«Γεννήθηκα και μεγάλωσα κάτω στην Αλαμπάμα σε μια φάρμα μέσα στο δάσος / Ημουν τόσο κουρελιάρης που μου κόλλησαν το προσωνύμιο “Μπαλώματα”. Ο πατέρας μου με πείραζε γι’ αυτό / Kατά βάθος τον πλήγωνε / Επειδή είχε κάνει ό,τι μπορούσε. Ηταν σπουδαίος άνθρωπος / Τον σκέφτομαι με ένα φτυάρι στα χέρια / Γράμματα δεν έμαθε ποτέ. Με τα λίγα χρήματα που είχε βγάλει από τα χωράφια μετά βίας πλήρωνε τους λογαριασμούς. Η ζωή τον είχε ρίξει καταγής και όταν προσπάθησε να σηκωθεί τον κλωτσούσε και πάλι κάτω / Μια μέρα, με κάλεσε στο νεκροκρέβατό του, έβαλε τα χέρια του στους ώμους μου / Και με δάκρυα στα μάτια μου είπε “Patches, γιε μου, στηρίζομαι σ’ εσένα να συντηρήσεις την οικογένεια / Ολα εξαρτώνται από σένα” / Ανακοίνωσα στη μαμά ότι θα παρατήσω το σχολείο / Αλλά εκείνη είπε πως αυτή ήταν η πιο αυστηρή εντολή του μπαμπά / Ετσι, κάθε πρωί πριν πάω σχολείο, τάιζα τις κότες και έκοβα ξύλα / Μερικές φορές ένιωθα ότι δεν μπορούσα να συνεχίσω / Ηθελα να φύγω, μακριά από το σπίτι / Αλλά μετά θυμόμουν τι μου είχε πει ο Μπαμπάς “Εκανα ό,τι μπορούσα, τα υπόλοιπα θα πρέπει να τα κάνεις εσύ” / Ημουν 13 και ένιωθα ότι κουβαλούσα τα βάρη όλου του κόσμου / Ημουν ο μεγαλύτερος στην οικογένεια και όλοι στηρίζονταν σ’ εμένα / Κάθε βράδυ άκουγα τη Μάνα μου να προσεύχεται “Θεέ μου, δώσε μου δύναμη να αντέξω άλλη μια μέρα”…».
Αυτοί οι στίχοι του «Patches» (1970), της μεγαλύτερης επιτυχίας στην καριέρα του Κλάρενς Κάρτερ (1936-2026), παρόλο που δεν ήταν αυτοβιογραφικοί (δεν τους είχε, άλλωστε, γράψει ο ίδιος, καθώς η αυθεντική εκτέλεση ανήκε στους Chairmen of the Board), έχουν παίξει ρόλο στο να μείνει ο Αφροαμερικανός τραγουδιστής στην Ιστορία ως ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς εκπροσώπους της σόουλ των νότιων πολιτειών. Μην ξεχνάμε ότι μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του 1960 ο ρατσισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες κυριαρχούσε και, ειδικά στον Νότο, αμέτρητοι Αφροαμερικανοί επιβίωναν με δουλειές στα χωράφια, χωρίς καμία προοπτική αστικοποίησης.
Γεννημένος στην Αλαμπάμα, έμεινε τυφλός πριν γίνει δύο ετών, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε να μάθει μόνος του κιθάρα και να αποφοιτήσει πρώτα από το τοπικό σχολείο για τυφλούς, όπου έμαθε να χρησιμοποιεί τη γραφή Μπράιγ για να σημειώνει ενορχηστρώσεις στις παρτιτούρες, και αργότερα από το Πολιτειακό Κολέγιο της πολιτείας με πτυχίο στη μουσική.
«Ημουν αποφασισμένος να καταφέρω όλα όσα οι άνθρωποι έλεγαν ότι δεν μπορούσα να κάνω και προφανώς αυτό συνδεόταν με το γεγονός πως ήμουν τυφλός», δήλωνε σε μια συνέντευξη το 1998. «Θυμάμαι μια φίλη της μητέρας μου να λέει: “Θα χρειαστεί να τον φροντίζεις σε όλη σου τη ζωή”. Δεν το ξέχασα ποτέ αυτό γιατί εκείνη τη στιγμή αποφάσισα ότι, πριν η κυρία αυτή πεθάνει, θα είχα φροντίσει να μάθει ότι όχι, η μητέρα μου δεν χρειαζόταν να με φροντίζει».
Και τα κατάφερε, χωρίς να το βάλει κάτω ακόμη και αν η επιτυχία άργησε να του χτυπήσει την πόρτα: για χρόνια έπαιζε σε κάθε πιθανό ή απίθανο μαγαζί, μέχρι που το 1965 του δόθηκε η ευκαιρία να υπογράψει συμβόλαιο στην εταιρεία Fame, που διαχειριζόταν και τα θρυλικά ομώνυμα στούντιο με έδρα την ιστορική πόλη Μασλ Σόουλς. Επειτα από τρία σινγκλ, πήρε μεταγραφή για τη δισκογραφική εταιρεία Atlantic, οι πιο γνωστοί καλλιτέχνες της οποίας ηχογραφούσαν τα αριστουργήματά τους στα συγκεκριμένα στούντιο (Αρίθα Φράνκλιν, Γουίλσον Πίκετ, Πέρσι Σλετζ κ.ά.) και το 1968, ήδη 32 ετών, είδε για πρώτο φορά τραγούδι του, το «Slip Away», να μεταδίδεται συστηματικά από το ραδιόφωνο και να σημειώνει υψηλές πωλήσεις, εξασφαλίζοντας μία θέση στο Τop 10. Την ίδια χρονιά γνώρισε και την τραγουδίστρια Κάντι Στάτον. Στην αυτοβιογραφία της τελευταίας, «This Is My Story» (1994, Pneuma Life Publishing), θυμόταν πώς «με βοήθησε να ξεκινήσω την καριέρα μου, συστήνοντάς με στους κατάλληλους ανθρώπους και με ενθάρρυνε να ανεβαίνω στη σκηνή με άλλον αέρα. “Να κοιτάς το κοινό, όχι τον ουρανό”, με είχε συμβουλέψει!». Εμειναν παντρεμένοι τρία χρόνια και απέκτησαν ένα γιο πριν χωρίσουν, έπειτα από κατηγορίες της Στάτον για βίαιη συμπεριφορά και συχνές απιστίες του συζύγου της.
Η συζυγική απιστία ήταν ένα από τα αγαπημένα θέματα του Κάρτερ, που συχνά στους στίχους του επιστράτευε τολμηρά υπονοούμενα, όπως για παράδειγμα το «Back Door Santa», που δεν αναφερόταν απαραιτήτως σε άλλες θύρες εισόδου του Αη Βασίλη πέρα από την καμινάδα, ή στο «Making Love», όπου για τρία λεπτά απαριθμεί τα σεξουαλικά βίτσια όχι μόνον ανθρώπων, αλλά και… αλόγων, αγελάδων και κουνουπιών – σε κάθε στροφή οι αναφορές γίνονταν όλο και πιο σουρεαλιστικές, σε ένα τραγούδι, μάλιστα, με πλήρως αντισυμβατική δομή, αφού το ρεφρέν ακούγεται μόνο μία φορά και αυτή στο τέλος!
Με την επικράτηση της ντίσκο στα τέλη της δεκαετίας του 1970, ο εμποτισμένος με μπλουζ ριφ και σόουλ των βάλτων ήχος του Κλάρενς Κάρτερ θεωρήθηκε παρωχημένος και ο ίδιος αρνήθηκε να ανανεωθεί στυλιστικά: διατήρησε το ίδιο κοινό, κυρίως Αφροαμερικανούς της εργατικής τάξης, και, απαλλαγμένος από το άγχος της ευρύτερης αποδοχής, ηχογράφησε πολύ περισσότερα τραγούδια με (πολύ) τολμηρούς στίχους και σεξουαλικές αναφορές, όπως «Grandpa Can’t Fly His Kite», «Pickin’ Em Up, Layin’ Em Down», «G’ Spot» κ.ά.
Επανήλθε στην επικαιρότητα όταν το τραγούδι «Strokin», του 1986, ακούστηκε στην ταινία του Εντι Μέρφι «Δάσκαλος για κλάματα» (1996) και στο θρίλερ «Killer Joe» (2011) με τον Μάθιου Μακόναχι. Ηταν ένα από τα τραγούδια του που είχαν «δανειστεί» πολλοί χιπ χοπ καλλιτέχνες, όπως οι Run DMC, ως μουσικό υπόβαθρο για να ραπάρουν. Εξαρχής του είχε αναγνωριστεί πως ήταν πρωτοπόρος του χιπ χοπ, καθώς συνήθιζε να μιλάει στα τραγούδια του πάνω από τον ρυθμό της μουσικής. «Πριν καν χρησιμοποιηθεί ο όρος “ραπ”, εγώ, ο Αϊζακ Χέις, ο Μπάρι Γουάιτ το κάναμε για χρόνια. Ακούω ράπερ που περιφέρονται ερμηνευτικά χωρίς να επικεντρώνονται κάπου. Εγώ όταν μιλάω σε ένα τραγούδι, πηγαίνω προς συγκεκριμένη κατεύθυνση, που είναι ξεκάθαρη στον ακροατή. Το ερώτημα δεν είναι πού θέλεις να πας, αλλά πώς θα φτάσεις εκεί».
Ο Κλάρενς Κάρτερ πέθανε πριν από λίγες εβδομάδες σε ηλικία 90 ετών.
