Ο τρόπος οργάνωσης της αγκυροβολίας σκαφών αναψυχής στους κόλπους της χώρας που επιχειρείται αυτή την εποχή εγείρει προβληματισμούς για το ενδεχόμενο δημιουργίας ζωνών αποκλειστικής εκμετάλλευσης. Ζωνών λειτουργίας δηλαδή με ασαφείς όρους και μικρό οικονομικό όφελος για το Δημόσιο. Αυτό επισημαίνουν όσοι παρακολουθούν τις σχετικές εξελίξεις το τελευταίο διάστημα από κοντά. Το Δημόσιο με διαδικασίες fast track και χωρίς διαγωνισμούς ξεκίνησε να παραχωρεί το δικαίωμα εκμετάλλευσης κόλπων σε ιδιώτες ή σχήματα στα οποία συμμετέχουν ιδιώτες και άλλοι φορείς, εγείροντας ερωτήματα περί διαφάνειας, ασφάλειας, ισότιμης πρόσβασης και διαφυγόντων εσόδων για το Δημόσιο και σειρά άλλων κρίσιμων ζητημάτων. Ο στόχος της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 3000.0/44137 του 2025 που ρυθμίζει τη μόνιμη εγκατάσταση ναυδέτων (σημαδούρες), στις οποίες δένουν τα σκάφη αναψυχής σε θαλάσσιες περιοχές εκτός από λιμένες και μαρίνες, είναι βεβαίως ορθός: επιχειρεί να περιχαρακώσει την προστασία των Θαλάσσιων Πάρκων αλλά και των προστατευόμενων λιβαδιών της Ποσειδωνίας. Παράλληλα επιδιώκει να βάλει τάξη στην αναρχία που επικρατεί σήμερα, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες. Ωστόσο, το πλαίσιο εμφανίζεται να δημιουργεί και προβλήματα, σημειώνουν επικριτές της ρύθμισης. Η ρύθμιση επιτρέπει σε νομικά πρόσωπα, ιδιώτες και δήμους την πενταετή παραχώρηση θαλάσσιου χώρου μέσω διαδικασιών fast track που εμπλέκουν το Λιμενικό, την Κτηματική Υπηρεσία και αρχαιολογικούς φορείς, με δίμηνη προθεσμία απάντησης. Ωστόσο δεν προβλέπεται διαγωνισμός, παρά απλή εκδήλωση ενδιαφέροντος.
Εγείρεται λοιπόν, κατ’ αρχάς, ζήτημα ανταγωνισμού, αφού εκτός των άλλων προσκρούει στην οδηγία Bolkestein (2006/123/ΕΚ). Το άρθρο 12 αυτής αναφέρει πως όταν ο αριθμός των αδειών για μια δραστηριότητα είναι περιορισμένος λόγω έλλειψης φυσικών πόρων (π.χ. μια παραλία ή ένας θαλάσσιος χώρος), τότε πρέπει να δίνονται μέσω δημόσιου, ανοιχτού και διαφανούς διαγωνισμού. Οι αρμόδιες υπηρεσίες εδώ έχουν αναφέρει πως επιλέχθηκε αυτός ο τρόπος προκειμένου να εκδηλωθεί γρήγορα ενδιαφέρον και να προχωρήσουν οι σχετικές επενδύσεις.
Δεύτερον, το οικονομικό αντάλλαγμα που προβλέπεται, δηλαδή το μίσθωμα που πληρώνει ο ιδιώτης στο Δημόσιο, δεν ξεπερνάει τα 20 ευρώ ανά στρέμμα θάλασσας ετησίως και είναι πολύ χαμηλό. Ενδεικτικά, στην Ιταλία το ελάχιστο τέλος αγγίζει τις 3.500 ευρώ και στην Κροατία τα 1.000 ευρώ ανά στρέμμα.
Τρίτον, στον χώρο της οργανωμένης αγκυροβολίας χωρών όπως η Ιταλία και η Κροατία ναι μεν προβλέπεται η συμμετοχή ιδιωτών, πλην όμως υπάρχουν ενιαία τιμολόγια που διαφοροποιούνται μόνο ανάλογα με το μήκος του σκάφους και τον μήνα του έτους. Υπάρχουν επίσης συστήματα κρατήσεων, συχνά ψηφιακά, που εξασφαλίζουν διαφάνεια και ίση μεταχείριση. Για παράδειγμα, στην Ιταλία ένα σκάφος 26 μέτρων πρέπει να καταβάλει 900 ευρώ για πρόσδεση διάρκειας τριών ημερών. Στην Κροατία το κόστος ανάλογα με το μήκος του σκάφους κυμαίνεται από 45 έως 75 ευρώ την κάθε ημέρα. Εδώ ακόμη εν πολλοίς δεν έχει διευκρινιστεί τόσο το τιμολόγιο, καθώς η υπουργική απόφαση δεν ορίζει ελάχιστο ή πλαφόν, όσο και η δυνατότητα κάποιου σκάφους να κάνει χρήση των σημαδούρων. Ορισμένοι κύκλοι της αγοράς εκφράζουν μάλιστα την ανησυχία πως «θα μπορούσε κάλλιστα ένας ιδιώτης παραχωρησιούχος να κρατήσει το σύνολο του οργανωμένου αγκυροβολίου (σ.σ. που έχει αποκτήσει φθηνά) για τον ίδιο και τους φίλους του».
Το οικονομικό αντάλλαγμα δεν ξεπερνάει τα 20 ευρώ ανά στρέμμα θάλασσας ετησίως, όταν στην Ιταλία το ελάχιστο τέλος αγγίζει τις 3.500 ευρώ και στην Κροατία τα 1.000 ευρώ ανά στρέμμα.
Τέταρτον, εγείρεται ζήτημα υποχρεωτικής ασφαλιστικής κάλυψης των οργανωμένων αγκυροβολίων, καθώς σε περίπτωση κακοκαιρίας ή κακοτεχνίας στην εγκατάσταση των σημαδούρων μπορεί να προκληθούν ατυχήματα. Θέμα ασφάλειας βεβαίως εγείρεται και για τους λουομένους.
Η οργανωμένη αγκυροβολία χαρακτηρίζεται από όλους τους εμπλεκομένους απαραίτητη προκειμένου να προστατευθεί το περιβάλλον αλλά και η ομορφιά των κόλπων και των ακτών, ειδικά καθώς τα ελληνικά νερά έχουν γίνει δημοφιλέστατα για την πραγματοποίηση ναύλων θαλαμηγών. Οι περιορισμένες θέσεις που υπάρχουν σε οργανωμένες μαρίνες είναι ένας επιπλέον λόγος. Ωστόσο υπάρχει ο κίνδυνος επιχειρώντας να λυθεί ένα πρόβλημα να δημιουργηθούν άλλα.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες των υπουργείων Περιβάλλοντος και Ναυτιλίας σημειώνουν πως το πρώτο έτος λειτουργίας είναι στην ουσία πιλοτικό και θα γίνουν βελτιώσεις.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες των υπουργείων Περιβάλλοντος και Ναυτιλίας σημειώνουν πως το πρώτο έτος λειτουργίας είναι στην ουσία πιλοτικό και ότι καταγράφουν όλες τις παρατηρήσεις προκειμένου να γίνουν βελτιώσεις. Μάλιστα για το θέμα θα πραγματοποιηθεί ημερίδα το επόμενο Σάββατο 2 Μαΐου στο πλαίσιο της έκθεσης του 11ου Mediterranean Yacht Show, υπό την αιγίδα των υπουργείων, στην οποία έχει προγραμματιστεί η παρουσία του γενικού γραμματέα του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Ευάγγελου Κυριαζόπουλου και του γενικού γραμματέα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Πέτρου Βαρελίδη που χειρίζονται το θέμα, ενώ στην έκθεση αναμένεται να παρευρεθεί και η υπουργός Τουρισμού Ολγα Κεφαλογιάννη.
