Μετά τους «μουλάδες» είναι πιθανόν να πλακώσουν οι «κατσαρίδες»; Οσο περνούν οι μέρες από την περίφημη ρήση του επικεφαλής της JP Morgan Τζέιμι Ντάιμον για μια νέα γενιά προβληματικών δανείων του κλάδου της τεχνολογίας, που τα αποκάλεσε με το όνομα του γνωστού εντόμου, τόσο αυξάνεται η βεβαιότητα ότι δεν μας φτάνει το ράλι των τιμών του πετρελαίου, αλλά βρίσκεται στα σπάργανα και μια νέα μορφή κρίσης. Χρηματοπιστωτικής ξανά ύστερα από χρόνια. Η πρώτη μετά το 2008. Η ίδια η JP Morgan με μια κίνησή της πυροδότησε ακόμη περισσότερο αυτό το ενδεχόμενο την εβδομάδα που μας πέρασε, μειώνοντας την έκθεσή της στον τραπεζικό δανεισμό των εταιρειών τεχνολογίας και εκτοξεύοντας την παραφιλολογία για την υγεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος στις ΗΠΑ.
Είχε προηγηθεί μία εβδομάδα νωρίτερα η απόφαση της Blackrock να περιορίσει τις αναλήψεις των πελατών της, από ένα από τα κορυφαία ιδιωτικά πιστωτικά της κεφάλαια (HPS) μετά μια αύξηση των αιτημάτων εξαγοράς. Εδωσε δηλαδή τη σαφή εντύπωση ότι δυσκολεύεται να επιστρέψει χρήματα στους επενδυτές της, περίπου 1,2 δισ. δολάρια από τα περίπου 26 δισ. που διαχειρίζεται. Μετά το 2008, μεγάλοι διαχειριστές κεφαλαίων, όπως η Blackstone, η KKR και άλλοι, έχουν χτίσει ολόκληρα οικοσυστήματα γύρω από το συγκεκριμένο μοντέλο χρηματοδότησης. Ο κλάδος του private banking έχει φτάσει πλέον σε μέγεθος άνω του 1,5 τρισ. δολαρίων και συνεχώς αυξάνεται. Τα εν λόγω funds επενδύουν σε δάνεια που έχουν διάρκεια από πέντε έως επτά χρόνια. Οι επενδυτές συχνά ζητούν τα χρήματά τους πολύ νωρίτερα. Οταν οι αγορές είναι ήρεμες, το σύστημα λειτουργεί. Οταν όμως αυξάνονται τα αιτήματα αναλήψεων σε περιόδους αστάθειας, εμφανίζονται τα πρώτα προβλήματα. Αυτό έγινε και στην περίπτωση της Blackrock, ενεργοποιώντας πλαφόν στις αναλήψεις. Πολλοί αναλυτές φοβούνται πως αυτή η αγορά μπορεί να αποτελέσει τον νέο «αδύναμο κρίκο» του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Το σίγουρο, ωστόσο, είναι ότι κάτι συμβαίνει. Οι πιο ψύχραιμοι δεν πιστεύουν ότι η κατάσταση μας οδηγεί σε ένα συστημικό σοκ, τύπου 2008. Οι χορηγήσεις προς τις επιχειρήσεις φαίνεται ότι είναι λιγότερες από την τελευταία αντίστοιχη κρίση. Επίσης το ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα δείχνει καλύτερα προετοιμασμένο σε κραδασμούς.
Οι μεσοπρόθεσμοι κίνδυνοι όμως αυξάνονται. Επανέρχεται μια αίσθηση πως πράγματι οι καλά κεφαλαιοποιημένες αμερικανικές τράπεζες κρύβουν τις ζημίες τους από τη νέα αγορά δανείων που έχει δημιουργηθεί γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Ακόμη χειρότερα, εάν αυξηθούν τα επιτόκια λόγω των πληθωριστικών τάσεων που προκαλεί η τιμή του πετρελαίου και άλλων αγαθών λόγω των προβλημάτων στα Στενά του Ορμούζ, η κατάσταση θα μπορούσε να επιδεινωθεί και το πρόβλημα να κάνει πιο έντονα την εμφάνισή του νωρίτερα.
Ο συνδυασμός πολέμου στο Ιράν και ιδιωτικής πιστωτικής κρίσης μπορεί να μην προκαλέσει παγκόσμια ύφεση, αλλά δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ισχυρές δονήσεις στην παγκόσμια αγορά κεφαλαίου.
