Ενώ η παγκόσμια κοινότητα είχε στραμμένο το βλέμμα στις επιθετικές βλέψεις του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία και στις θορυβώδεις ανακοινώσεις του στο Νταβός, ένα δημοσιονομικό, οικονομικό και πολιτικό δράμα εκτυλισσόταν στην Ιαπωνία και σχεδόν αθόρυβα διείσδυσε στις διεθνείς αγορές. Κι ενώ οι απειλές του Αμερικανού προέδρου επαρκούσαν ως εξήγηση για τους κραδασμούς στα χρηματιστήρια και στις αγορές ομολόγων, το ιαπωνικό δράμα λειτουργούσε ως επιταχυντής τους. Αυτό που συμβαίνει στη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου είναι ότι έχουν εκτοξευθεί σε ιστορικά ύψη οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων και η ανησυχία μεταδόθηκε στις αγορές ομολόγων στον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό είναι πιθανόν να επαναληφθεί εάν επιδεινωθεί η εικόνα στην Ιαπωνία, μια χώρα που, μολονότι το χρέος της βρίσκεται περίπου στο 240% του ΑΕΠ, μέχρι προσφάτως δεν κινδύνευε από πτώχευση. Ο λόγος είναι ότι παραδοσιακά δανείζεται από τους πολίτες της και τους εγχώριους οργανισμούς, όπως τα συνταξιοδοτικά ταμεία της.
Την ανησυχία στις αγορές προκαλεί η προοπτική ενός ιδιαίτερα ευνοϊκού εκλογικού αποτελέσματος για την πρωθυπουργό Σανάε Τακαΐτσι στις πρόωρες εκλογές που έχει προκηρύξει για τις 8 Φεβρουαρίου. Αν ενισχυθεί από το εκλογικό αποτέλεσμα, η κ. Τακαΐτσι θα προωθήσει ένα γενναίο αναπτυξιακό πακέτο ύψους 135 δισ. δολ. για τη στήριξη της ιαπωνικής οικονομίας, το οποίο έχει εξαγγείλει από τον Νοέμβριο. Αυτό σημαίνει πως θα αυξήσει περαιτέρω το ήδη υψηλό χρέος της χώρας και θα διευρυνθεί το δημοσιονομικό της έλλειμμα. Από την εξαγγελία της αυτή άρχισε η πτώση των ιαπωνικών ομολόγων και οι αποδόσεις τους πήραν την ανιούσα. Την περασμένη Δευτέρα, άλλωστε, η πρωθυπουργός προέβη σε μία ακόμη υπόσχεση προς τους ψηφοφόρους ότι θα αναστείλει για δύο χρόνια τον φόρο κατανάλωσης στις πωλήσεις των τροφίμων, που σημαίνει ότι θα μειωθούν τα φορολογικά έσοδα του κράτους. Και το αποτέλεσμα ήταν και πάλι να επιταχυνθεί η άνοδος των αποδόσεων των δεκαετών ομολόγων, που αυξήθηκαν κατά 7,3 μονάδες βάσης φτάνοντας στο 2,344%, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό από την αρχή του αιώνα. Σε ό,τι αφορά το μακροπρόθεσμο χρέος της Ιαπωνίας, οι αποδόσεις των 40ετών ομολόγων εκτοξεύθηκαν κατά 27 μ.β. στο 4,215%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδό τους από το 2007.
Οι πρόωρες εκλογές, το υψηλό χρέος της χώρας, οι εξαγγελίες της πρωθυπουργού και η εκτόξευση στις αποδόσεις 10ετών και 40ετών ομολόγων της Ιαπωνίας.
Η Ιαπωνία βρίσκεται σε περιδίνηση από το περασμένο έτος. Η πτώση των κρατικών ομολόγων και η εκτόξευση των αποδόσεών τους άρχισε όταν συνταξιοδοτικό ταμεία της χώρας άρχισαν να πωλούν μαζικά ιαπωνικό χρέος, προκαλώντας άνοδο των αποδόσεών τους. Στόχος τους ήταν να αντλήσουν έσοδα καθώς πιέζονται οικονομικά εξαιτίας της γήρανσης του πληθυσμού. Η κίνησή τους συνέπεσε, όμως, με ανάλογες πωλήσεις ιαπωνικών ομολόγων από την κεντρική τράπεζα της χώρας, αλλά και με ένα κλίμα ανησυχίας μεταξύ επενδυτών για το αυξανόμενο χρέος της χώρας, που ανέρχεται σε 9 τρισ. δολ. Η κ. Τακαΐτσι, πρόεδρος του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος της Ιαπωνίας, έχει αναλάβει καθήκοντα από τον Οκτώβριο, αλλά σε κυβέρνηση μειοψηφίας. Εχει, έτσι, κατηγορηθεί από τους επικριτές της ότι προωθεί το δημοφιλές πακέτο στήριξης για να ενισχύσει τη θέση της, αδιαφορώντας για τους δημοσιονομικούς κινδύνους που απειλούν τη χώρα. Οι δαπάνες του πακέτου στήριξης αντιπροσωπεύουν αύξηση 27% σε σύγκριση με τις εξαγγελίες του προκατόχου της πριν από ένα χρόνο και προβλέπουν, μεταξύ άλλων, αύξηση του αφορολόγητου για τα φυσικά πρόσωπα, ένα μέτρο που εκτιμάται πως θα κοστίσει περίπου 7,7 δισ. δολ.
Σύμφωνα με τις εξαγγελίες της κ. Τακαΐτσι, τα μέτρα «στοχεύουν στο να προστατεύσουν το βιοτικό επίπεδο του κόσμου και να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα του πληθωρισμού». Και αυτό γιατί ο πληθωρισμός στην Ιαπωνία βρίσκεται τον Ιανουάριο γύρω στο 2,5% έχοντας αποκλιμακωθεί από το 3%, στο οποίο είχε φτάσει τον Νοέμβριο, αλλά παραμένει σε επίπεδα πάνω από τον στόχο του 2% για περίπου 45 συναπτούς μήνες. Είναι το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα υψηλού πληθωρισμού που έχει γνωρίσει η Ιαπωνία από το 1992 και ευθύνεται ώς ένα βαθμό για την πτώση του προκατόχου της κ. Τακαΐτσι και τη δική της άνοδο στην εξουσία. Επιπλέον, η Ιαπωνία συντάσσεται με τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο και προβλέπει μεταξύ άλλων και 10,8 δισ. δολ. για την άμυνα της χώρας. Και οι δημοσκοπήσεις φέρουν τη δημοτικότητα της κ. Τακαΐτσι περίπου στο 70%.
