Σήμερα έρχεται προς ψήφιση στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον καινούργιο νόμο που ρυθμίζει τη λειτουργία του οπτικοακουστικού τομέα στην Ελλάδα, υπό τον γενικό τίτλο «Greece on Screen». Υπενθυμίζουμε ότι το σχέδιο δράσης, που σε μεγάλο βαθμό θα υλοποιήσει-κατευθύνει το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ), έχει πενταετή διάρκεια και συνολικό προϋπολογισμό ύψους 750 εκατ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων αφορά το σύστημα cash rebate για τη διευκόλυνση ξένων και εγχώριων παραγωγών.
Οσον αφορά το τελευταίο, μία από τις αλλαγές που «χτυπούν» περισσότερο στο μάτι είναι η συμπερίληψη σε αυτό των τηλεοπτικών ψυχαγωγικών εκπομπών (τηλεπαιχνίδια, ριάλιτι, διαγωνισμοί ταλέντου κ.ο.κ.), οι οποίες προηγουμένως εξαιρούνταν. Στο εύλογο ερώτημα εάν αυτό σημαίνει ότι θα στερηθούν χρήματα ταινίες, μίνι σειρές κινηματογραφικών προδιαγραφών και ντοκιμαντέρ προκειμένου να διοχετευθούν στην ψυχαγωγία, πηγές του ΕΚΚΟΜΕΔ είναι καθησυχαστικές: τα ωφελούμενα προγράμματα θα αντλήσουν πόρους από την υπάρχουσα δεξαμενή των 20 εκατ. ευρώ ετησίως, που έως τώρα αφορούσε βασικά τις καθημερινές τηλεοπτικές σειρές των αδειοδοτημένων καναλιών. Πλέον το (ίδιο) ποσό θα μοιραστεί, γεγονός που με απλά λόγια σημαίνει ότι θα πρέπει να περιμένουμε λιγότερη καθημερινή μυθοπλασία τα επόμενα χρόνια και πιθανώς περισσότερη «ψυχαγωγία».
Από την πλευρά τους οι διάφοροι φορείς και ενώσεις της κινηματογραφικής κοινότητας αντιδρούν μάλλον συγκρατημένα στον καινούργιο νόμο, σημειώνοντας ότι υπήρξε ελάχιστος χρόνος για δημόσια διαβούλευση (μόλις 12 ημέρες) και εκφράζοντας συγκεκριμένες επιφυλάξεις. Μία από αυτές έχει να κάνει με τον χρόνο αποπεράτωσης κάθε οπτικοακουστικού έργου, ο οποίος σύμφωνα με τον νόμο ορίζεται στα 2+1 χρόνια. Κατά την Ενωση Σκηνοθετών Παραγωγών Ελληνικού Κινηματογράφου (ΕΣΠΕΚ), το συγκεκριμένο διάστημα θα έπρεπε να είναι τουλάχιστον 3+1 χρόνια, καθώς «η συγκέντρωση πόρων για ένα κινηματογραφικό έργο αξιώσεων είναι μια περίπλοκη και χρονοβόρα διαδικασία», όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Δ.Σ. και σκηνοθέτης Γιώργος Ζώης.
Ο ίδιος μας μιλάει ακόμη για την ανάγκη να θωρακιστεί το σύστημα των «αναγνωστών» (readers), μέσω του οποίου αξιολογούνται τα υποψήφια σχέδια για τα επιλεκτικά προγράμματα του ΕΚΚΟΜΕΔ – πλέον με συνολική χρηματοδότηση 15 εκατ. ευρώ ετησίως. «Βρίσκουμε λάθος το άνοιγμα της δεξαμενής αναγνωστών σε ηθοποιούς, σκηνογράφους, λογοτέχνες κ.ά. (σ.σ. εκτός δηλαδή από σκηνοθέτες, παραγωγούς, σεναριογράφους), όπως προβλέπει ο νέος νόμος. Ενας λογοτέχνης μπορεί να κρίνει, π.χ., ένα σενάριο ως ελαττωματικό βιβλίο, όμως η κινηματογραφική γλώσσα είναι εντελώς διαφορετική».
Ενα άλλο ζήτημα που θέτει η κοινότητα είναι αυτό της πενταμελούς Κεντρικής Επιτροπής Αξιολόγησης, η οποία θα δίνει την τελική έγκριση στα εκάστοτε κινηματογραφικά σχέδια. Μήπως οι εξουσίες της είναι υπερβολικές; Η απάντηση του ΕΚΚΟΜΕΔ είναι πως «δουλειά του οργανισμού είναι να αυξάνει την “πίτα” και δουλειά της επιτροπής είναι να τη διανέμει εκεί όπου χρειάζεται». Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί πως, έπειτα από την αντίδραση της ΕΣΠΕΚ, αποσύρθηκε από το νομοσχέδιο η διάταξη περί «δημοσίου συμφέροντος» ως αιτίας ανάκλησης χρηματοδότησης ενός έργου, η οποία θα μπορούσε να τροφοδοτήσει σενάρια λογοκρισίας.
