Στη μάχη πάταξης της εισιτηριοδιαφυγής, της οποίας το μέγεθος παραμένει μεγάλο ερωτηματικό για τις αστικές συγκοινωνίες, ρίχνονται οι Σταθερές Συγκοινωνίες (μετρό, τραμ, ΗΣΑΠ), καθώς τα προηγούμενα χρόνια –ιδίως εκείνα των μνημονίων– οι έλεγχοι κομίστρου είχαν ατονήσει σημαντικά, ενώ το σώμα ελεγκτών ήταν σχεδόν υπό διάλυση. Αν και τα μέσα σταθερής τροχιάς εξυπηρετούν ημερησίως πάνω από 800.000 επιβάτες, καταβάλλονται προσπάθειες για την εντατικοποίηση των ελέγχων, όχι μόνο μέσω της ενίσχυσης του σώματος των περίπου 130 ελεγκτών, αλλά και της παρουσίας τους εντός των συρμών. «Αυτός είναι ο επόμενος στόχος», αναφέρουν στην «Κ» ανώτατες πηγές από την εταιρεία, με το εγχείρημα να ξεκινάει σε όσους σταθμούς μετρό «πιάνει» 5G. Βέβαια αυτό έχει αρχίσει να υλοποιείται αρχικά στον ΗΣΑΠ με τη συνοδεία της αστυνομίας.
Την ίδια ώρα, όπως έχει γράψει η «Κ», δρομολογούνται πιο τσουχτερά πρόστιμα στα μέσα μεταφοράς της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης σε περίπτωση που ο χρήστης δεν έχει εισιτήριο και δεν επιδείξει το νόμιμο κόμιστρο κατά τον έλεγχο. Σήμερα στις συγκοινωνίες της Αθήνας το πρόστιμο είναι το 60πλάσιο της τιμής του εισιτηρίου, δηλαδή ανέρχεται στα 72 ευρώ για όσους δικαιούνται κανονικό εισιτήριο ή 30 ευρώ για το μειωμένο. Στο ερανιστικό αυτό νομοσχέδιο σχεδιάζεται να αυξηθεί κατά σχεδόν 39%, δηλαδή στα 100 ευρώ για όσους χρησιμοποιούν κανονικό εισιτήριο και 66,6%, στα 50 ευρώ, για το μειωμένο – με δυνατότητα μείωσης του κομίστρου κατά 50% σε περίπτωση που ο παραβάτης αγοράσει κάρτα απεριορίστων διαδρομών τουλάχιστον 30 ημερών εντός συγκεκριμένης προθεσμίας.
«Σκοπός είναι να κρατήσουμε τους ελέγχους κάπου στους 550.000-600.000 τον μήνα, δηλαδή περίπου επτά εκατομμύρια τον χρόνο», αναφέρουν ανώτατες πηγές. Πέρυσι καταγράφηκε ρεκόρ τον Οκτώβριο, με 632.200 ελέγχους έναντι 525.400 τον Οκτώβριο του 2024, ωστόσο πιο υποτονικά κινήθηκαν οι έλεγχοι κατά το πρώτο εξάμηνο της προηγούμενης χρονιάς. Σύμφωνα με νεότερα στοιχεία των ΣΤΑΣΥ, το 2025 οι επικυρώσεις έκλεισαν στα 221,03 εκατ. από 212,23 εκατ. το 2024 και 195,02 εκατ. το 2023, ενώ οι έλεγχοι διαμορφώθηκαν πέρυσι σε 5.338.250 από 5.282.100 το 2024, κινούμενοι περίπου στα ίδια επίπεδα. Ωστόσο, άνοδο κατά 45,2% καταγράφουν σε σύγκριση με το 2023, οπότε άρχισε να ανακάμπτει η επιβατική κίνηση και σταδιακά να ενισχύεται το σώμα των ελεγκτών. «Οι επικυρώσεις διαμορφώνονται περίπου στα επίπεδα του 2019», αναφέρουν από την εταιρεία.
Να σημειωθεί ότι οι έλεγχοι παλαιότερα ήταν ιδιαιτέρως υποτονικοί, δεδομένου ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης και των capital controls επικράτησε η κουλτούρα «δεν πληρώνω» στα μέσα μεταφοράς. Βέβαια, αν και αυτοί ενισχύονται, λιγότεροι είναι όσοι πέφτουν στην «τσιμπίδα» των ελεγκτών και καλούνται να πληρώσουν. Το 2023 τα πρόστιμα ήταν 81.451, το 2024 αυξήθηκαν σε 121.625, ενώ το 2025 μειώθηκαν σε 85.391 (-29,7%). «Η μείωση οφείλεται στο γεγονός ότι οι έλεγχοι λειτουργούν αποτρεπτικά. Το ζητούμενο είναι να μειώνεται ο αριθμός των παραβάσεων και να αυξάνονται οι επικυρώσεις», αναφέρουν από τις Σταθερές Συγκοινωνίες.
Πάντως, σημαντικό ρόλο στην αύξηση των επικυρώσεων έπαιξαν και οι ανέπαφες συναλλαγές (tap and pay), δυνατότητα που άρχισε να εφαρμόζεται πέρυσι τον Ιανουάριο. Συνολικά, το 2025 οι εισπράξεις από τις πωλήσεις κομίστρου σημείωσαν αύξηση 8,1% και ανήλθαν στα 171 εκατ. ευρώ από 158,1 εκατ. ευρώ τη χρονιά που προηγήθηκε.
Κατά τα λοιπά, ολοκληρώνονται οι προσλήψεις 29 ατόμων μόνιμου προσωπικού που θα ενταχθούν στο σώμα των ελεγκτών. Επίσης, εντός του 2026 αναμένεται η πρόσληψη νέου προσωπικού τόσο με 8μηνες συμβάσεις όσο και μόνιμου προσωπικού, καθώς έχει εγκριθεί η πρόσληψη 177 μονίμων μέσω ΑΣΕΠ στις ΣΤΑΣΥ, ανάμεσα στους οποίους και ελεγκτές κομίστρου.
