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτική. Οπως εξήγησε, η άνοδος του ενεργειακού κόστους περνά σταδιακά στις πρώτες ύλες και στα υπόλοιπα έξοδα των επιχειρήσεων, οι οποίες εκτιμούν ότι θα αυξήσουν τις τιμές πώλησης.
Η ίδια υπογράμμισε ότι όσο περισσότερο παραμένουν υψηλές οι τιμές της ενέργειας τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να τροφοδοτήσουν ευρύτερες ανατιμήσεις, μισθολογικές πιέσεις και δευτερογενείς επιπτώσεις στο σύνολο της οικονομίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η πρόεδρος της ΕΚΤ, ο ενεργειακός πληθωρισμός υποχώρησε τον Ιούνιο στο 8,5%, από 10,8% τον Μάιο, ενώ ο πληθωρισμός των τροφίμων μειώθηκε στο 1,5%, από 1,9%.
Ο δομικός πληθωρισμός, χωρίς ενέργεια και τρόφιμα, διαμορφώθηκε στο 2,4%, από 2,6%. Στις υπηρεσίες, όπου οι πιέσεις παραμένουν πιο επίμονες, περιορίστηκε στο 3,2%, από 3,5%.
Ωστόσο, όπως προειδοποίησε η Κ. Λαγκάρντ, η άνοδος των τιμών της ενέργειας από την έναρξη της σύγκρουσης και η μετακύλισή της στα τρόφιμα, στα αγαθά και στις υπηρεσίες αναμένεται να κρατήσουν τον πληθωρισμό «πολύ πάνω» από τον στόχο του 2% έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027.
Η Μέση Ανατολή καθορίζει τα επόμενα βήματα
Η Λαγκάρντ χαρακτήρισε τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή βασική πηγή αβεβαιότητας για την Ευρωζώνη. Παρότι το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αποτέλεσε τον Ιούνιο μια πρώτη προσπάθεια αποκλιμάκωσης, επισήμανε ότι οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων επιβεβαιώνουν πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση.
Οπως ανέφερε, μια νέα διακοπή στις ενεργειακές προμήθειες θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές ακόμη υψηλότερα και να τις διατηρήσει σε αυξημένα επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα. Ενα τέτοιο σενάριο θα πίεζε τα πραγματικά εισοδήματα, την κατανάλωση και τις επενδύσεις.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ προειδοποίησε ακόμη ότι οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό παραμένουν ανοδικοί. Εκτός από την ενέργεια, αναφέρθηκε στις εμπορικές εντάσεις, στην πιθανή αποδιοργάνωση των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων και στην περιορισμένη προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών.
Στάθηκε επίσης στα ακραία καιρικά φαινόμενα και στους συνεχιζόμενους καύσωνες, επισημαίνοντας ότι μπορεί να οδηγήσουν τις τιμές των τροφίμων υψηλότερα από ό,τι προβλέπεται σήμερα.
Ασθενική ανάπτυξη, ανθεκτική απασχόληση
Για την οικονομία της Ευρωζώνης, η Λαγκάρντ έκανε λόγο για κάποια βελτίωση της δραστηριότητας κατά το δεύτερο τρίμηνο, παρά τις πιέσεις από την ενεργειακή κρίση. Οπως σημείωσε, οι υπηρεσίες ανέκτησαν μέρος του χαμένου εδάφους, ενώ οι ψηφιακές δραστηριότητες παρέμειναν ανθεκτικές, εν μέρει χάρη στην αυξανόμενη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης. Η μεταποίηση στηρίχθηκε από τη δημιουργία αποθεμάτων, καθώς οι επιχειρήσεις επιχειρούν να προστατευθούν από πιθανές διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού, αλλά και από τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες.
Η Κριστίν Λαγκάρντ επισήμανε ότι η ανεργία παρέμεινε τον Μάιο στο 6,2%, κοντά στα ιστορικά χαμηλά της. Ταυτόχρονα, όμως, οι διαθέσιμες θέσεις εργασίας συνέχισαν να μειώνονται, ενώ επιχειρήσεις και νοικοκυριά περιμένουν ασθενέστερη αγορά εργασίας σε σχέση με την περίοδο πριν από τη σύγκρουση.
Η ανάπτυξη, σύμφωνα με την ίδια, θα παραμείνει υποτονική το επόμενο διάστημα, καθώς το ενεργειακό κόστος και η αβεβαιότητα περιορίζουν τη δραστηριότητα. Μεσοπρόθεσμα, στήριξη αναμένεται από την κατανάλωση, τις επενδύσεις στις ψηφιακές τεχνολογίες, τις δαπάνες για άμυνα και υποδομές και την ανάκαμψη των εξαγωγών.
Ακριβότερα στεγαστικά και αυστηρότερες τράπεζες
Παρουσιάζοντας τις συνθήκες χρηματοδότησης, η Κριστίν Λαγκάρντ ανέφερε ότι το κόστος δανεισμού έχει αυξηθεί ελαφρώς μετά την προηγούμενη άνοδο των επιτοκίων. Τα επιτόκια των επιχειρηματικών δανείων παρέμειναν τον Μάιο στο 3,6%, ενώ το κόστος έκδοσης εταιρικού χρέους διαμορφώθηκε στο 4%. Παράλληλα, οι τράπεζες αυστηροποίησαν τα κριτήρια χορήγησης δανείων προς τις επιχειρήσεις.
Στη στεγαστική πίστη, τα επιτόκια αυξήθηκαν στο 3,5%, από 3,4% τον Απρίλιο. Οπως εξήγησε η πρόεδρος της ΕΚΤ, οι τράπεζες έγιναν πιο επιφυλακτικές απέναντι στους οικονομικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι πελάτες τους, ενώ η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια μειώθηκε λόγω της επιδείνωσης της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και των υψηλότερων επιτοκίων.
Η ΕΚΤ πάτησε προσωρινά φρένο στις αυξήσεις, αλλά δεν έχει αλλάξει κατεύθυνση. Εάν το ενεργειακό κόστος επιμείνει και περάσει βαθύτερα στην οικονομία, το επόμενο βήμα μπορεί να μην είναι προς τα κάτω.
«Η παύση πιθανότατα θα είναι προσωρινή»
Οι αναλυτές συμφωνούν ότι η απόφαση της ΕΚΤ δεν σηματοδοτεί το τέλος του νέου κύκλου νομισματικής σύσφιγξης. Αντίθετα, οι περισσότερες εκτιμήσεις διατηρούν τον Σεπτέμβριο ως πιθανό χρόνο για την επόμενη αύξηση των επιτοκίων.
«Η ΕΚΤ παραμένει επικεντρωμένη στις πληθωριστικές πιέσεις, καθώς οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αναμένεται να οδηγήσουν σε αναθεώρηση προς τα πάνω των εκτιμήσεών της για τον πληθωρισμό αργότερα μέσα στο έτος», σχολίασε ο Marchel Alexandrovich, European Economist της Saltmarsh Economics. Οπως πρόσθεσε, παρότι η κεντρική τράπεζα δεν δεσμεύθηκε για τις επόμενες κινήσεις της, η κατεύθυνσή της παραμένει σαφώς προς αυστηρότερη πολιτική.
Η Madison Faller, Global Investment Strategist της JP Morgan Private Bank, προειδοποίησε ότι η διατήρηση ανοιχτών επιλογών δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως εφησυχασμός. Κατά την ίδια, η συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου παραμένει απολύτως «ζωντανή», ενώ γίνεται όλο και δυσκολότερο να συντρέξουν οι προϋποθέσεις που θα επέτρεπαν στην ΕΚΤ να αφήσει ξανά αμετάβλητα τα επιτόκια.
Για να αποφευχθεί μια νέα αύξηση, οι τιμές της ενέργειας θα έπρεπε να υποχωρήσουν γρήγορα και να μην εμφανιστούν ενδείξεις διάχυσης των ανατιμήσεων στην υπόλοιπη οικονομία, δύο προϋποθέσεις που, σύμφωνα με τη Faller, μοιάζουν πλέον όλο και πιο δύσκολο να εκπληρωθούν.
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε ο Conor Parle, οικονομολόγος Ευρωζώνης στη Fidelity International, εκτιμώντας ότι η σημερινή παύση πιθανότατα θα αποδειχθεί προσωρινή. Οπως επισήμανε, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξάνονταν ήδη πριν από τη νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, καθώς η Ευρώπη χρειάζεται να αναπληρώσει τα χαμηλά αποθέματα ενόψει του χειμώνα, ενώ την ίδια στιγμή ενισχύονται και οι εισαγωγές της Κίνας.
Η σχετική ανθεκτικότητα της οικονομίας της Ευρωζώνης ενδέχεται να δώσει στην ΕΚΤ το απαραίτητο περιθώριο ώστε, μαζί με τις νέες προβλέψεις του Σεπτεμβρίου, να αυξήσει τα επιτόκια κατά ακόμη 25 μονάδες βάσης, εκτίμησε ο Parle.
Υπάρχουν, πάντως, και προειδοποιήσεις ότι οι αγορές μπορεί να έχουν προχωρήσει υπερβολικά. Ο Ed Hutchings, επικεφαλής επιτοκίων ανεπτυγμένων αγορών στην Aviva Investors, συμφώνησε ότι θα ακολουθήσουν νέες αυξήσεις, διερωτήθηκε όμως εάν η προεξόφληση περισσότερων από δύο επιπλέον κινήσεων είναι δικαιολογημένη. «Αρχίζει σίγουρα να φαίνεται ότι οι αγορές έχουν πάει πολύ μακριά», ανέφερε.
Πηγή: moneyreview.gr
