Το 2025 δεν ήταν μια καλή χρονιά για το ελληνικό λιανεμπόριο – πλην του κλάδου των σούπερ μάρκετ. Ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε μόλις κατά 2% σε σύγκριση με το 2024, αύξηση που αν συνυπολογίσει κάποιος και τον πληθωρισμό, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στην καλύτερη περίπτωση το «ταμείο» έμεινε στα ίδια επίπεδα, στη χειρότερη ήταν… μείον. Υπάρχει όμως μια εξαίρεση: το λιανικό εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών σε καταστήματα, ο κύκλος εργασιών του οποίου αυξήθηκε το 2025 κατά 31,7% σε σύγκριση με το 2024, φτάνοντας σε 57,15 εκατ. ευρώ από 43,37 εκατ. ευρώ. Το 2019 ο τζίρος της συγκεκριμένης κατηγορίας λιανεμπορίου ήταν μετά βίας 10 εκατ. ευρώ. Σήμερα στην πραγματικότητα είναι πολύ υψηλότερος από τα σχεδόν 60 εκατ. ευρώ, εάν λάβει κανείς υπόψη του ότι μεγάλος όγκος συναλλαγών πραγματοποιείται μέσω των ηλεκτρονικών πλατφορμών (marketplaces), όπως είναι η λιθουανική Vinted, η ολλανδικών συμφερόντων Vendora με θυγατρική στην Ελλάδα και φυσικά το Facebook marketplace και ο πρώτος διδάξας, που δεν είναι άλλος από το ebay.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, μόνο η αγορά μεταχειρισμένων ειδών ένδυσης υπολογίζεται, σύμφωνα με την έκθεση της Thredup (σ.σ. πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες μεταπώλησης μεταχειρισμένων ειδών ένδυσης παγκοσμίως) που δημοσιεύθηκε στις αρχές Απριλίου, ότι ανήλθε το 2025 σε 257 δισ. δολάρια. Το 2026 εκτιμάται ότι θα φτάσει στα 289 δισ. δολάρια, ενώ το 2030 θα πλησιάσει τα 400 δισ. δολάρια, καταγράφοντας ανάπτυξη τουλάχιστον δύο φορές ταχύτερη από αυτήν της συνολικής αγοράς ένδυσης.
Εάν το Μοναστηράκι ήταν και παραμένει ο «παράδεισος» για τα μεταχειρισμένα έπιπλα και εν γένει αντικείμενα για το σπίτι, η γειτονική περιοχή του Ψυρρή φημίζεται για τα καταστήματα πώλησης μεταχειρισμένων ειδών ένδυσης και εν γένει μόδας. Παράδοση από παλιά έχουν και τα Εξάρχεια, ενώ, μετά το Κουκάκι, το νέο «hot spot» όχι μόνο της διασκέδασης, αλλά και των περίφημων «θριφτάδικων» είναι η Κυψέλη. Η ταύτιση των περιοχών που είναι στη μόδα για τη διασκέδαση των νέων με τις περιοχές όπου αναπτύσσονται τα καταστήματα με second hand ρούχα δεν είναι τυχαία. Είναι οι νέοι που κυρίως αγοράζουν, αλλά και πωλούν μεταχειρισμένα ρούχα, παπούτσια και αξεσουάρ, ακολουθώντας την τάση για ενίσχυση της λεγόμενης βιώσιμης μόδας και εν γένει της κυκλικής οικονομίας. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 58% των καταναλωτών που ανήκουν στην Gen Z (όσοι γεννήθηκαν μεταξύ 1997 και 2012) και το 55% των Millennials (οι γεννημένοι την περίοδο 1981-1996) δηλώνουν ότι πρώτα κοιτάζουν τα second hand και μετά τα καινούργια προϊόντα όταν επιθυμούν να ψωνίσουν κάτι.
Αυτό που ξεκίνησε, ωστόσο, ως μόδα μετατράπηκε λόγω των αλλεπάλληλων γεωπολιτικών και κατ’ επέκτασιν οικονομικών κρίσεων σε ανάγκη, με συνέπεια πλέον να καταγράφεται ως καταναλωτική συνήθεια και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Τα στοιχεία της υπηρεσίας πληρωμών Revolut έδειξαν ότι το 2025 οι συναλλαγές σε πλατφόρμες μεταπώλησης second hand, όπως η Vinted και άλλες, σχεδόν πενταπλασιάστηκαν σε σύγκριση με το 2024 στην περίπτωση των καταναλωτών στην Ελλάδα ηλικίας 18-24 ετών και τριπλασιάστηκαν στην περίπτωση των καταναλωτών ηλικίας 35-64 ετών. Αλλωστε, σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε η Solid Havas, το μεγαλύτερο ποσοστό κατανάλωσης μεταχειρισμένων ειδών (32%) καταγράφεται στην Ελλάδα στην ηλικιακή ομάδα 56-65 ετών.
Η ίδια έρευνα κατέδειξε ως κυριότερο κίνητρο στην Ελλάδα για τις αγορές μεταχειρισμένων ειδών γενικά –και όχι μόνο ειδών ένδυσης– την οικονομική στενότητα των νοικοκυριών, με έναν στους δύο συμμετέχοντες να δίνει αυτή την απάντηση (27% ήταν το αντίστοιχο ποσοστό κατά μέσον όρο στις 13 χώρες σε Ευρώπη, Αμερική, Ασία και Αυστραλία όπου πραγματοποιήθηκε η έρευνα).
Η μόδα έγινε ανάγκη
Το ενδιαφέρον είναι ότι πλέον και αυτό αλλάζει. Η μόδα έγινε ανάγκη και αποτελεί πια επιχειρηματική στρατηγική για επιχειρήσεις, αλλά και για τα φυσικά πρόσωπα. Σε παγκόσμια επίπεδο, σύμφωνα με την έκθεση της Thredup, το 36% των λιανεμπόρων δηλώνει ότι «βλέπει» τη μεταπώληση second hand ρούχων ως μία λύση στις διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά και ως τρόπο αντιστάθμισης του κινδύνου των υψηλών αποθεμάτων.
Οι καταναλωτές από την πλευρά τους σε ποσοστό 60% (αύξηση κατά 13% σε σύγκριση με πέρυσι) αρχίζουν και έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους, όταν αγοράζουν ένα καινούργιο προϊόν, την αξία μεταπώλησης. Στο «παιχνίδι» μπαίνει φυσικά και η τεχνητή νοημοσύνη: επτά στους δέκα δηλώνουν ότι θα χρησιμοποιούν εργαλεία Τ.Ν. για συνεχή παρακολούθηση των πλατφορμών (24/7) έτσι ώστε να εντοπίζουν τα «ιερά δισκοπότηρα» του second hand, ενώ έξι στους δέκα λένε ότι είναι πολύ πιθανό να χρησιμοποιούν έναν βοηθό Τ.Ν. που θα διαπραγματεύεται ανεξάρτητα τις τιμές.
