Είναι πραγματικά εντυπωσιακό πόσο έχει ξεφύγει από τα… ραντάρ όλων (δεν εντάσσονταν στον δείκτη εστιατορίων) η αγορά πανάκριβου… πρόχειρου φαγητού, προφανώς και του τζόγου. Εχουμε βγάλει μια ολόκληρη ενεργειακή –που έγινε και πληθωριστική– κρίση χωρίς να μετράμε την επίπτωση των τιμών στο πρόχειρο διανεμούμενο κατ’ οίκον φαγητό και τα τυχερά παιχνίδια. Επί της ουσίας, δηλαδή, μετρούσαμε μόνο εν μέρει την επίπτωση της ακρίβειας στον σύγχρονο τρόπο ζωής μας, αφήνοντας απ’ έξω τομείς που αποτελούν μέρος των βασικών δαπανών των Ελλήνων. Και η ακρίβεια κάλπαζε και γινόταν αφόρητη και η δημόσια συζήτηση ασχολείτο μόνο με τις τιμές των τροφίμων στα σούπερ μάρκετ.
Με τέσσερα χρόνια καθυστέρηση (ίσως και περισσότερα) η Ελληνική Στατιστική Αρχή προχωράει από αυτή την εβδομάδα στην αναθεώρηση του δείκτη καταναλωτή, δηλαδή του πληθωρισμού, προσθέτοντας στη μέτρηση τα τυχερά παχνίδια και το ντελίβερι.
Μόνο ο τζίρος του φαγητού που μας φέρνουν στο σπίτι οι πλατφόρμες ξεπερνάει τα 500 εκατ. ευρώ ετησίως. Και σε μεγάλο βαθμό, οι τιμές των προϊόντων πωλούνται στα επίπεδα του επιτόπιου σερβιρίσματος, δηλαδή με μειωμένο εργατικό κόστος. Ενώ οι τιμές τους έχουν σε πολλές περιπτώσεις (σουβλάκι κ.λπ.) σχεδόν διπλασιαστεί σε σύγκριση με τα προ πληθωριστικής κρίσης επίπεδα.
Η πρώτη και ίσως μόνη επίσημη αναφορά για το θέμα έγινε πριν από ένα χρόνο στην έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας. Τότε χαρακτηριζόταν ως βασικός συντελεστής του αυξανόμενου κόστους των υπηρεσιών στην Ελλάδα, με έξαρση του φαινομένου έντονων ανατιμήσεων στο πρόχειρο φαγητό, την περίοδο του τέλους του 2022 έως τις αρχές του 2024. Τότε εκτινάχτηκαν οι τιμές και ουδείς ασχολήθηκε, ούτε να το αποτρέψει, αλλά τελικά ούτε να το μετρήσει στον βασικό δείκτη που υπολογίζει το κόστος ζωής σε μια χώρα.
Η έκθεση της ΤτΕ κατέληγε τότε σε τρεις βασικές αιτίες της αύξησης. Την άνοδο της ζήτησης, δηλαδή την αύξηση κατανάλωσης για τους συγκεκριμένους τομείς, κάτι που το βλέπουμε ειδικά τα τελευταία χρόνια από την άνθηση δημιουργίας νέων επιχειρήσεων. Τη χρονική υστέρηση στην προσαρμογή των τιμών τους, με το αυξημένο γενικό επίπεδο τιμών μετά την ενεργειακή κρίση. Τις μισθολογικές αυξήσεις, ιδίως του κατώτατου στα συγκεκριμένα επαγγέλματα, καθώς οι επιχειρήσεις πέρασαν στις τιμές τις ετήσιες αυξήσεις. Καμία όμως από αυτές δεν εξηγεί πλήρως το φαινόμενο των αυξήσεων ιδίως στο πρόχειρο φαγητό. Για το τελευταίο υπάρχει μόνο μια εξήγηση: απλή κερδοσκοπία σε μια πλήρως ασύδοτη αγορά.
