Η ανάπτυξη της Αεροδιαστημικής έχει ξεπεράσει κάθε πρόβλεψη τα τελευταία τέσσερα με πέντε χρόνια, μεταβάλλοντας ριζικά το παγκόσμιο τεχνολογικό και οικονομικό γίγνεσθαι. Η ραγδαία εξέλιξη τεχνολογιών αιχμής, όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), οι μικροδορυφόροι, η τεχνητή νοημοσύνη και οι προηγμένες δορυφορικές τηλεπικοινωνίες (όπως το δίκτυο Starlink), σε συνδυασμό με τις έντονες γεωπολιτικές ανακατατάξεις και τις πολεμικές συρράξεις σε μέτωπα όπως η Ουκρανία και η Μέση Ανατολή, έχουν εκτοξεύσει τις επενδύσεις στον τομέα σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Σήμερα, η Ευρώπη επενδύει στο Διάστημα και την Αμυνα περισσότερα από 150 δισ. ευρώ ετησίως. Αυτή η χρηματοδοτική έκρηξη δημιουργεί χιλιάδες νέες, εξειδικευμένες θέσεις εργασίας, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για τη συνεχή εκπαίδευση και μετεκπαίδευση (upskilling και reskilling) του εργατικού δυναμικού. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι, σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), κάθε ευρώ που επενδύεται στον τομέα του Διαστήματος επιστρέφει στην εθνική οικονομία πολλαπλασιαστικά, από 7 έως 10 φορές. Παράλληλα, η διαστημική τεχνολογία τονώνει την απασχόληση κατά 37% περισσότερο σε σχέση με άλλους κλάδους, λόγω της βαθιάς διείσδυσης και της οριζόντιας διάχυσης των εφαρμογών της στην ευρύτερη παγκόσμια οικονομία.
Στο σύγχρονο αυτό περιβάλλον, η Ελλάδα παρουσιάζει ένα αυθεντικό παράδειγμα επιτυχίας. Πρόκειται για τη στενή σύμπραξη της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ) με το δυναμικό, νέο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Στα έξι χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από την ίδρυση του Τμήματος, οι φοιτητές πραγματοποιούν την τετράμηνη πρακτική τους άσκηση στις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ. Εκεί, εντάσσονται άμεσα σε πραγματικά βιομηχανικά και ερευνητικά προγράμματα πρώτης γραμμής.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η ενεργός συμμετοχή τους στο πρωτοποριακό anti-drone σύστημα «Κένταυρος», καθώς και στη δημιουργία του νέου, υπερσύγχρονου κέντρου συναρμολόγησης, ολοκλήρωσης και δοκιμών (AIT) μικροδορυφόρων. Οι φοιτητές εκπαιδεύονται σε προηγμένα συστήματα ηλεκτρονικής και τεχνολογίες αιχμής, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τους δίνεται η δυνατότητα για μόνιμη απορρόφηση και απασχόληση στην ΕΑΒ μετά το πέρας των σπουδών τους.
Σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον, η στενή διασύνδεση της εγχώριας βιομηχανίας με την ακαδημαϊκή κοινότητα αποτελεί μονόδρομο. Είναι μια συνθήκη ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα της εθνικής οικονομίας, αλλά και για την ίδια την εθνική ασφάλεια. Οι πρόσφατες γεωπολιτικές κρίσεις ανέδειξαν με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την επιτακτική ανάγκη των χωρών να διαθέτουν βασική τεχνολογική αυτονομία, διασφαλίζοντας την κρίσιμη ασφάλεια εφοδιασμού σε περιόδους κρίσεων.
Η κοινή πορεία της ΕΑΒ με το Τμήμα Αεροδιαστημικής του ΕΚΠΑ δείχνει ότι τέτοιου είδους συνέργειες παράγουν άμεσα, μετρήσιμα αποτελέσματα.
Η κοινή πορεία της ΕΑΒ με το Τμήμα Αεροδιαστημικής του ΕΚΠΑ αποδεικνύει έμπρακτα ότι τέτοιου είδους συνέργειες μπορούν να παράγουν άμεσα, μετρήσιμα αποτελέσματα. Θωρακίζουν την άμυνα, ενισχύουν την απασχόληση και, κυρίως, προσφέρουν στους νέους επιστήμονες ισχυρά κίνητρα για να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στη χώρα τους.
*Ο κ. Βάιος Λάππας είναι καθηγητής, πρόεδρος Τμήματος Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
*Ο κ. Αλέξανδρος Διακόπουλος είναι αντιναύαρχος (ε.α.), πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας.
