Η ηλιακή ενέργεια είναι η φθηνότερη πηγή ενέργειας, αλλά η αξία της περιορίζεται επειδή παράγει μόνο την ημέρα και περικόπτεται λόγω πλεονάζουσας παραγωγής. Η αποθήκευση ενέργειας λύνει το πρόβλημα γιατί απορροφά ενέργεια την ημέρα, σε χαμηλές τιμές, και την αποδίδει σε βραδινές περιόδους αιχμής σε υψηλές τιμές. Ετσι μειώνεται το κόστος ενέργειας και αποφεύγεται εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα που συνοδεύονται από αστάθεια τιμών, γεωπολιτικό κίνδυνο και εκπομπές. Η αποθήκευση συμβάλλει και σε εφεδρεία και εξισορρόπηση.
Η απόδοση των επενδύσεων σε μπαταρίες και αντλησιοταμίευση εξαρτάται από το περιθώριο κέρδους κάθε ημέρα: διαφορά (spread) χαμηλής τιμής απορρόφησης ενέργειας και της υψηλής τιμής κατά την απόδοσή της στο σύστημα, που εξαρτώνται από τη χρηματιστηριακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ομως η μεγάλης έκτασης αποθήκευση που χρειάζεται για τη μείωση των περικοπών ΑΠΕ μειώνει το spread τιμών και ακυρώνει την απόδοση των επενδύσεων, αποθαρρύνοντας τη χρηματοδότησή τους. Κατά συνέπεια, η αποθήκευση χρειάζεται ρυθμιστικό μηχανισμό στήριξης με εγγύηση βιώσιμων περιθωρίων κέρδους. (Δεν πρόκειται για επιδότηση από δημοσιονομικούς πόρους.)
Η Ελλάδα βρίσκεται σε αδιέξοδο: το 2026 οι περικοπές ΑΠΕ θα ξεπεράσουν το 12%. Σε συνδυασμό με τις μηδενικές και αρνητικές τιμές, οι επενδυτές ΑΠΕ βιώνουν άμεσο πλήγμα. Η αποθήκευση θα αντιστάθμιζε την ανισορροπία, με μείωση περικοπών και μετριασμό μηδενικών-αρνητικών τιμών, όμως προχωράει εξοργιστικά αργά. Ο κύριος όγκος των επενδύσεων αποθήκευσης που εκκρεμούν δεν θα έχουν ρυθμιστικό μηχανισμό στήριξης εσόδων και θα βασίζονται αποκλειστικά στο spread της προ-ημερήσιας αγοράς, ενώ, ταυτόχρονα, καθυστερούν και εξαιτίας γραφειοκρατίας αδειοδότησης, χωροθέτησης και σύνδεσης στα δίκτυα.
Βουλγαρία, Ρουμανία και Ιταλία έχουν ήδη αναπτύξει σημαντικό χαρτοφυλάκιο μπαταριών και εισάγουν φθηνό ελληνικό ηλιακό ρεύμα την ημέρα για να το αποθηκεύσουν και να το διαχειριστούν κερδοφόρα.
Συμπέρασμα: Επιτακτικά να τεθεί σε εφαρμογή fast-track πρόγραμμα στήριξης της αποθήκευσης, με βάση ρυθμιστικό μηχανισμό που διασφαλίζει σταθερότητα εσόδων, οργανωμένη αγορά διμερών συμβολαίων και άρση εμποδίων, ώστε η αποθήκευση να επιτελέσει τον ρόλο του βασικού μοχλού της πράσινης μετάβασης και στήριξης των ΑΠΕ.
*Ο κ. Παντελής Κάπρος είναι καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας στο ΕΜΠ.
