Το νέο πλαίσιο, που είχε παρουσιαστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 10 Δεκεμβρίου 2025, επιχειρεί να απαντήσει σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς: τα ανεπαρκή και συχνά γερασμένα δίκτυα, τα οποία δυσκολεύονται να σηκώσουν το βάρος της πράσινης μετάβασης, της ηλεκτροκίνησης και της μαζικής ένταξης νέων έργων ΑΠΕ.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει ειδικό βάρος, καθώς η Αθήνα είχε αναδείξει ήδη από το 2023 την ανάγκη τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και οι διασυνδέσεις να αντιμετωπίζονται ως ευρωπαϊκή υπόθεση και όχι ως αποκλειστικά εθνική ευθύνη. Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και η επιστολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Ιανουάριο του 2025, με την οποία ζητούσε νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τις διασυνοριακές ενεργειακές υποδομές.
Παπασταύρου: Βήμα για ισχυρότερη Ενεργειακή Ενωση
Κατά την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε την Ελλάδα «ένθερμο υποστηρικτή» του κανονισμού, επισημαίνοντας ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για ισχυρότερη εσωτερική αγορά ενέργειας και πιο ουσιαστική Ενεργειακή Ενωση.
«Υποστηρίξαμε αυτόν τον κανονισμό όχι επειδή θεωρούμε ότι είναι τέλειος, αλλά επειδή πιστεύουμε ότι ανοίγει τον δρόμο για μια ισχυρότερη εσωτερική αγορά ενέργειας, για μια ισχυρότερη Ενεργειακή Ενωση, κάτι που είναι απολύτως αναγκαίο», ανέφερε.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η ενεργειακή ενοποίηση είναι κρίσιμη για την προσιτή και ασφαλή ενέργεια στην Ευρώπη, ενώ τόνισε ότι η συμφωνία αποτελεί θετικό βήμα προς καλύτερο συντονισμό, χωρίς να αναιρεί την αυτονομία των κρατών-μελών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην προστασία των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών. Οι απειλές κατά υποβρύχιων καλωδίων και διασυνοριακών δικτύων, όπως είπε, δεν περιορίζονται πλέον σε μία μόνο πηγή κινδύνου, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική ανθεκτικότητας και ασφάλειας.
Τι αλλάζει με το Grids Package
Στην πράξη, το Grids Package εισάγει μια νέα φιλοσοφία στον σχεδιασμό των ευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων. Προβλέπει περισσότερο συντονισμό σε επίπεδο Ε.Ε., ταχύτερες αδειοδοτήσεις, απλούστευση των κανόνων για τα διασυνοριακά έργα και πιο δίκαιη κατανομή του κόστους μεταξύ των κρατών που ωφελούνται από τις νέες υποδομές.
Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται κοντά στις ελληνικές θέσεις, καθώς αντιμετωπίζει τις μεγάλες διασυνδέσεις ως έργα ευρωπαϊκής στρατηγικής σημασίας και όχι ως μεμονωμένες εθνικές επενδύσεις.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο δίνει έμφαση στην καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων δικτύων, στην ψηφιοποίησή τους, στην ενίσχυση της ευελιξίας του συστήματος και στην ταχύτερη ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Τρία έργα ελληνικού ενδιαφέροντος στις «Ενεργειακές Λεωφόρους»
Ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα έχει ότι τρία από τα οκτώ στρατηγικά έργα, τις λεγόμενες «Energy Highways», που χαρακτηρίζει προτεραιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αφορούν άμεσα τη χώρα.
Πρώτο είναι ο Διαβαλκανικός Αγωγός, με την αντίστροφη ροή του να αποτελεί βασικό πυλώνα του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου. Δεύτερο είναι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, το Great Sea Interconnector, η οποία έχει στόχο να τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου. Τρίτο είναι η ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στον άξονα Ουγγαρίας – Ρουμανίας – Βουλγαρίας – Ελλάδας, με στόχο την ασφάλεια εφοδιασμού και τη σταθεροποίηση των τιμών στην περιοχή.
Η επιλογή αυτών των έργων δείχνει ότι η Νοτιοανατολική Ευρώπη αποκτά μεγαλύτερη θέση στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαφορές τιμών μεταξύ περιφερειών της Ε.Ε. και οι περιορισμένες διασυνδέσεις έχουν αναδειχθεί σε σοβαρό πρόβλημα για την αγορά.
Γιατί η Ευρώπη βάζει μπροστά τα δίκτυα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας τη «ραχοκοκαλιά» της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς. Το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο εκτείνεται σήμερα σε περισσότερα από 11 εκατομμύρια χιλιόμετρα, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα διασυνδεδεμένα συστήματα διεθνώς.
Ωστόσο, οι ανάγκες αυξάνονται ταχύτερα από τις επενδύσεις. Η διείσδυση των ΑΠΕ, η ηλεκτροκίνηση, η εξηλεκτρισμένη βιομηχανία και τα νέα αιτήματα σύνδεσης πιέζουν ένα δίκτυο που σε μεγάλο βαθμό έχει σχεδιαστεί για άλλη εποχή.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, περίπου το 40% των δικτύων διανομής στην Ευρώπη έχει ηλικία άνω των 40 ετών, ενώ η διασυνοριακή μεταφορική ικανότητα ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να διπλασιαστεί έως το 2030. Αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη επενδύσεων εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ τις επόμενες δεκαετίες.
Τριετής αναβολή για τον Κανονισμό Μεθανίου
Στο ίδιο Συμβούλιο, η Ελλάδα στήριξε και την κοινή πρωτοβουλία για τριετή αναβολή της εφαρμογής του Κανονισμού για τις Εκπομπές Μεθανίου.
Η θέση της Αθήνας είναι ότι χρειάζεται περισσότερος χρόνος προσαρμογής για την αγορά και τις αρμόδιες αρχές, χωρίς όμως να εγκαταλείπεται ο συνολικός ευρωπαϊκός στόχος για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα.
Το σχετικό non-paper υποστηρίχθηκε από 18 κράτη-μέλη, ένδειξη ότι η συζήτηση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά μια ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια να γίνει το νέο κανονιστικό πλαίσιο πιο εφαρμόσιμο.
Με την έγκριση του Grids Package, η Ευρωπαϊκή Ενωση επιχειρεί να περάσει από τη θεωρία της Ενεργειακής Ενωσης στην πράξη των υποδομών. Και για την Ελλάδα, το κρίσιμο είναι ότι οι διασυνδέσεις που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπίζονταν κυρίως ως εθνικά έργα, μπαίνουν πλέον στον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Πηγή: moneyreview.gr
