Τις επόμενες εβδομάδες ετοιμάζεται να παιχτεί το ίδιο έργο που παίζεται κάθε χρόνο τέτοια περίοδο. Θα γεμίσει η Ελλάδα τουρίστες και επειδή μας χαλάνε την αισθητική, θα αρχίσουν οι αιτιάσεις περί υπερτουρισμού. Στην πραγματικότητα, η τουριστική περίοδος για τις περισσότερες περιοχές διαρκεί 30 έως 60 ημέρες και για τις μεγάλες πόλεις, δηλαδή κυρίως για την Αθήνα, η κίνηση συγκεντρώνεται σε μερικά τετράγωνα. Κάπως έτσι δημιουργείται η αίσθηση της κοσμοσυρροής.
Στην πραγματικότητα, μιλάμε για κακή οργάνωση του τουριστικού μας προϊόντος, καθώς μεγάλο μέρος του εισερχόμενου τουριστικού ρεύματος συμπίπτει με τις διακοπές των Ελλήνων. Στην περίπτωση της Αθήνας το πρόβλημα είναι πιο σύνθετο, αντί να οργανώσουμε ένα προϊόν από το Τατόι μέχρι το Σούνιο, προτιμάμε την «ασφάλεια» περιοχών γύρω από την Ακρόπολη. Το παράδοξο όμως είναι ότι μεταξύ αυτών που φωνάζουν για τον υπερτουρισμό είναι και οι δήμαρχοι των ωφελημένων περιοχών, γιατί λένε ότι πλήττεται η ζωή των κατοίκων. Μόνο που οι περισσότεροι πολίτες τους ζουν από τον τουρισμό και τα έσοδά του, άρα μια καλή λύση θα ήταν να οργανώσουν την κατάσταση καλύτερα.
Τα στοιχεία μιας έρευνας που έγινε για την Αθήνα από την Ενωση Ξενοδόχων της πόλης, με δεδομένα από το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών, είναι αποκαλυπτικά. Η Αττική υποδέχθηκε περίπου 8,7 εκατομμύρια διεθνείς επισκέπτες το 2025. Πρόκειται αναμφίβολα για ένα ιστορικά υψηλό μέγεθος. Ωστόσο, όταν συγκρίνεται με άλλες ευρωπαϊκές μητροπόλεις, η εικόνα αλλάζει δραματικά.
Η μητροπολιτική Αθήνα αριθμεί περίπου 5,2 εκατομμύρια κατοίκους. Αυτό σημαίνει ότι αναλογούν περίπου 1,7 επισκέπτες ανά κάτοικο. Στη Βαρκελώνη η αντίστοιχη αναλογία ξεπερνάει το 2,5 προς 1, στο Παρίσι το 3 προς 1 και στο Αμστερνταμ πλησιάζει το 4 προς 1. Η έρευνα λέει καθαρά ότι η Αθήνα έχει μετατραπεί σε διεθνή προορισμό. Οι επισκέπτες της, όμως, όχι μόνον δεν νιώθουν πολυκοσμία, αλλά την αξιολογούν θετικά για τη συνολική εμπειρία, ενώ 97% είπαν ότι θα πρότειναν την πόλη και σε άλλους και 88% δηλώνουν ότι θα έρχονταν ξανά. Λογικά, αν είχαν νιώσει ότι «πνίγονται» από τον κόσμο, δεν θα απαντούσαν με αυτόν τον τρόπο. Ο τουρίστας στην Αθήνα δεν νιώθει την ασφυξία που προκαλεί η Βαρκελώνη ή η Βενετία.
Δηλώνουν, ωστόσο, κάτι άλλο. Ολες οι χαμηλές αξιολογήσεις πάνε στις υποδομές. Στα πάρκα, στην καθαριότητα, στις πλατείες, στα πεζοδρόμια, στα μέσα μαζικής μεταφοράς και στον θόρυβο. Ολα αυτά αξιολογούνται εξαιρετικά χαμηλά από τους επισκέπτες μας. Στη δουλειά, δηλαδή, των δημάρχων και της κεντρικής διοίκησης βάζουν βαθμό ικανοποίησης πολύ κάτω από τη βάση.
Παρόμοια είναι και η αξιολόγηση για την ενημέρωση σχετικά με το τι μπορεί να κάνει ένας τουρίστας στην πόλη. Η φετινή έρευνα έδειξε ότι τη στιγμή που μιλάμε για υπερτουρισμό, στην πλειονότητά τους οι τουρίστες δεν επισκέφθηκαν το παραλιακό μέτωπο της Αθήνας, απλώς γιατί δεν το ήξεραν. Πάνω από 60% δεν γνώριζαν και δεν έμαθαν ότι υπάρχουν σε κοντινή απόσταση τα νησιά του Αργοσαρωνικού.
Και κάπως έτσι ο υπερτουρισμός μετατρέπεται σε άλλοθι. Ενα άλλοθι που μεταφέρει την ευθύνη από εκεί όπου πραγματικά ανήκει, στη χρόνια αδυναμία της χώρας να εκσυγχρονίσει τις υποδομές της και να οργανώσει μια δραστηριότητα από την οποία κερδίζει πολλά δισεκατομμύρια. Η Ελλάδα σήμερα δεν κινδυνεύει από τους πολλούς τουρίστες. Κινδυνεύει από την επανάπαυση ότι οι τουρίστες ευθύνονται για όλα όσα δεν κατάφερε η ίδια να λύσει.
