Reuters, Bloomberg, The New York Times
Ξεκινώντας τη δεύτερη θητεία του στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε μια γενναία ενθάρρυνση προς τις αμερικανικές πετρελαϊκές, το γνωστό πλέον «drill baby drill», και συνέχισε με μια πολιτική που καθιστούσε τον κλάδο τον μεγαλύτερο σύμμαχό του. Παρά τα μύρια όσα πρωτοφανή την χαρακτήρισαν, η δεύτερη θητεία του θα μείνει στη μνήμη όλων για τον πόλεμο που από κοινού με το Ισραήλ κήρυξε κατά του Ιράν, μία από τις σημαντικότερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες της Μέσης Ανατολής. Ομοίως και για την επιλογή του, κατά πολλούς απονενοημένο διάβημα, να προχωρήσει σε ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν κι ενώ η Τεχεράνη είχε ήδη αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ εμποδίζοντας τη διέλευση δεξαμενόπλοιων και εμπορικών πλοίων. Οι ειδήσεις γύρω από τις κινήσεις των εμπολέμων συνοδεύονται από βομβαρδισμούς δυσοίωνων προβλέψεων από διεθνείς οργανισμούς και αναλυτές σχετικά με τις ελλείψεις ενέργειας ανά τον κόσμο και για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία αλλά και από καταιγισμό δημοσιευμάτων για τη στροφή πολλών απελπισμένων χωρών στο πετρέλαιο και στο υγροποιημένο αέριο (LNG) των ΗΠΑ. Το προφανές συμπέρασμα είναι πως επωφελούνται οικονομικά οι ΗΠΑ που έχουν πλέον εξελιχθεί σε κύριο προμηθευτή πετρελαίου όλου του κόσμου και φυσικά οι αμερικανικές πετρελαϊκές που βλέπουν τα κέρδη τους να εκτοξεύονται στα ύψη.
Ισως κάποιοι να θυμούνται ότι στην πρώτη θητεία του και στον πρώτο εμπορικό πόλεμο που είχε τότε κηρύξει στους εμπορικούς εταίρους της υπερδύναμης, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ασκήσει επιτυχώς εντονότατες πιέσεις στον τότε πρόεδρο της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, προκειμένου να αυξήσει η Ε.Ε. τις εισαγωγές αμερικανικού LNG. Ισως και να θυμούνται τις συστηματικές πιέσεις της υπερδύναμης προς την Ευρώπη για να μειώσει την εξάρτησή της από το φυσικό αέριο της Ρωσίας. Το βέβαιο, πάντως, είναι πως με την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ η αμερικανική πετρελαϊκή βιομηχανία καταγράφει εκτόξευση των κερδών της και οι ΗΠΑ έχουν πλήρως μεταβληθεί σε αμιγώς εξαγωγική χώρα πετρελαίου, με τις εξαγωγές τους σε αργό να σημειώνουν δραματική αύξηση.
Μέσα στην εβδομάδα η εταιρεία Kpler που καταγράφει τις κινήσεις δεξαμενόπλοιων ανέφερε πως 70 μεγάλα δεξαμενόπλοια, τα λεγόμενα VLCC, κατευθύνονται προς τις ΗΠΑ και συγκεκριμένα προς τη νότια ακτή του Κόλπου του Μεξικού όπου και αναμένεται να φτάσουν τις επόμενες εβδομάδες, ορισμένα μέσα στον Απρίλιο και άλλα τον Μάιο. Τα μεγάλα αυτά δεξαμενόπλοια έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν περίπου 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και έχουν κατασκευαστεί για πολύ μακρινά ταξίδια όπως αυτό ανάμεσα στο Χιούστον και στη Σιγκαπούρη. Μεταξύ αυτών και ένα δεξαμενόπλοιο με 500.000 βαρέλια αργού κατευθυνόταν προ ημερών προς την Τουρκία και ήταν η πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο που οι ΗΠΑ εξήγαν πετρέλαιο στη γειτονική χώρα.
Μέσα στην εβδομάδα, 70 μεγάλα δεξαμενόπλοια, που έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν περίπου 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου, κατευθύνονται προς τις ΗΠΑ.
Μπορεί να αντιληφθεί κανείς πως ο πόλεμος στο Ιράν έχει εκτοξεύσει τη ζήτηση για αμερικανικό πετρέλαιο καθώς την αντίστοιχη περίοδο του περασμένου έτους μόλις 27 δεξαμενόπλοια κατευθύνονταν στον Κόλπο του Μεξικού. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, μέσα στον Απρίλιο οι εξαγωγές αμερικανικού αργού έχουν υπερβεί τα 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα και με τα τελευταία στοιχεία που αφορούν την Τετάρτη 15 Απριλίου έφτασαν στα 5,2 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας, την αντίστοιχη περίοδο του περασμένου έτους δεν υπερέβαιναν τα 4 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Αναλυτές σπεύδουν να προειδοποιήσουν ότι τα 5,2 εκατ. βαρέλια αμερικανικού αργού αγγίζουν το όριο των 6 εκατ. βαρελιών την ημέρα που εκτιμάται ότι αντέχουν να εξάγουν οι ΗΠΑ. Κρούουν ιδιαιτέρως τον κώδωνα του κινδύνου για την Ευρώπη που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ανεπάρκεια καυσίμων σε διάστημα μερικών μηνών.
Τον Απρίλιο οι εξαγωγές αμερικανικού αργού έχουν υπερβεί τα 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα από 4 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του περασμένου έτους.
Εν ολίγοις οι ΗΠΑ, που επλήγησαν τα μέγιστα από το πετρελαϊκό εμπάργκο του αραβικού κόσμου τη δεκαετία του 1970 και περίπου μέχρι πριν από 20 χρόνια εισήγαν τεράστιες ποσότητες πετρελαίου για να καλύψουν τις εγχώριες ανάγκες, σήμερα είναι αμιγώς εξαγωγική δύναμη. Και από τους υδρογονάνθρακές της εξαρτώνται πολλές χώρες της Ασίας και έως ένα βαθμό και της Ευρώπης. Καθοριστικό ρόλο στην αντιστροφή του ρόλου τους έχει σίγουρα διαδραματίσει η εκρηκτική ανάπτυξη της βιομηχανίας σχιστολιθικού πετρελαίου που αύξησε δραματικά την παραγωγή αμερικανικών υδρογονανθράκων. Την ιστορική μεταβολή κατέγραψε στην πρώτη του θητεία ο Ντόναλντ Τραμπ όταν θριαμβολογώντας ανακοίνωσε ότι η υπερδύναμη ήταν πλήρως αυτάρκης ενεργειακά. Αν, πάντως, συνεκτιμήσει κανείς τη στροφή πολλών οικονομιών στο αμερικανικό LNG μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και το εμπάργκο κατά της Μόσχας, είναι προφανές πως οι ωφελημένοι και των δύο αυτών πολέμων είναι οι ΗΠΑ και οι πετρελαϊκές βιομηχανίες τους.
Νέα εξάρτηση
Βλέποντας τις ΗΠΑ να αναδεικνύονται σε αμιγώς εξαγωγέα πετρελαίου εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν και την Ευρώπη να εξαρτάται από το αμερικανικό πετρέλαιο, ο Χένινγκ Γκλόισταϊν, στέλεχος του ομίλου Eurasia, τόνισε πως «η Ευρώπη αντικατέστησε μια εξάρτηση με μια άλλη, κάτι που ήταν καλή ιδέα το 2022, αλλά όχι σήμερα».
63,4 δισ.
δολ. τουλάχιστον θα είναι το ποσό που θα αυξηθούν τα έσοδα των αμερικανικών πετρελαϊκών φέτος, σύμφωνα με τη Rystad.
Στο όριο οι δυνατότητες
Προεξοφλώντας πως θα εξαντληθεί σύντομα η δυνατότητα των ΗΠΑ να καλύψουν με τις δικές τους εξαγωγές την τεράστια παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο, ο Μπεκζόντ Ζουκρίτνινοφ, διαπραγματευτής με έδρα το Ντουμπάι, υπογραμμίζει ότι «η αγορά έχει ήδη φέρει τα πράγματα στο όριο των αμερικανικών δυνατοτήτων».
40%
αύξηση εκτιμούν αναλυτές πως θα σημειώσουν τα κέρδη της αμερικανικής Chevron.
Τα αίτια της μεγάλης ζήτησης
Ερμηνεύοντας την εκτόξευση των εξαγωγών αμερικανικού αργού, ο Τζανίβ Σαχ, αντιπρόεδρος της εταιρείας δεδομένων για την ενέργεια Rystad, επισημαίνει ότι «καταδεικνύει πως χώρες της Ασίας και της Β. Ευρώπης αναζητούν προμήθειες αλλού και οι διαφορές ανάμεσα στις τιμές του πετρελαίου καλύπτουν το κόστος της μεταφοράς».
