Σοβαρό κεφαλαιακό πρόβλημα θα δημιουργούσε στο τραπεζικό σύστημα η πρόταση για πλήρη απόσβεση του αναβαλλόμενου φόρου (Deferred Tax Credit – DTC) έως το 2028, όπως διατυπώθηκε από τον πρόεδρο της ΕΛΑΣ Αλέξη Τσίπρα. Αυτό υποστηρίζουν τραπεζικές πηγές με αφορμή την κριτική που ασκείται για το θέμα, απορρίπτοντας ως μη ρεαλιστική την πρόταση, καθώς όπως υποστηρίζουν, εκείνη τη χρονιά θα εξακολουθούν να υφίστανται περίπου 8 δισ. ευρώ αναβαλλόμενου φόρου, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 30% των βασικών εποπτικών κεφαλαίων (CET1).
Εάν το ποσό αυτό αφαιρούνταν άμεσα, θα δημιουργούνταν, όπως αναφέρουν σε ανακοίνωσή τους, σοβαρό κεφαλαιακό έλλειμμα που θα οδηγούσε σε νέες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, θα περιόριζε τη δυνατότητα χρηματοδότησης της οικονομίας και θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τόσο την πιστοληπτική αξιολόγηση των τραπεζών όσο και της ίδιας της χώρας.
Οι τράπεζες επισημαίνουν ότι ο αναβαλλόμενος φόρος δεν σημαίνει ότι οι τράπεζες δεν πληρώνουν φόρους. Οπως εξηγούν, πρόκειται για έναν λογιστικό και φορολογικό μηχανισμό που προβλέπεται από τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα και επιτρέπει τον συμψηφισμό των σημερινών φορολογητέων κερδών με τις ζημίες που υπέστησαν οι τράπεζες κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, κυρίως από το «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων (PSI) και τις μεγάλες διαγραφές μη εξυπηρετούμενων δανείων. Αυτός είναι, σύμφωνα με τις τράπεζες, ο λόγος που σήμερα δεν καταβάλλουν φόρο εισοδήματος, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δεν έχουν σημαντική φορολογική επιβάρυνση.
Μάλιστα, σημειώνουν ότι, πέραν των φόρων που συνδέονται με τη λειτουργία τους, καταβάλλουν κάθε χρόνο 350 έως 400 εκατ. ευρώ σε ΦΠΑ που επιβαρύνει άμεσα τα λειτουργικά τους έξοδα, καθώς οι τραπεζικές υπηρεσίες απαλλάσσονται από ΦΠΑ και συνεπώς δεν μπορούν να τον συμψηφίσουν, όπως συμβαίνει στις περισσότερες επιχειρήσεις. Παράλληλα, πληρώνουν στο ελληνικό Δημόσιο ετήσια προμήθεια για την κρατική εγγύηση που συνοδεύει τον αναβαλλόμενο φόρο, η οποία έχει εγκριθεί από τις ευρωπαϊκές αρχές ανταγωνισμού.
Οι τράπεζες υπενθυμίζουν ότι το πλαίσιο του αναβαλλόμενου φόρου θεσπίστηκε το 2014 και τροποποιήθηκε το 2017 από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, με στόχο να αποφευχθεί η ανάγκη νέας κρατικής ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.
Οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι ήδη έχουν επιταχύνει σημαντικά τον ρυθμό εξάλειψής του, ύστερα από συμφωνία με τις ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές. Οπως αναφέρουν, από το 2025 εφαρμόζεται μηχανισμός που οδηγεί σε ταχύτερη απόσβεση από αυτήν που προέβλεπε ο νόμος, καθώς πέραν της ετήσιας απόσβεσης προστίθεται και ποσό που αντιστοιχεί στο 29% των μερισμάτων που διανέμονται στους μετόχους. Ετσι, όσο μεγαλύτερο είναι το μέρισμα τόσο ταχύτερα μειώνεται και ο αναβαλλόμενος φόρος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν, μόνο το 2025 αποσβέστηκε ποσό περίπου 1,5 δισ. ευρώ, όταν ο νόμος προέβλεπε απόσβεση περίπου 700 εκατ. ευρώ. Με βάση τα επιχειρηματικά σχέδια των τραπεζών και τις προβλεπόμενες διανομές μερισμάτων, εκτιμούν ότι ο αναβαλλόμενος φόρος θα έχει εξαλειφθεί πλήρως το 2032 ή το 2033, δηλαδή οκτώ έως δέκα χρόνια νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα που είχε διαμορφωθεί μετά την τροποποίηση του νόμου το 2017.
Παράλληλα, οι τράπεζες απορρίπτουν και την κριτική περί υπερκερδών που δεν επιστρέφουν στην οικονομία. Επικαλούνται στοιχεία της ΕΚΤ, σύμφωνα με τα οποία την περίοδο 2022-2025 η Ελλάδα κατέγραψε μέσο ετήσιο ρυθμό πιστωτικής επέκτασης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις 10,9%, τον τρίτο υψηλότερο στην Ευρωζώνη, ενώ υπογραμμίζουν ότι τα επιτόκια στα νέα στεγαστικά δάνεια διαμορφώνονται κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Τέλος, αμφισβητούν τον ισχυρισμό ότι η κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών είναι υπερβολικά υψηλή σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Οπως σημειώνουν, τραπεζικά συστήματα χωρών όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Αυστρία εμφανίζουν επίσης κερδοφορία που αντιστοιχεί στο 1,7%-2,1% του ΑΕΠ, ενώ και τα επιτοκιακά περιθώρια στις χώρες αυτές δεν διαφέρουν ουσιαστικά από εκείνα των ελληνικών τραπεζών.
