Ενα άλλου είδους «κοινωνικό συμβόλαιο» αναζητεί η κυβέρνηση στην αυριανή κρίσιμη σύσκεψη για την ακρίβεια, η οποία θα πραγματοποιηθεί υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.
Αυτοί που καλούνται να συμβάλουν στη συμφωνία δεν είναι το σύνολο της κοινωνίας, αλλά η αγορά από την οποία ζητείται στην ουσία η «παραχώρηση» μέρους των εσόδων και των κερδών τους μέσω των μειώσεων τιμών σε βασικά προϊόντα με «αντάλλαγμα» μια πιο σχετικά ελεύθερη λειτουργία της αγοράς μέσω της κατάργησης του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους.
Οπως αποκάλυψε η «Καθημερινή», στην αυριανή σύσκεψη έχουν κληθεί να συμμετάσχουν ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ) Σπύρος Θεοδωρόπουλος, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ) Ιωάννης Γιώτης και ο πρόεδρος της Ενωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ) Ιωάννης Μασούτης, ενώ αναμένεται να συμμετάσχουν ακόμη ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος και η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινα Τσαγγάρη.
Βασική επιδίωξη είναι κατ’ αρχάς αυτή να εφαρμοστεί όσο το δυνατόν ταχύτερα και το κυριότερο να περιλαμβάνει μείωση τιμών σε βασικά τρόφιμα και εν γένει είδη νοικοκυριού.
Στην ουσιαστική αλλά και με υψηλό συμβολισμό αυριανή σύσκεψη, καθώς η συζήτηση για την ακρίβεια μεταφέρεται σε ανώτατο επίπεδο, αναμένεται να συζητηθεί και κυρίως να συμφωνηθεί το περιεχόμενο της νέας «συμφωνίας κυρίων» που για προφανείς λόγους η κυβέρνηση έχει επιλέξει να ονομάσει «εθνική κοινωνική συμφωνία».
Βασική επιδίωξη είναι κατ’ αρχάς αυτή να εφαρμοστεί όσο το δυνατόν ταχύτερα και το κυριότερο να περιλαμβάνει μείωση τιμών σε βασικά τρόφιμα και εν γένει είδη νοικοκυριού.
Ακριβώς για αυτόν τον λόγο έχει γίνει το προηγούμενο διάστημα μια σχετική προεργασία της αγοράς με την Ανεξάρτητη Αρχή αλλά και με εταιρεία έρευνας αγοράς προκειμένου να προσδιοριστούν τα προϊόντα στα οποία επιδιώκονται κυρίως οι μειώσεις τιμών.
Η αγορά φαίνεται διατεθειμένη να προβεί σε μια τέτοια συμφωνία, καθώς τουλάχιστον από την πλευρά της βιομηχανίας φέρεται να είχε προταθεί κάτι τέτοιο και τον Μάρτιο, όταν εκδηλώθηκε η νέα πληθωριστική κρίση.
Αυτό, βεβαίως, που δεν επιθυμεί η αγορά είναι η «συμφωνία κυρίων» να έχει μεγάλη διάρκεια, ειδικά, μάλιστα, εάν οι εκλογές γίνουν κανονικά, την άνοιξη του 2027 και όχι νωρίτερα. Παράγοντες της αγοράς υποστηρίζουν ότι μία τέτοια κίνηση, εν μέσω θέρους, δεν έχει νόημα και καλό είναι να εφαρμοστεί από τον Σεπτέμβριο, με την επιστροφή των πολιτών από τις διακοπές. Επιχείρημα βάσιμο μεν, αλλά που θεωρείται ότι εμπεριέχει και την προαναφερθείσα… ιδιοτέλεια.
Από τον χρόνο εφαρμογής της «εθνικής κοινωνικής συμφωνίας» φέρεται να εξαρτάται η παράταση και μετά την 30ή Ιουνίου του πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους για 63 κατηγορίες προϊόντων, μέτρο που ξεκίνησε να ισχύει από τις 11 Μαρτίου 2026 με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου.
Ο υπουργός Ανάπτυξης φέρεται να χρησιμοποιεί αυτό το «χαρτί» ως μέσο πίεσης για την ταχεία εφαρμογή της «συμφωνίας κυρίων»: συμφωνία από τώρα, αλλιώς συνέχιση του πλαφόν. Ο ίδιος, μάλιστα, σε ραδιοφωνική συνέντευξη την Παρασκευή υποστήριξε ότι η επιβολή του πλαφόν τον Μάρτιο οδήγησε σε μείωση τιμών σε 2.000 κωδικούς προϊόντων με τη μέση μείωση να διαμορφώνεται σε 5%. Λίγο αργότερα, πάντως, ο κ. Θεοδωρικάκος ανέφερε ότι η κυβέρνηση δεν θέλει να έχει μόνιμο χαρακτήρα το μέτρο του πλαφόν, καθώς πιστεύει σε μια ελεύθερη, πιο δίκαιη και υγιώς ανταγωνιστική αγορά.
Η τελευταία αυτή αντίληψη φαίνεται ότι βρίσκει πολλούς οπαδούς στο εσωτερικό της κυβέρνησης και κυρίως είναι συμβατή με το φιλελεύθερο προφίλ του πρωθυπουργού. Αυτό που σίγουρα δεν θα παραταθεί είναι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα. Τι θα γίνει με το άλλο πλαφόν; Πολλά θα κριθούν, όπως προαναφέρθηκε, από το εύρος, την ένταση και τη διάρκεια της «εθνικής κοινωνικής συμφωνίας», αλλά και από το εάν σε μια ήδη προεκλογική περίοδο η κυβέρνηση θα επιλέξει να υπερασπιστεί τον οικονομικό φιλελευθερισμό ή θα ακολουθήσει τον πιο φιλολαϊκό «παρεμβατισμό».
