Ενα σημαντικό «ντέρμπι» διεξάγεται αυτή τη στιγμή, μακριά από τα γήπεδα του Μουντιάλ, μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, το οποίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και «κρυφός πόλεμος», εφόσον θα έχει και σημαντικές πολιτικές επιπτώσεις. Η μάχη Ελλάδας – Ιταλίας αφορά το χρέος και, όπως όλα δείχνουν, νικήτρια (και) σε αυτό το μεταξύ τους ματς θα αναδειχθεί η χώρα μας. Για την Ιταλία, η οποία, όπως και η Ελλάδα, πάει σε εκλογές το 2027, η «ήττα» σε αυτό το δημοσιονομικό ματς θα «πονέσει», όπως λέμε σε ποδοσφαιρικούς όρους, ενώ δεν θα μπορέσει να ανατραπεί σε οποιαδήποτε ρεβάνς, αφού αναμένεται να επαναληφθεί τα επόμενα χρόνια.
Ενας από τους μεγάλους στόχους που έχει θέσει το οικονομικό επιτελείο, ο οποίος και έχει υπογραμμιστεί επανειλημμένως, είναι να πάψει η Ελλάδα να είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρώπη. Και αυτό αναμένεται να επιτευχθεί ήδη από φέτος χάρη και στο εντυπωσιακό management του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους τα τελευταία πολλά χρόνια. Αλλωστε ο ίδιος ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει χαρακτηρίσει την ομάδα του ΟΔΔΗΧ «σιωπηλούς ήρωες» της ελληνικής ανάκαμψης. Λαμβάνοντας υπόψη τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, και όχι της ελληνικής κυβέρνησης –αν και δεν απέχουν–, αλλά ούτε και τις πιο αισιόδοξες του ΟΟΣΑ, ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας θα υποχωρήσει φέτος στο 136,9%, ενώ της Ιταλίας θα αυξηθεί στο 138,4%. Συνεπώς η Ιταλία θα είναι η χώρα με το υψηλότερο χρέος προς ΑΕΠ στην Ευρώπη, κάτι που θα επιβεβαιωθεί το 2027, τη χρονιά των εθνικών της εκλογών.
Η «νίκη» της Ελλάδας δεν σταματά το 2026. Θα συνεχιστεί και όλες τις επόμενες χρονιές του ορίζοντα πρόβλεψης του ΔΝΤ. Το 2027 ο ελληνικός δείκτης χρέους θα διαμορφωθεί στο 130,3%, ενώ της Ιταλίας στο 138,8%. Το 2028 η Ελλάδα θα βρεθεί στο 125,2%, ενώ η Ιταλία στο 137,6%. Εως το 2031 το χρέος της Ελλάδας θα έχει υποχωρήσει στο 110,9% του ΑΕΠ, ενώ της Ιταλίας θα ξεπερνά το 136%. Ωστόσο, αυτό που «καίει» την Ιταλία αυτή τη στιγμή, και όπως μαθαίνουμε αποτελεί και μείζον εσωτερικό πολιτικό θέμα στη χώρα, είναι τι θα δείξουν τα στοιχεία στις 31/12/2026, καθώς τον Μάρτιο ή τον Σεπτέμβριο του 2027 οδηγείται στις κάλπες.
Εως το 2031 το χρέος της Ελλάδας θα έχει υποχωρήσει στο 110,9% του ΑΕΠ, ενώ της Ιταλίας θα ξεπερνά το 136%.
Η Ιταλία πήρε μια πρώτη «γεύση» της σημαντικής δημοσιονομικής βελτίωσης που έχει καταγράψει η Ελλάδα όταν πριν από αρκετά χρόνια (και εν μέσω της πολιτικής κρίσης στη Ρώμη το 2018) οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων κινήθηκαν κάτω από αυτές των ιταλικών. Αυτή η σχέση έχει πλέον «παγιωθεί» σήμερα, με την Ιταλία να έχει το υψηλότερο κόστος δανεισμού στην περιφέρεια της Ευρωζώνης.
Στα τέλη του 2026 θα χάσει άλλον έναν, πιο σημαντικό «πόλεμο», αυτόν του χρέους. Είναι προφανές πως το ιταλικό υπουργείο Οικονομικών γνωρίζει αυτή την πρόκληση και ο ιταλικός… ΟΔΔΗΧ μπορεί να χρησιμοποιήσει διάφορα όπλα διαχείρισης χρέους (όπως swaps), ώστε έστω και οριακά να μη βρεθεί «πάνω» από την Ελλάδα ενόψει των εκλογών. Πάντως η Ιταλία έχει καλύψει το 55% των χρηματοδοτικών αναγκών της για το 2026, συνολικού ύψους 360 δισ. ευρώ, ενώ η Ελλάδα το 94% των 8 δισ. ευρώ που ήθελε να αντλήσει φέτος.
Η Ελλάδα έχει και αυτή, ωστόσο, τα δικά της «όπλα». Αύριο 15 Ιουνίου προχωράει σε μεγάλη πρόωρη αποπληρωμή χρέους των δανείων του πρώτου μνημονίου (GLF), ύψους 6,94 δισ. ευρώ, και συγκεκριμένα των δόσεων που αφορούν το πρώτο εξάμηνο του 2029, το 2033, το 2034 και το πρώτο εξάμηνο του 2035. Επιπλέον, το φθινόπωρο θα στραφεί και στην πρόωρη αποπληρωμή και των δανείων του δεύτερου προγράμματος στήριξης και συγκεκριμένα αυτών του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), εστιάζοντας στις δόσεις του 2027 και 2028, που διαμορφώνονται σε 1,8 δισ. ευρώ και 1,7 δισ. ευρώ περίπου, ενώ δεν αποκλείονται και άλλες προεξοφλήσεις πριν από το τέλος της χρονιάς. Ο στόχος που έχει θέσει για φέτος η ελληνική κυβέρνηση για το χρέος είναι στο 136,8% και τελικά μπορεί να καταλήξει να είναι και «συντηρητικός». Το χρέος δεν είναι ο μόνος πονοκέφαλος της Ιταλίας. Σύμφωνα με τις προβλέψεις ΔΝΤ και Κομισιόν, η Ιταλία το 2026, όπως και το 2027, θα καταγράψει τη χαμηλότερη ανάπτυξη στην Ευρωζώνη, στο 0,5%-0,6%. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα αναμένεται να συνεχίσει να υπεραποδίδει, με ρυθμούς της τάξεως του 1,8% φέτος και του 1,7%-1,6% το 2027, σύμφωνα με τους δύο θεσμούς.
Αύριο η Ελλάδα προχωράει σε μεγάλη πρόωρη αποπληρωμή χρέους των δανείων του πρώτου μνημονίου, ύψους 6,94 δισ. ευρώ.
Και το πιο εντυπωσιακό, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», το πρωτογενές πλεόνασμα της Ελλάδας και φέτος θα ξεπεράσει το 4% του ΑΕΠ, καταγράφοντας άλλη μία σημαντική υπεραπόδοση.
Η εκτίμηση Κομισιόν
H Κομισιόν εκτιμά πως ο δείκτης χρέους της Ιταλίας θα συνεχίσει να αυξάνεται το 2026-2027 λόγω της διαφοράς μεταξύ του κόστους εξυπηρέτησης και του ρυθμού ανάπτυξης που αυξάνει το χρέος, και των επιπτώσεων του προγράμματος φορολογικών κινήτρων «Superbonus», ενώ η μείωση του χρέους από τα πρωτογενή πλεονάσματα παραμένει περιορισμένη.
138,4%
του ΑΕΠ θα φτάσει το δημόσιο χρέος της Ιταλίας στο τέλος του 2026, σύμφωνα με το ΔΝΤ, έναντι 136,9% της Ελλάδας.
Η καλύτερη επίδοση
Από το α΄ τρίμηνο του 2021, οπότε το χρέος της Ελλάδας κορυφώθηκε στο 212,9% του ΑΕΠ ως αποτέλεσμα της πανδημίας, υποχώρησε κατά 66,8% έως το τέλος του 2025 και στο τέλος του φετινού έτους η μείωση θα αγγίξει το 76%, μια επίδοση που δεν συναντάται σε καμία άλλη χώρα.
4%
θα «γράψει» φέτος το πρωτογενές πλεόνασμα της Ελλάδας προς το ΑΕΠ, καταγράφοντας πάλι σημαντική υπεραπόδοση έπειτα από το 4,9% του 2025.
Υψηλότερο κόστος
Η Ιταλία έχει καλύψει το 55% των χρηματοδοτικών αναγκών της για φέτος, ύψους 360 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τον Νταβίντε Ιακοβόνι, γενικό διευθυντή διαχείρισης δημόσιου χρέους της χώρας. Το μέσο κόστος έκδοσης διαμορφώθηκε στο 2,91% το α΄ εξάμηνο του 2026, από 2,75% το 2025, όπως σημείωσε.
