Οι ολοένα αυξανόμενες απειλές εμπορικών διενέξεων και διακρατικών συγκρούσεων συνθέτουν το παγκόσμιο σκηνικό το 2026, όπως το αντιλαμβάνονται οι 1.300 συμμετέχοντες στην ετήσια έρευνα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ.
Η επιχειρηματική και πολιτική ελίτ, η οποία θα φιλοξενηθεί την επόμενη εβδομάδα (19-23 Ιανουαρίου) στην Ελβετία, εκτιμά πως οι κρίσεις του επόμενου έτους είναι πιθανό να προέλθουν κυρίως από εμπορικές εντάσεις ή πραγματικές στρατιωτικές συγκρούσεις. Οι ερωτηθέντες ξεχώρισαν τη «γεωοικονομική αντιπαράθεση» και τις «κρατικές ένοπλες συγκρούσεις» ως τους δύο μεγαλύτερους κινδύνους, στην έρευνα που διεξήχθη πριν από τις κρίσιμες εμπορικές συνομιλίες του προέδρου των ΗΠΑ με τον Κινέζο ομόλογό του τον Οκτώβριο, καθώς και πριν από την επέμβασή του στη Βενεζουέλα και τις δηλώσεις του περί προσάρτησης της Γροιλανδίας.
Οι κίνδυνοι αυτοί περιγράφουν το γεωπολιτικό κλίμα όπως έχει διαμορφωθεί ενόψει της συνάντησης της επόμενης εβδομάδας στο θέρετρο του Νταβός. Ο ασυνήθιστα υψηλός αριθμός αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων (αναμένεται να ξεπεράσουν τους 60, μεταξύ αυτών ο Ντόναλντ Τραμπ και οι περισσότεροι ομόλογοί του από το G7) θα αποσπάσει την προσοχή από τους επιχειρηματικούς ηγέτες που επίσης θα παρευρεθούν.
Σημειωτέον ότι η περυσινή έκθεση του WEF για τους παγκόσμιους κινδύνους είχε επικεντρωθεί κυρίως στη σύγκρουση στην Ουκρανία, ενώ οι προηγούμενες ανέφεραν τις ψευδείς ειδήσεις και τον πληθωρισμό ως τα πιο επείγοντα προβλήματα.
Φέτος αποτυπώνονται οι ανησυχίες των υπευθύνων λήψης αποφάσεων, που έχουν πυροδοτηθεί από την αποδεδειγμένη τάση του προέδρου των ΗΠΑ να προκαλεί αναταραχή τόσο στους συμμάχους όσο και στους αντιπάλους του με την επιθετική του προσέγγιση στο εμπόριο και τη γεωπολιτική, καθώς και από την ετοιμότητα του Πεκίνου να απαντήσει με τον ίδιο τρόπο.
Η έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ περιγράφει έναν κόσμο που «ισορροπεί στο χείλος του γκρεμού».
«Διαμορφώνεται μια νέα τάξη ανταγωνισμού», δηλώνει η Σαάντια Ζαχίντι, διευθύνουσα σύμβουλος του WEF, στον πρόλογο της έκθεσης. «Είμαστε μάρτυρες της αναταραχής που προκαλείται από πολεμικές συγκρούσεις, από τη χρήση οικονομικών όπλων για στρατηγικό πλεονέκτημα και από τον αυξανόμενο κατακερματισμό των κοινωνιών», επισημαίνει.
Η έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ περιγράφει έναν κόσμο που «ισορροπεί στο χείλος του γκρεμού», με κυρίαρχους τους «γεωπολιτικούς και γεωοικονομικούς» κινδύνους. Συγκεκριμένα, διεξήχθη το διάστημα μεταξύ 12 Αυγούστου και 22 Σεπτεμβρίου με τη συμμετοχή «παγκόσμιων ηγετών και ειδικών από τον ακαδημαϊκό χώρο, τις επιχειρήσεις, τις κυβερνήσεις, τους διεθνείς οργανισμούς και την κοινωνία των πολιτών».
Οι μισοί από τους ερωτηθέντες προέβλεψαν «θυελλώδεις» ή «ταραχώδεις» προοπτικές για τα επόμενα δύο χρόνια, σε μια αξιοσημείωτη αύξηση των κινδύνων σε σχέση με την έκθεση του 2025. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 57% για ολόκληρη την επόμενη δεκαετία, αν και η μέτρηση αυτή είναι ουσιαστικά βελτιωμένη σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση.
Η πιο σημαντική επιδείνωση των προοπτικών για τα επόμενα δύο χρόνια καταγράφηκε στην κατηγορία των «οικονομικών κινδύνων». Εκτός από την απειλή της «γεωοικονομικής αντιπαράθεσης», εντάθηκαν οι ανησυχίες για ύφεση, πληθωρισμό και «φούσκα» των περιουσιακών στοιχείων.
Γεγονός είναι ότι ο μεγάλος πρωταγωνιστής στο Φόρουμ του Νταβός την επόμενη εβδομάδα θα είναι αναμφίβολα ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος θα φτάσει στην Ελβετία την επόμενη Τετάρτη το μεσημέρι μαζί με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, τον υπουργό Εξωτερικών και τη μεγαλύτερη αμερικανική αντιπροσωπεία που έχει συμμετάσχει ποτέ στη διοργάνωση. Συνολικά, εικάζεται ότι θα παραστούν έξι ηγέτες του G7, καθώς και ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
