Τις δονήσεις που δέχεται το Ηρώδειο λόγω ανεπαίσθητων στον άνθρωπο ηχητικών συχνοτήτων, καθώς και τον βαθμό καταπόνησης του νότιου τοίχου της σκηνής του από την ένταση των μουσικών συναυλιών, θα μετρήσουν το επόμενο διάστημα οι ερευνητές που εκπονούν τη μελέτη της ηχοστατικής συμπεριφοράς του μνημείου, στο πλαίσιο του προγράμματος στερέωσης, αποκατάστασης και αναστήλωσής του, το οποίο έχει αναθέσει το υπουργείο Πολιτισμού στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Ειδικότερα, οι συναυλίες που θα πραγματοποιηθούν στο ρωμαϊκό ωδείο τον Ιούνιο, προτού κλείσει για τρία χρόνια λόγω των αναγκαίων εργασιών, θα καταγράφονται από ειδικά «γεώφωνα», δηλαδή μικρές συσκευές μέτρησης της «μέγιστης σωματιδιακής ταχύτητας» των δονήσεων του ήχου, καθώς και άλλων παραμέτρων του.
Στην πρώτη φάση της μελέτης, η οποία έχει εγκριθεί από τα αρμόδια συμβούλια του ΥΠΠΟ μαζί με τις υπόλοιπες μελέτες της αποκατάστασης του Ηρωδείου, πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις σε τρεις συναυλίες διαφορετικού είδους: της ορχήστρας Wiener Johann Strauss-Capelle, του Σταμάτη Σπανουδάκη και της Ευανθίας Ρεμπούτσικα. Και στις τρεις διαπιστώθηκε ότι όσον αφορά τον κοινό, «αερόφερτο» θόρυβο, το όριο των 90 ντεσιμπέλ που ισχύει για το Ηρώδειο ξεπεράστηκε κατά πολύ, φτάνοντας πάνω από τα 100-110 ντεσιμπέλ, μια διαφορά που στο ανθρώπινο αυτί γίνεται αντιληπτή ως η διπλάσια ένταση ήχου από την προβλεπόμενη.
«Η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου» αφορά το μέγιστο όριο των ντεσιμπέλ που θα πρέπει να τεθεί, αναφέρει ο αρχιτέκτονας Ιωάννης Τιμαγένης, επόπτης της ηχοστατικής μελέτης του μνημείου.
Ενώ όμως ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται συχνότητες από 20 έως 20.000 Hz, το μνημείο «συλλαμβάνει» και πολύ χαμηλότερες. «Ενδέχεται δηλαδή να το επηρεάζουν και παράγοντες που εμείς δεν τους ακούμε. Αυτός είναι ο λόγος που θα διερευνήσουμε και τις δονήσεις. Δεν μας ενδιαφέρει, δηλαδή, τόσο τι ακούει ο άνθρωπος, αλλά κυρίως τι “ακούει” το μνημείο», εξηγεί στην «Κ» ο αρχιτέκτονας Ιωάννης Τιμαγένης, υπεύθυνος του Εργαστηρίου Ακουστικής του ΕΜΠ, ο οποίος έχει την εποπτεία της ηχοστατικής μελέτης του Ηρωδείου.
Στο πρώτο μέρος της έρευνας διαπιστώθηκε επίσης ότι οι «πύργοι» ηχείων, που χρησιμοποιούνται στις συναυλίες, μεταφέρουν μεγάλη ένταση στο μέσο και στο ανώτερο τμήμα του νότιου τοίχου, καθιστώντας τον πιο ευαίσθητο σε ταλαντώσεις. Οι μελετητές έχουν προτείνει να χαμηλώσει η πηγή της έντασης στο επίπεδο της σκηνής, ενώ εξετάζεται και η τοποθέτηση ηχομονωτικών κλωβών στα ηχεία, ώστε ο ήχος να κατευθύνεται μόνο προς το κοινό. «Οι κερκίδες, που είναι “ένα” με το έδαφος, δεν καταπονούνται από τον ήχο», εξηγεί ο κ. Τιμαγένης.
Κυρίως, όμως, οι μελετητές προτείνουν τον καθορισμό μέγιστων ορίων ασφαλείας για τον αερόφερτο θόρυβο στο Ηρώδειο και την ενσωμάτωσή τους σε έναν ακουστικό κανονισμό του μνημείου, ο οποίος θα κοινοποιείται στον εκάστοτε λειτουργό του. Οπως σημειώνει ο κ. Τιμαγένης, ο τρόπος εκπόνησης του κανονισμού είναι πρωτοποριακός διεθνώς. «Δουλειά μας είναι να μεταφράσουμε τις δονήσεις –δηλαδή τη γλώσσα που αντιλαμβάνεται το μνημείο– σε αερόφερτο θόρυβο –τον οποίο καταλαβαίνουμε εμείς οι άνθρωποι– και έτσι να καταλήξουμε σε ένα μέγιστο όριο ασφαλείας ανά συχνότητα, για το μνημείο πάντοτε», εξηγεί ο αρχιτέκτονας. «Αυτή η μεθοδολογία», προσθέτει, «δεν έχει εφαρμοστεί ξανά».
Υπάρχει κάποια πρώτη εκτίμηση για το μέγιστο όριο των ντεσιμπέλ που θα πρέπει να τεθεί; «Αυτή είναι η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου», αποκρίνεται ο κ. Τιμαγένης. «Είναι το μεγαλύτερο ερώτημα που καλούμαστε να απαντήσουμε, αυτό που θα κλείνει την έρευνα και θα ανοίγει τη συζήτηση για τον κανονισμό και την εφαρμογή του».
