Δεν πρόκειται απλώς για μια ιστορία πολυτελών αυτοκινήτων, πρόκειται για ένα ψηφιδωτό εξουσίας και επιρροής, όπου πρόσωπα με διαφορετικές κοινωνικές «ταυτότητες» συναντιούνται σε ένα κοινό σημείο. Την επίδειξη πλούτου και, σε αρκετές περιπτώσεις, την αμφισβητούμενη νομιμότητα.
Από τα γραφεία μεγάλων επιχειρήσεων και τα ιατρεία υψηλού κύρους, μέχρι τα παρασκήνια του αθλητισμού και τις πιο σκοτεινές διαδρομές του υποκόσμου, οι χρήστες αυτών των οχημάτων δεν ήταν τυχαίοι. Εφοπλιστές με διεθνή δραστηριότητα, γιατροί με ισχυρή οικονομική επιφάνεια, επιχειρηματίες που κινούνται σε πολλαπλές αγορές, κατασκευαστές, μάνατζερ αθλητών που διαχειρίζονται μεγάλα συμβόλαια, αλλά και άτομα που απασχολούν τις διωκτικές αρχές εμφανίζονται να συγκλίνουν σε μια κοινή πρακτική. Την κυκλοφορία πολυτελών αυτοκινήτων με ξένες πινακίδες, δηλώνοντας συχνά φορολογική κατοικία στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι περισσότεροι δήλωναν, όπως προαναφέρθηκε, φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού. Για παράδειγμα, γνωστός γιατρός δήλωνε φορολογικός κάτοικος Γερμανίας, αλλά διατηρούσε ιατρείο στην Ελλάδα, το παιδί του πήγαινε σε ιδιωτικό σχολείο δηλώνοντας διεύθυνση κατοικίας ελληνική και όπως διαπιστώθηκε τα ζωτικά συμφέροντα ήταν στη χώρα μας και όχι στη Γερμανία. Αντιστοίχως και μια επιχειρηματίας δήλωνε φορολογική έδρα την Αίγυπτο, ωστόσο το παιδί της πήγαινε σε ελληνικό σχολείο. Και σε αυτή την περίπτωση διαπιστώθηκε ότι κατοικούσε το μεγαλύτερο διάστημα στην Ελλάδα. Ουσιαστικά, πολλοί από τους εμπλεκομένους δήλωναν φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού για να αποφύγουν πληρωμές φόρων και τελών.
Πού αποσκοπούν
Η επιλογή αυτή δεν φαίνεται να είναι τυχαία. Για ορισμένους αποτελεί μέσο φορολογικής «βελτιστοποίησης», για άλλους εργαλείο απόκρυψης περιουσιακών στοιχείων, ενώ σε πιο ακραίες περιπτώσεις λειτουργεί ως κάλυψη για δραστηριότητες που ξεφεύγουν από τα όρια της νομιμότητας. Πολυτελή οχήματα με πινακίδες από χώρες όπως η Βουλγαρία, η Γερμανία, η Κύπρος, η Ρουμανία και η Αλβανία χρησιμοποιούνταν παράνομα στην Ελλάδα.
Εφοπλιστές, επιχειρηματίες, γιατροί, κατασκευαστές, μάνατζερ, αλλά και ποινικοί δήλωναν φορολογική έδρα εξωτερικού, αλλά διέμεναν στην Ελλάδα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επιχείρηση της ΑΑΔΕ μέσω της Γ.Δ. ΔΕΟΣ (όπου δεσμεύθηκαν 229 πολυτελή οχήματα) αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, αξιοποιώντας δεδομένα από διόδια, τελωνεία και προηγμένα ψηφιακά εργαλεία ανάλυσης κινδύνου, δεν στόχευσαν απλώς τα οχήματα, αλλά κυρίως τα προφίλ των ανθρώπων πίσω από αυτά. Δηλαδή, άτομα που εμφανίζονται με υψηλό επίπεδο διαβίωσης, αλλά δηλώνουν φορολογική παρουσία εκτός Ελλάδας ή εμφανίζουν εισοδήματα που δεν συμβαδίζουν με την αξία των περιουσιακών τους στοιχείων.
Οι έφοδοι που πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη χώρα, σε πάρκινγκ πολυτελών περιοχών, αντιπροσωπείες, μάντρες αυτοκινήτων και σημεία υψηλής κοινωνικής κινητικότητας, είχαν διπλό στόχο. Αφενός να ελεγχθεί η νομιμότητα κυκλοφορίας των οχημάτων και αφετέρου να χαρτογραφηθεί το δίκτυο των προσώπων που τα χρησιμοποιούν. Και τα ευρήματα δείχνουν ότι, πέρα από μεμονωμένες παραβάσεις, υπάρχει ένα ευρύτερο μοτίβο συμπεριφοράς.
Αυτοκίνητα μεγάλης αξίας
Ετσι, δεσμεύθηκαν 229 πολυτελή οχήματα συνολικής αξίας άνω των 10 εκατ. ευρώ, από μάρκες όπως Lamborghini, Ferrari, Porsche, Mercedes-Benz, Bentley και Audi. Τα οχήματα αυτά δεν αποτελούν μόνο σύμβολα status, αλλά και εργαλεία που, σε ορισμένες περιπτώσεις, συνδέονται με πιο σύνθετες πρακτικές, από φορολογικές παραβάσεις έως ποινικά αδικήματα.
Τα επιμέρους περιστατικά ενισχύουν αυτή την εικόνα και αναδεικνύουν τον ρόλο των χρηστών:
1. Στην πρώτη περίπτωση, η εμπλοκή πολυτελούς οχήματος σε υπόθεση μεταφοράς ναρκωτικών δείχνει πώς τέτοια μέσα μπορούν να αξιοποιηθούν από κυκλώματα του υποκόσμου, εκμεταλλευόμενα την «αορατότητα» που προσφέρει η εικόνα της ευμάρειας.
Από τους ελέγχους της εφορίας στα πολυτελή αυτοκίνητα με ξένες πινακίδες διαπιστώθηκαν φορολογικές παραβάσεις έως και ποινικά αδικήματα.
2. Στη δεύτερη, η απόπειρα εξαπάτησης των Αρχών με ψευδή επίκληση ιδιότητας αλλοδαπής διωκτικής υπηρεσίας αποκαλύπτει μια διαφορετική κατηγορία χρηστών. Το όχημα έφερε πινακίδες κυκλοφορίας κοινοτικής χώρας. Κατά τον έλεγχο δηλώθηκε ψευδώς από τον οδηγό ότι δήθεν επρόκειτο για κλιμάκιο αλλοδαπής διωκτικής υπηρεσίας προκειμένου να αποφευχθεί ο έλεγχος. Από τον διασταυρωτικό έλεγχο και την προσαγωγή των ατόμων διαπιστώθηκαν ψευδή στοιχεία ταυτότητας.
3. Η τρίτη περίπτωση, με το κλεμμένο όχημα και τον καταζητούμενο οδηγό, φέρνει στο προσκήνιο τη διασύνδεση με το οργανωμένο έγκλημα, όπου τα πολυτελή αυτοκίνητα λειτουργούν όχι μόνο ως μέσο μετακίνησης, αλλά και ως μέρος ενός ευρύτερου δικτύου παράνομων δραστηριοτήτων. Στο πολυτελές όχημα με κοινοτικό αριθμό κυκλοφορίας που βρέθηκε σταθμευμένο σε πάρκινγκ, διαπιστώθηκε από τον διασταυρωτικό έλεγχο της υπηρεσίας και τη διεθνή διοικητική συνδρομή με αλλοδαπές Αρχές, ότι επρόκειτο για κλεμμένο όχημα με πλαστό αριθμό κυκλοφορίας. Ο οδηγός διέφυγε τη σύλληψη και διαπιστώθηκε ότι εκκρεμεί εις βάρος του διεθνές ένταλμα σύλληψης για ποινικά αδικήματα σχετιζόμενα με το οργανωμένο έγκλημα. Το άτομο αναζητείται.
4. Ακόμη και στις περιπτώσεις που δεν εμπλέκεται άμεσα ποινικό στοιχείο, οι οικονομικοί έλεγχοι αποκαλύπτουν έντονες αντιφάσεις. Πρόσωπα με φαινομενικά περιορισμένα εισοδήματα εμφανίζονται να κατέχουν ή να χρησιμοποιούν οχήματα εξαιρετικά υψηλής αξίας, συχνά αγορασμένα με υποτιμολογημένα τιμολόγια. Εδώ, το προφίλ του «επιτυχημένου επαγγελματία» ή του «διεθνούς επιχειρηματία» φαίνεται να λειτουργεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, ως προκάλυμμα για πρακτικές που βρίσκονται στο όριο ή και πέρα από αυτό της νομιμότητας.
5. Σε μάντρες αυτοκινήτων, συνεργεία πολυτελών οχημάτων με αλλοδαπούς αριθμούς κυκλοφορίας αλλά και σε μπλόκα της Γ.Δ. ΔΕΟΣ εντοπίστηκαν και δεσμεύθηκαν πολλά οχήματα με ξένες πινακίδες, όλα με παραβάσεις της σχετικής νομοθεσίας περί νόμιμης κατοχής και κατοχής κυκλοφορίας στην ελληνική επικράτεια, εκ των οποίων σε τουλάχιστον πέντε περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι απασχολούν τις ελληνικές και διεθνείς διωκτικές αρχές για διάφορους λόγους (κλοπές, υπεξαιρέσεις, παραποιημένοι αριθμοί πλαισίου ή κυκλοφορίας κ.λπ.). Οι έρευνες σε συνεργασία με την ΕΛ.ΑΣ., τη ΔΕΕ και διεθνείς αστυνομικές αρχές (Ιντερπόλ) συνεχίζονται.
Πότε είναι νόμιμη η κυκλοφορία τους
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, για να μπορεί ένα φυσικό πρόσωπο να κυκλοφορεί στην Ελλάδα αυτοκίνητο με ξένες πινακίδες χωρίς να επιβαρύνεται με τελωνειακούς δασμούς ή τέλη κυκλοφορίας απαιτείται να πληροί μια βασική προϋπόθεση: η συνήθης κατοικία του (δηλαδή η κύρια διαμονή του για τουλάχιστον 183 ημέρες ετησίως) να βρίσκεται στο εξωτερικό.
Το όχημα επιτρέπεται να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για ιδιωτική χρήση, ενώ η παραμονή του στην Ελλάδα δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι μήνες ανά έτος.
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις οι τελωνειακές αρχές δύνανται να εγκρίνουν παράταση έως και 15 ημερών.
Εάν παρέλθει το εξάμηνο χωρίς το όχημα να έχει εξέλθει από τη χώρα, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να το θέσει σε ακινησία σε αρμόδια τελωνειακή αρχή. Η διάρκεια της ακινησίας κυμαίνεται από 6 έως 24 μήνες.
Για την επανακυκλοφορία του απαιτείται απόδειξη ότι ο ιδιοκτήτης διέμενε στο εξωτερικό για τουλάχιστον 183 ημέρες κατά το τελευταίο έτος πριν από την αποσφράγιση.
Υπάρχουν, ωστόσο, και ειδικές περιπτώσεις κατά τις οποίες επιτρέπεται η χρήση οχημάτων με ξένες πινακίδες από άτομα που κατοικούν στην Ελλάδα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ενδεικτικά:
• Ελληνες που κατοικούν στην Ελλάδα αλλά εργάζονται στο εξωτερικό για τουλάχιστον έξι μήνες κάθε χρόνο.
• Σύζυγοι προσώπων που έχουν μετοικήσει στην Ελλάδα, εφόσον το άλλο πρόσωπο συνεχίζει να διαμένει στο εξωτερικό.
• Αλλοδαποί σύζυγοι Ελλήνων που κατοικούν στην Ελλάδα, υπό την προϋπόθεση ότι οι ίδιοι διαμένουν ουσιαστικά στο εξωτερικό.
• Ελληνες που μεταβαίνουν στην Ελλάδα για μετεκπαίδευση ή ειδίκευση, οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιούν το όχημά τους για τέσσερις μήνες από την έναρξη του προγράμματος.
• Αλλοδαποί που εισέρχονται προσωρινά στην Ελλάδα για εργασία, με δικαίωμα χρήσης του οχήματός τους για όσο διαρκεί η σύμβαση εργασίας.
Η παράνομη χρήση οχήματος με ξένες πινακίδες από πρόσωπα που έχουν τη συνήθη κατοικία τους στην Ελλάδα, καθώς και η υπέρβαση της επιτρεπόμενης διάρκειας παραμονής, συνεπάγονται σοβαρές κυρώσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η επιβολή προστίμων (έως 10.000 ευρώ), η καταβολή τελών, δασμών και φόρων, καθώς και η κατάσχεση του οχήματος.
