Η χρονιά όδευε προς το τέλος της και στο πολιτιστικό τμήμα της «Κ» σκεφτήκαμε να διοργανώσουμε μεγάλο διαγωνισμό για τους αναγνώστες μας. Θέμα του, τα σημαντικότερα γεγονότα του 2014 στον τομέα των τεχνών, των γραμμάτων, του πολιτισμού γενικότερα, τόσο στο εγχώριο πεδίο όσο και διεθνώς.
Ο διαγωνισμός, που αποτελούνταν από 30 ερωτήσεις με τρεις πιθανές απαντήσεις (μία ήταν η ορθή), άνοιξε διαδικτυακά την Τρίτη,16 Δεκεμβρίου, και παρέμεινε ενεργός έως και την Κυριακή, 28 Δεκεμβρίου. Συνολικά συμμετείχαν 495 αναγνώστες της «Κ». Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν απάντησε σωστά και στις 30 ερωτήσεις συνεπώς επιλέχθηκαν τα ονόματα εκείνων που είχαν τις πιο πολλές σωστές απαντήσεις.
Οπως είχαμε αναγγείλει διαδικτυακά αλλά και μέσα από τις σελίδες της «Κ» («Τι λέτε για ένα κουίζ;», 16.12) στο ξεκίνημα του διαγωνισμού, σήμερα δημοσιεύουμε τα ονόματα των νικητών όπως αναδείχθηκαν κατόπιν κλήρωσης, τη Δευτέρα, 29 Δεκεμβρίου: πρόκειται για την κ. Αγγελική Παλαιολόγου, η οποία κερδίζει τριήμερη εκδρομή στο Thermae Sylla Spa, την κ. Ελλη Νικολάου, η οποία κερδίζει μία εξάμηνη συνδρομή της «Κ», ενώ οι κ.κ. Μαριλένα Κοιλανιώτη, Γρηγόριος Ασμάνης, Ευαγγελία Βαγκοπούλου, Γιάννης Σαμαρτζόπουλος, Απόστολος Γκαζέπης, Κορνηλία Γκαφαρίδου, Benis Levis, Μιχαήλ Χυτίρογλου, Κωνσταντίνος Καλαφάτης και Παρασκευή Αβδίκου κερδίζουν από ένα πακέτο βιβλίων αξίας περίπου 60 ευρώ, ευγενική χορηγία των εκδοτικών οίκων Αλεξάνδρεια, Μεταίχμιο, Πατάκης, Πόλις και Τραυλός. Τέλος, οι κ.κ. Μαργαρίτης Παπαγεωργίου, Αργυρώ Αποστολίδου και Αννα-Μαρία Ταλφανίδη κερδίζουν από μία φιάλη κρασί Κτήμα Avantis αξίας 45 ευρώ.
1. Ποιο μουσείο/μνημείο επισκέφθηκε η Αμάλ Αλαμουντίν στην Αθήνα;
«Νάτη!» ούρλιαζαν οι φωτορεπόρτερ και οι δημοσιογράφοι, ένα ζωντανό λεφούσι που ορμούσε πάνω στην Αμάλ Αλαμουντίν σε κάθε της εμφάνιση στην Αθήνα. Το Μουσείο της Ακρόπολης είχε να ζήσει τέτοιες δόξες από την ίδρυσή του, καθώς η νομικός και σύζυγος του Τζορτζ Κλούνεϊ θαύμαζε τη ζωφόρο του Παρθενώνα και χαμογελούσε μπροστά στις κόρες και στους κούρους. Κανένας δεν ξέρει αν η σύντομη επίσκεψή της με άλλους διακεκριμένους Βρετανούς δικηγόρους θα μας δώσει μεγαλύτερο αέρα στη διεκδίκηση των Μαρμάρων, την ώρα που αποκτήσαμε τη στήριξη της UNESCO. Το βέβαιον είναι ότι εκείνη πήρε μεγάλο μερίδιο δημοσιότητας, παρότι δεν κατάφερε τελικά να ανεβεί στον Ιερό Βράχο, ελλείψει χρόνου ή κατάλληλων παπουτσιών (δεν μάθαμε ποτέ).
Μ. Π.
2. Πώς λέγεται η υπεύθυνη αρχαιολόγος των ανασκαφών στον λόφο Καστά της Αμφίπολης;
Η κυρία Κατερίνα Περιστέρη, προϊσταμένη της Εφορείας Σερρών, είναι η τυχερή αρχαιολόγος της χρονιάς αφού η σκαπάνη της χτύπησε… θησαυρό μνημειακών διαστάσεων. Με την ομάδα της έφερε στο φως το ταφικό μνημείο της Αμφίπολης προκαλώντας το διεθνές ενδιαφέρον. Πρόκειται πράγματι για ένα ιδιαίτερο μνημείο (325 – 300 π.Χ.), με ταφικό περίβολο 497 μ., κατασκευασμένο από 2.500 κυβικά λευκού θασίτικου μαρμάρου. Δεκαεπτά σκαλοπάτια οδηγούν στην είσοδο του τάφου, όπου βρέθηκαν δύο Σφίγγες, βάρους 1,5 τόνου η κάθε μία, βοτσαλωτό δάπεδο, δύο Καρυάτιδες ύψους 2,27 μ., εντυπωσιακό ψηφιδωτό που απεικονίζει την αρπαγή της Περσεφόνης και τελευταίο εύρημα: ο σκελετός κάτω από τον τρίτο θάλαμο. Μετά τη λάμψη όμως και τα φώτα της δημοσιότητας, τώρα αρχίζει το δυσκολότερο μέρος για την ανασκαφική ομάδα. Η μελέτη του μνημείου. Ολοι οι προβολείς στράφηκαν στη Μακεδονία και στο ιδιαίτερο μνημείο της. Ειδικά η τηλεόραση καλλιέργησε ατέρμονες συζητήσεις για την ταυτότητα του νεκρού της Αμφίπολης. Ακόμη και αν δεν αποκαλυφθεί ποιος ήταν, η αξία του ευρήματος παραμένει μεγάλη. Ενα λαμπρό μνημείο που «επιβεβαιώνει την ισχύ της μακεδονικής ελίτ».
Γ. Σ.
3. Ποια δημοφιλής αμερικανική τηλεοπτική σειρά έσπασε το παγκόσμιο ρεκόρ με 1,5 εκατ. παράνομα κατεβάσματα στο Διαδίκτυο τις πρώτες μόλις 12 ώρες, στο τελευταίο επεισόδιο του τέταρτου κύκλου της;
Το «Games of Thrones» είναι η σειρά με τους περισσότερους φανατικούς θαυμαστές στον κόσμο, μία από εκείνες που συνέβαλαν στη σημερινή αλματώδη ποιοτική άνοδο και καταξίωση της τηλεόρασης ως σχεδόν ισότιμης –και πάντως όχι ως φτωχού συγγενή– με το σινεμά. Το φινάλε του τέταρτου κύκλου του «Games of Thrones», τον Ιούνιο, εκτός από εκατομμύρια «νόμιμων» θεατών είχε και πάρα πολλούς «παράνομους»· ενδεικτικά αναφέρεται πως 1,5 εκατ. χρήστες κατέβασαν το επεισόδιο μόλις τις πρώτες 12 ώρες κυκλοφορίας του. Ο διευθυντής του HBO, πάντως, όταν ρωτήθηκε ήταν αφοπλιστικός: «Ναι, νομίζω πως το “Games of Thrones” είναι το σόου με τη μεγαλύτερη πειρατική κυκλοφορία στον κόσμο. Ξέρετε, αυτό είναι καλύτερο και από βραβείο Emmy…».
Α. Χ.
4. Ποιος Ελληνας ερμηνευτής της κλασικής μουσικής τιμήθηκε ως Μουσικός της Χρονιάς στο πλαίσιο των Gramophone Awards 2014;
Το «Οσκαρ» της κλασικής μουσικής, το βραβείο του Καλύτερου Μουσικού της Χρονιάς των Gramophone Awards, για το 2014, απονεμήθηκε στον Λεωνίδα Καβάκο. Οι φιναλίστ προτείνονται από μια ειδική επιτροπή, αλλά τον νικητή του συγκεκριμένου επάθλου τον επιλέγουν με ψηφοφορία οι φίλοι της κλασικής μουσικής απ’ ολόκληρο τον κόσμο· ιδού η περίτρανη απόδειξη για την παγκόσμια ακτινοβολία του Ελληνα μουσικού. Είναι άλλη μία σπουδαία διάκριση για τον συμπατριώτη μας, που ξεκίνησε από παιδί-θαύμα αλλά η πορεία του απεδείχθη εξίσου θαυματουργή, μιας και έφτασε να συνεργάζεται με μερικά από τα καλύτερα μουσικά σύνολα του πλανήτη.
Μ. Π.
5. Σε ποια ελληνική ταινία που προβλήθηκε φέτος στις αίθουσες, οι πρωταγωνιστές λατρεύουν την Ιταλίδα τραγουδίστρια, ποπ σταρ της δεκαετίας του ’70, Πάτι Πράβο;
Δύο αδέλφια, Ελληνοαλβανοί, ο 16χρονος πανκ γκέι Ντάνι και ο 18χρονος Οντι, χορεύουν με οίστρο τη «La Bambola» στην ταινία «Ξενία». Η Ιταλίδα Πάτι Πράβο, ποπ σταρ στη δεκαετία του ’70, είναι γι’ αυτούς η «θεά». Διασχίζουν την Ελλάδα από Νότο προς Βορρά, με προορισμό τη Θεσσαλονίκη, όπου ξέρουν ότι βρίσκεται ο πατέρας τους ο οποίος τους έχει εγκαταλείψει εδώ και πολλά χρόνια. Η πορεία δεν είναι μουσικοχορευτική, αλλά δεν είναι και μόνο πικρή ή τραγική. Εχει απ’ όλα: όνειρο, ψευδαίσθηση, εφιάλτη, παραμύθι, ανθρώπους καλούς και κακούς, καταστάσεις καθημερινές και γκροτέσκες. Ο σκηνοθέτης Πάνος Κούτρας στην ταινία του «Ξενία» δίνει τη δική του εκδοχή της εφηβείας και της Ελλάδας. Δύο ανθρώπων και μιας χώρας που νιώθουν διαφορετικοί και βιώνουν μια επώδυνη μετάβαση, προσπαθώντας να «μεγαλώσουν» σε έναν κόσμο που δεν είναι όπως θα τον ήθελαν ή τον είχαν φανταστεί. Η ταινία προβλήθηκε στο πρόγραμμα «Ενα κάποιο βλέμμα» του Διεθνούς Φεστιβάλ Καννών (τον Μάιο του 2014).
Μ. Κ.
6. Στα πόσα μέτρα βάθος βρίσκεται το κύριο μέρος του ναυαγίου των Αντικυθήρων;
Στις 7 Οκτωβρίου, το πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού «Θέτις» στεκόταν ακριβώς πάνω από το σημείο του ναυαγίου των Αντικυθήρων, που βρίσκεται σε βάθος 51 – 55 μέτρων. Με μεγάλη δυσκολία, λόγω κακών καιρικών συνθηκών, κατάφερε να καθελκύσει το σκάφανδρο Exosuit, που χρησιμοποιείται πρώτη φορά παγκοσμίως σε αρχαιολογική αποστολή. Ηταν η τελευταία φάση μιας μεγάλης προσπάθειας, να γίνει πλήρης χαρτογράφηση, φωτογραφική αποτύπωση και ορισμένες αυτοψίες όχι μόνο στο βυθισμένο σκαρί, αλλά σε ακτίνα εκατοντάδων μέτρων γύρω από αυτό. Η έρευνα, που θα συνεχιστεί μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια από διεθνή ομάδα ειδικών, αναμένεται να φέρει στο φως σπουδαία ευρήματα. Επίσης θα απαντηθεί το ερώτημα εάν υπάρχει και δεύτερο σκαρί στον βυθό ή το πλοίο του μηχανισμού ήταν εξαιρετικά μεγάλο, καθώς η διασπορά των ευρημάτων στον πυθμένα εκτείνεται σε 250 μέτρα.
Μ. Π.
7. Ποια παράσταση τρέχει να παρακολουθήσει το κοινό στο θέατρο Βρετάνια;
Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης κέρδισε το στοίχημα. Διάλεξε ένα σύγχρονο έργο, θρίλερ με σασπένς, ένταση και δράση, του πολυβραβευμένου Μάρτιν Μακ Ντόνα, που είχε παρουσιαστεί για πρώτη φορά το 2005 σε ένα από τα πρωτοποριακά θέατρα της πόλης, τον εξώστη του Αμόρε, και το επέβαλε με τους δικούς του όρους σε ένα από τα πιο εμπορικά θέατρα της Αθήνας. Ο «Πουπουλένιος» του σχηματίζει ουρές έξω από το θέατρο Βρετάνια για δεύτερη σεζόν με τους συμπρωταγωνιστές του Νίκο Κουρή, Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο, Γιώργο Πυρπασόπουλο, σε μια ευανάγνωστη παράσταση, που έχει ρυθμό, προσεγμένη μετάφραση και δεν αφήνει το κοινό να βαρεθεί.
Γ. Σ.
8. Ποια εγκαίνια έκθεσης του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου στην Αθήνα δεν επισκέφθηκε η βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας;
Το 2014 ήταν έτος Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, αφού συμπληρώθηκαν 400 χρόνια από τον θάνατο του ζωγράφου. Επειτα από συνεργασία, σωστό συντονισμό και μεγάλη προετοιμασία, το Μουσείο Μπενάκη στην Κουμπάρη και την οδό Πειραιώς και το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο παρουσιάζουν εκθέσεις αφιερωμένες σε διαφορετικές πτυχές της ζωής και του έργου του Γκρέκο, που συνθέτουν μια ολοκληρωμένη εικόνα του καλλιτέχνη. Και για να απαντήσουμε στη σχετική ερώτηση του κουίζ, στα εγκαίνια των δύο εκθέσεων στο Μπενάκη της οδού Κουμπάρη και της Πειραιώς έδωσε το «παρών» και η βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας, όχι όμως και σε αυτά του Β&Χ της Αθήνας.
Γ. Ε.
9. Ποια παράσταση κλασικού μπαλέτου ήταν το απόλυτο sold out στην Εθνική Λυρική Σκηνή για το 2014;
Από τις παραγωγές μπαλέτου που παρουσίασε το 2014 η Εθνική Λυρική Σκηνή η πιο δημοφιλής ήταν ο «Ερωτευμένος Σοπέν», που έκανε πρεμιέρα στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά τον Μάιο, όπου παρουσιάστηκε για οκτώ παραστάσεις δίχως να υπάρξει κενή θέση. Ακόμη περισσότερο και από τον «Καρυοθραύστη», το «Ταξίδι στην αιωνιότητα» και τη «Λίμνη των Κύκνων» που πλησίασαν αλλά δεν έφτασαν την πληρότητα των θέσεων, ο ρομαντισμός, η μουσική μέσα από την ερμηνεία του πιανίστα Γιώργου-Εμμανουήλ Λαζαρίδη και οι εξαιρετικοί χορευτές του μπαλέτου του Γιανίκ Μποκέν (Μαρία Κουσουνή, Βαγγέλης Μπίκος, Ευρυδίκη Ισαακίδου και Ντανίλο Ζέκα) κέρδισαν το αθηναϊκό κοινό αφού οι επόμενες παραστάσεις του «Ερωτευμένου Σοπέν» στον ίδιο χώρο τον Οκτώβριο υπήρξαν και αυτές sold out.
Σ. Β.
10. Πώς ονομάζεται ο χαρακτήρας του Μάθιου Μακόναχι στην ταινία «Dallas Buyers Club» για την οποία τιμήθηκε με Οσκαρ Α΄ ανδρικού ρόλου;
Ο Μάθιου Μακόναχι έκλεψε την παράσταση στην υπερπαραγωγή των Οσκαρ του 2014 κερδίζοντας το πρώτο του βραβείο χάρη στο «Dallas Buyers Club»: Βιογραφική ταινία για τον Τεξανό «καουμπόη» Ρον Γούντρουφ, ο οποίος προσβλήθηκε από έιτζ και έδωσε τιτάνια μάχη για τη ζωή του κόντρα σε προκαταλήψεις και σε συμφέροντα της αμερικανικής φαρμακοβιομηχανίας. Εχασε 20 κιλά για να γίνει πειστικός κι έπεισε τους πάντες πως είναι ηθοποιός μεγάλης γκάμας και όχι μικρομεσαίος σταρ για περιπετειώδεις ερωτικές κομεντί. Το 2014 ο Μακόναχι εκτοξεύτηκε στο απόγειο της καριέρας του: γοήτευσε στο τηλεοπτικό «True Detective», καθώς και στη διαπλανητική αποστολή του κινηματογραφικού «Interstellar».
Δ. Μπ.
11. Ποιο heavy metal συγκρότημα έγινε το πρώτο του είδους που παρουσιάστηκε ως κεντρικό όνομα στο Glastonbury, το σημαντικότερο ροκ/ποπ φεστιβάλ στον κόσμο;
Πολλή κουβέντα και ατελείωτοι μουσικοί καβγάδες είχαν αρχίσει ήδη από τη στιγμή που ανακοινώθηκε η συμμετοχή των Metallica ως headliners του Glastonbury 2014. Αρκετοί μίλησαν για ξεπούλημα, για απομάκρυνση από τις «αρχές» του μέταλ και χίλια δυο άλλα, ενώ φανατικοί θαυμαστές εξέφραζαν την οικτρή τους απογοήτευση σε μουσικά φόρουμ και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Με λίγα λόγια, η αγανάκτηση (αλλά και η περιέργεια) είχε φτάσει στο κατακόρυφο προτού οι Metallica ανέβουν στο πάλκο της περίφημης Pyramid Stage, στις 28 Ιουνίου. Αυτά ωστόσο τέλειωσαν κάπου λίγο μετά τις πρώτες νότες. Για την ακρίβεια, πνίγηκαν μέσα στις σφυριές των ντραμς και στον κεραυνό της κιθάρας, του γνώριμου δηλαδή και ανεπανάληπτου ήχου των Metallica, οι οποίοι αποθεώθηκαν –και από μέχρι τότε επικριτές τους– σε μια εμφάνιση που απέδειξε πως είναι ικανοί να κατακτήσουν οποιαδήποτε σκηνή και κοινό στον κόσμο.
Α. Χ.
12. Πόσοι αρχαιολογικοί χώροι και μουσεία εντάχθηκαν στο διευρυμένο ωράριο λειτουργίας από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο του 2014;
Ούτε ένας, ούτε δύο, ούτε τρεις. Τριάντα τρεις συνολικά αρχαιολογικοί χώροι και μουσεία έδειξαν ότι η διεύρυνση του ωραρίου λειτουργίας τους και ο ευπρεπισμός τους μπορεί να κάνει θαύματα. Απόδειξη ότι αυξήθηκε ο αριθμός των επισκεπτών τους μαζί και οι εισπράξεις από τα εισιτήρια με το εθνικό πιλοτικό σχέδιο που ξεκίνησε εγκαίρως φέτος (1η Απριλίου με 31 Οκτωβρίου), αποσκοπώντας στην άνοδο του πολιτιστικού τουρισμού. Τα θετικά αποτελέσματα φάνηκαν από τον πρώτο κιόλας μήνα με το ωράριο 8 το πρωί με 8 το βράδυ, θέτοντας τις βάσεις για διεύρυνση του ωραρίου σε περισσότερους χώρους και μουσεία από το επόμενο καλοκαίρι. Εντυπωσιακή, πάντως, ήταν η αύξηση των επισκεπτών σε αρχαιολογικούς χώρους στο κέντρο της Αθήνας από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο του 2014. Σύμφωνα με στοιχεία του ΤΑΠΑ, αύξηση των επισκεπτών 91,53% παρουσιάζεται στη Ρωμαϊκή Αγορά, 54% στον Κεραμεικό, 85,29% στο Ολυμπιείο. Το μέτρο λειτούργησε και με τη νέα χρονιά θα επεκταθεί και σε άλλους 12 χώρους και μουσεία στην περιφέρεια.
Γ. Σ.
13. Ποιος σταρ της διεθνούς αρχιτεκτονικής σήκωσε το μεσαίο του δάχτυλο σε δημοσιογράφο σε διάρκεια συνέντευξης Τύπου, με την ευκαιρία της παρουσίασης του νέου του μεγαλοπρεπούς κτιρίου;
Ηταν άλλη μία ημέρα δόξας και ξέφρενης δημοσιότητας για τον σταρ των σταρ της διεθνούς αρχιτεκτονικής: στην Ισπανία αυτήν τη φορά, λίγο μετά τα αποκαλυπτήρια της νέας μεθυστικής δημιουργίας του Φρανκ Γκέρι, και λίγες μόλις ημέρες μετά τα εγκαίνια του νέου κτιρίου του Ιδρύματος Louis Vuitton στο Παρίσι, στο δάσος της Βουλώνης, κι ενώ όλα εξελίσσονταν σύμφωνα με το πρόγραμμα, συνέβη αυτό που κανείς δεν περίμενε: δημοσιογράφος της El Mundo τον ρώτησε τι έχει να πει στους επικριτές του που υποστηρίζουν ότι τα κτίριά του «κραυγάζουν» για τη δημιουργία εντυπώσεων και δημοσιότητα. Τότε ο 85χρονος Γκέρι σήκωσε το μεσαίο του δάχτυλο λέγοντας ότι το 98% των κτιρίων που φτιάχνονται σήμερα είναι «αηδίες» ή κάτι τέτοιο. «Δεν υπάρχει αίσθηση σχεδιασμού ούτε κάποιο είδος σεβασμού για την ανθρωπότητα. Είναι κακά κτίρια και τίποτε άλλο». Αργότερα, πάντως, απολογήθηκε αποδίδοντας τη θερμόαιμη αντίδρασή του στην κούραση της ημέρας.
Δ. Ρ.
14. Ποια χρονιά ανέλαβε τη διεύθυνση του Μουσείου Μπενάκη ο απελθών φέτος Αγγελος Δεληβοριάς;
Ο Αγγελος Δεληβοριάς, από το 1973 που ανέλαβε τα ηνία του Μουσείου Μπενάκη μέχρι σήμερα, κατάφερε να μεταμορφώσει ένα μικρό οικογενειακό μουσείο με σπουδαία συλλογή σε σύγχρονο ίδρυμα με διεθνή ακτινοβολία. Το μεγαλύτερο επίτευγμά του είναι ότι η ανάπτυξη αυτή, με την αποκατάσταση του κεντρικού κτιρίου και τη δημιουργία παραρτημάτων, υπήρξε καταλυτική για την πολιτιστική ζωή και τη φυσιογνωμία της ίδιας της Αθήνας. Αναζωογόνησε το κέντρο και όρισε τον άξονα της Πειραιώς. Αφήνει πίσω του μια σοβαρή δουλειά υποδομής κι ένα μουσείο που προσαρμόστηκε στις δύσκολες απαιτήσεις των καιρών, με θυσίες αλλά και τόλμη.
Μ. Π.
15. «Carpe diem» επαναλαμβάνει ο Τζον Κίτινγκ, ένας από τους δημοφιλέστερους κινηματογραφικούς καθηγητές σε μια ταινία-σταθμό. Ο ηθοποιός που ερμήνευσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο βρέθηκε νεκρός τον Αύγουστο του 2014. Ποιος ήταν;
Ο Τζον Κίτινγκ, καθηγητής Αγγλικών στη συντηρητική και αριστοκρατική Ακαδημία Γουέλτον στο Βερμόντ, αλλάζει τον τρόπο σκέψης, δηλαδή τη ζωή των μαθητών του, διδάσκοντας ποίηση. Τους παροτρύνει να «αδράξουν τη μέρα τους», τους ενθαρρύνει να αντιδρούν στο σύστημα με γνώση και σοφία. Ο Ρόμπιν Γουίλιαμς, σε έναν από τους καλύτερους ρόλους της καριέρας του, συνδέει το όνομά του με μία ταινία-σταθμό, η οποία υπήρξε και μεγάλη διεθνής εμπορική επιτυχία. «Ο κύκλος των χαμένων ποιητών» (1989) του Πίτερ Γουάιαρ απέφερε 235,8 εκατ. δολάρια, έχοντας στοιχίσει 16,4 εκατ. δολ. Για δύο δεκαετίες ο Ρόμπιν Γουίλιαμς σχημάτισε ένα βιογραφικό μόνο με επιτυχίες, υποψηφιότητες για Οσκαρ, βραβεία, ρόλους κλασικούς. Από τις αρχές του 2000 οι εμφανίσεις του στον κινηματογράφο αραίωσαν και πύκνωσαν οι επισκέψεις του σε κέντρα αποτοξίνωσης. Η κατάθλιψη ροκάνισε τους χυμούς αυτής της «κωμικής ιδιοφυΐας», του ανθρώπου που μπορούσε να πείσει εκατομμύρια θεατές ότι μπορούν να «αδράξουν τη μέρα τους», εκτός από τον εαυτό του. Εδωσε τέλος στη ζωή του στις 11 Αυγούστου. Ηταν 63 ετών.
Μ. Κ.
16. Τι αναζητούσε στον βυθό της Αργολίδας το υπερσύγχρονο καταμαράν Planet Solar, που πήρε μέρος σε αρχαιολογική αποστολή;
Σε αντίθεση με τα Αντικύθηρα, όπου στο επίκεντρο βρίσκεται ένα βυθισμένο αρχαίο πλοίο, το ζητούμενο της έρευνας στον κόλπο της Αργολίδας φέτος το καλοκαίρι από Ελληνες και Ελβετούς αρχαιολόγους ήταν ο εντοπισμός της αρχαίας ακτογραμμής. Και τούτο διότι έτσι θα καθοριστεί επακριβώς η θέση ενός προϊστορικού οικισμού, που έχει σκεπάσει η θάλασσα δίπλα στο σπήλαιο Φράγχθι. Στόχος είναι να συλλέξουν περισσότερα στοιχεία για την περίοδο εκείνη στον ελλαδικό χώρο. Μέρος στην αποστολή πήρε και το μεγαλύτερο ηλιακό σκάφος στον κόσμο, που ονομάζεται Turanor Planet Solar, και μαζί με το πλοίο του ΕΛΚΕΘΕ «Αλκυών» εκτελούσαν διαδρομές ακριβείας, φέροντας ειδικό εξοπλισμό. Το εντυπωσιακό καταμαράν που έκλεψε τα βλέμματα έχει στην επιφάνειά του φωτοβολταϊκά πάνελ και πλήρη ενεργειακή αυτονομία.
Μ. Π.
17. Σε ποια δημοφιλή αμερικανική κωμική σειρά οι τρεις πρωταγωνιστές έκλεισαν συμβόλαια ενός εκατομμυρίου δολαρίων έκαστος ανά επεισόδιο;
Διανύοντας τον 8ο κύκλο του, το «Big Bang Theory» ανακοίνωσε μέσα στο έτος την επέκτασή του για άλλες τρεις σεζόν. Για να πειστούν ωστόσο οι βασικοί πρωταγωνιστές του να βάλουν την υπογραφή τους στα νέα συμβόλαια χρειάστηκε να δουν επταψήφια νούμερα. Συγκεκριμένα, οι Τζιμ Πάρσονς, Τζόνι Γκαλέκι και Κάλεϊ Κουόκο θα λαμβάνουν έκαστος ένα εκατομμύριο δολάρια ανά επεισόδιο για τα επόμενα τρία χρόνια, με τις συνολικές απολαβές τους να αγγίζουν τα 70 εκατ. Τα συγκεκριμένα ποσά αποτελούν ρεκόρ στην ιστορία της τηλεόρασης και θέτουν σε νέες βάσεις τις σχέσεις της με τους ανθρώπους που δουλεύουν σε αυτή.
Α. Χ.
18. Πότε ιδρύθηκε το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, του οποίου τα εγκαίνια θα γίνουν μέσα στο 2015;
Αν το χαρακτηρίσει κανείς «γεφύρι της Αρτας» δεν θα πέσει έξω. Από το 1997, που ιδρύθηκε –με νομοθετικό διάταγμα– το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης έως το 2014, δεν έχει ακόμη καταφέρει να ολοκληρωθεί. Η ιδρυτική του διευθύντρια Αννα Καφέτση ήρθε αντιμέτωπη με κάθε τύπου εμπόδιο, από ακατάλληλους εργολάβους, αμίαντο στο παλαιό κτίριο του Φιξ, νομικά ζητήματα, χρηματοδοτικές εμπλοκές. Και εκεί που νομίζαμε ότι μπήκαμε στην τελική ευθεία, προέκυψε νέα ανατροπή, μιας και υπήρξε έντονη διαφωνία και απουσία κάθε συνεννόησης ανάμεσα στη διευθύντρια και στο Δ.Σ. Τελικά, μετά μεγάλη καθυστέρηση, το ΥΠΠΟ ανέλαβε δράση, καθαιρώντας την παλαιά διοίκηση, τοποθετώντας στην ηγεσία την Κατερίνα Κοσκινά, η οποία ήταν πρόεδρος του ΚΜΣΤ, αλλά και νέα μέλη στο Δ.Σ. Τα εγκαίνια θα γίνουν μέσα στο 2015.
Δ. Ρ.
19. Πότε αντικαταστάθηκε στις οθόνες των τηλεθεατών το λογότυπο της Δημόσιας Τηλεόρασης από εκείνο της ΝΕΡΙΤ;
Στις 11 Ιουνίου 2013 ζήσαμε το βίαιο κλείσιμο της ΕΡΤ, επιλογή της κυβέρνησης που είχε στόχο τη δημιουργία ενός νέου, σύγχρονου, απόλυτα ανεξάρτητου φορέα απαγκιστρωμένου από τη διαφθορά και τις σπατάλες του παρελθόντος και με προσωπικό επιλεγμένο με αξιοκρατικά κριτήρια. Τους τελευταίους μήνες, οι παραιτήσεις μελών του Δ.Σ. και του Εποπτικού Συμβουλίου, οι αποπομπές, οι αλλληλοκατηγορίες και οι καταγγελίες για κυβερνητική παρέμβαση δεν μας επιτρέπουν να μιλάμε ούτε για σύγχρονο ούτε για ανεξάρτητο φορέα. Ας ελπίσουμε ότι η ΝΕΡΙΤ –αντικατέστησε στις οθόνες των τηλεθεατών το λογότυπο της προσωρινής Δημόσιας Τηλεόρασης στις 4 Μαΐου 2014– θα μπορέσει να γίνει ένα εθνικό κανάλι απαλλαγμένο από τις αγκυλώσεις του παρελθόντος.
Γ. Ε.
20. Ο φετινός νικητής του βραβείου Νομπέλ είναι ο Γάλλος Πατρίκ Μοντιανό. Η καταγωγή του οικογενειακού ονόματος συνδέεται με:
Το επίθετο Μοντιανό του Γάλλου νομπελίστα συγγραφέα συνδέεται με την παλιά εβραϊκή οικογένεια των Μοδιάνο, που είχε καταγωγή από την Ιβηρική Χερσόνησο και ακολούθησαν την πορεία προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία και κυρίως τη Θεσσαλονίκη, το 1492. Ο παππούς του Πατρίκ Μοντιανό γεννήθηκε το 1867 στη Θεσσαλονίκη. Η οικογένεια, όμως, μετεγκαταστάθηκε στην Αίγυπτο τη δεκαετία του 1880. Στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν και σήμερα αναφορές και μνήμες από τους κλάδους της οικογενείας Μοδιάνο που έδρασαν στην πόλη (όπως η Αγορά Μοδιάνο, που χτίστηκε από τον μηχανικό Ελί Μοδιάνο το 1922).
Ν. Β.
21. Ποιο έργο της ελληνικής πεζογραφίας είδαμε φέτος στο θέατρο;
Εκανε πρεμιέρα, με sold out παραστάσεις στην Πειραιώς 260 και στο Φεστιβάλ Αθηνών, το περασμένο καλοκαίρι. Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Τάρλοου σκηνοθέτησε ένα από τα πιο αγαπημένα μυθιστορήματα του παππού του, Μ. Καραγάτση, τη «Μεγάλη Χίμαιρα», που συνεχίζεται και τη χειμερινή σεζόν με μεγάλη επιτυχία στο θέατρο Πορεία. Ο Τάρλοου δεν ήταν ο μόνος: στις θεατρικές σκηνές, νεότεροι και παλαιότεροι σκηνοθέτες εμπνέονται από την ελληνική και την ξένη λογοτεχνία.
Ο. Σ.
22. Πόσο ετών ήταν ο Δημήτρης Καραντζάς, ως ο νεότερος σκηνοθέτης που παρουσίασε αρχαίο δράμα στην Επίδαυρο;
Η ηλικία του σκηνοθέτη Δημήτρη Καραντζά, για την ακρίβεια τα 27 του χρόνια, κυριαρχούσε στις συνεντεύξεις που έδωσε ο σκηνοθέτης το περασμένο καλοκαίρι, λίγο πριν από την πρεμιέρα της τραγωδίας του Ευριπίδη «Ελένη», που άνοιξε τα περυσινά Επιδαύρια. Αναπόφευκτο, αφού ήταν ο νεαρότερος σε ηλικία σκηνοθέτης που παρουσίασε αρχαία τραγωδία στην ορχήστρα της Επιδαύρου. Και ήταν –μαζί με τον Εκτορα Λυγίζο, που ακολούθησε με «Προμηθέα Δεσμώτη»– το φετινό στοίχημα του διευθυντή του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, Γιώργου Λούκου: να δώσει τη δυνατότητα σε νέους καλλιτέχνες να προσεγγίσουν το αρχαίο δράμα, διχάζοντας κοινό και κριτική.
Ο. Σ.
23. Ποιος Ελληνας σκηνοθέτης πέτυχε sold out στο πλαίσιο του Ελληνικού Φεστιβάλ στην Επίδαυρο το 2014;
Ο Γιάννης Κακλέας δίκαια θεωρείται διαχειριστής των μεγάλων θεαμάτων. Σε μικρές και μεγάλες σκηνές στο θέατρο, αλλά και στις πίστες, γνωρίζει την τέχνη της επιτυχίας, κυρίως πώς να διαχωρίζει τους χώρους και τα είδη. Στην Επίδαυρο οι «Βάτραχοι» του Αριστοφάνη που σκηνοθέτησε για το Εθνικό Θέατρο εντυπωσίασαν το κοινό με τους έξυπνους διαλόγους, τις λυρικές λύσεις που έδωσε, ιδίως με την Παράβαση και τον λόγο των ποιητών (Ελύτης, Σεφέρης, Αναγνωστάκης, Ριτσος, Λειβαδίτης κ.ά.). Ηταν μάλιστα sold out, σε μια εποχή που οι θεατές στο αργολικό θέατρο έχουν μειωθεί έως 40% τα δύο τελευταία χρόνια, λόγω της κρίσης. Εξίσου επιτυχημένη ήταν και η παράσταση «Σιρανό ντε Μπερζεράκ» (θέατρο για όλη την οικογένεια) που ανέβηκε στο Παλλάς και συνέχισε στο Πάνθεον, αλλά και το «Κουρδιστό πορτοκάλι» με τον Αρη Σερβετάλη στο μικρότερων διαστάσεων «Αποθήκη», που προσείλκυσε ιδίως τους νέους.
Γ. Σ.
24. Από ποιο μυθιστόρημα του Αμερικανού συγγραφέα Πολ Οστερ πήρε την ονομασία της αθηναϊκή κάβα στην πλατεία Κολωνακίου;
O έμπορος οίνου Γιάννης Σιγανός βάφτισε την κάβα του στο Κολωνάκι «Mr Vertigo», που είναι τίτλος μυθιστορήματος του Πολ Οστερ. Η κάβα άνοιξε στις αρχές Οκτωβρίου κι περίπου ένα μήνα αργότερα, όταν ο Οστερ επισκέφθηκε τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, δεν παρέλειψε να περάσει από την κάβα και να υπογράψει στη βιτρίνα της! Πραγματικά, το πέρασμα του Αμερικανού συγγραφέα από την πρωτεύουσα προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον στο βιβλιόφιλο κοινό που πλημμύρισε τη Στέγη το βράδυ της 5ης Νοεμβρίου. Από τα κορυφαία καλλιτεχνικά γεγονότα του 2014, συνέπεσε με τη νέα, φροντισμένη έκδοση των απάντων του Οστερ από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.
Η. Μ.
25. «Χαίρομαι πολύ που μερικοί ηλίθιοι με βλέπουν διαφορετική». Ποια διάσημη σταρ έκανε τον Οκτώβριο του 2014 αυτή τη δήλωση;
Η εμφάνιση της Ρενέ Ζελβέγκερ στα 21α βραβεία του περιοδικού ELLE, που πραγματοποιήθηκαν τον Οκτώβριο στο Λος Αντζελες, προκάλεσε κακό χαμό. Τα social media πήραν φωτιά με φαρμακερά σχόλια χρηστών για αποτυχημένες πλαστικές επεμβάσεις που έκαναν τη γλυκούλα Μπρίτζετ Τζόουνς αγνώριστη. Η ίδια εξέδωσε μια απάντηση, απ’ όπου και το μότο της ερώτησης. Για αρκετές ημέρες, ευρείας κυκλοφορίας εφημερίδες και περιοδικά σε ολόκληρο τον κόσμο ασχολήθηκαν με το, ούτως ή άλλως, πιασάρικο θέμα. Στην πιο σοβαρή αρθρογραφία γράφτηκαν αρκετά ενδιαφέρουσες απόψεις, που έθεταν στο επίκεντρο την αγωνία –και ματαιοδοξία– των σταρ να νικήσουν τον χρόνο, πολύ περισσότερο οι γυναίκες που πλησιάζουν μια ορισμένη ηλικία και που συχνά το Χόλιγουντ δεν τους φέρεται και τόσο γενναιόδωρα.
Γ. Ε.
26. Ποιος υπερήρωας των κόμικς και του σινεμά έγινε 75 χρόνων μέσα στο 2014;
Μπορεί ο Σούπερμαν να αποτελεί στη συνείδηση των περισσότερων την εμβληματική εικόνα του υπερήρωα, ωστόσο άλλος είναι ο χαρακτήρας κόμικς που αναλύεται σε βάθος και παρουσιάζει το πιο πολύ ενδιαφέρον: ο Μπάτμαν, ο Σκοτεινός Ιππότης της Γκόθαμ Σίτι, ο οποίος συμπληρώνει φέτος 75 χρόνια ζωής. Απόλυτα θνητός και γήινος (σε αντίθεση με άλλους ήρωες), γεμάτος από ανθρώπινα πάθη και αδυναμίες, ο Μπάτμαν αποτελούσε πάντα έναν συναρπαστικό –σχεδόν– αντιήρωα, ο οποίος καλούνταν πάντα να ξεπεράσει τον ίδιο του τον εαυτό για να κάνει το καλό. Ο κορυφαίος σκηνοθέτης Κρίστοφερ Νόλαν επέλεξε τον συγκεκριμένο χαρακτήρα για την εξαιρετική κινηματογραφική τριλογία του.
Α. Χ.
27. Η Ελληνίδα ηθοποιός Αγγελική Παπούλια διακρίθηκε για την ερμηνεία της στην ταινία «Εκρηξη» του Σύλλα Τζουμέρκα. Σε ποια από άλλες τρεις σημαντικές ελληνικές ταινίες είχε επίσης συμμετοχή;
Η Αγγελική Παπούλια αναμφισβήτητα είναι η γυναικεία όψη του ελληνικού σινεμά, το θηλυκό σήμα κατατεθέν του. Την προσέξαμε για πρώτη φορά στο «Σπιρτόκουτο» του Γιάννη Οικονομίδη, την είδαμε στη συνέχεια στον «Κυνόδοντα» και στις «Αλπεις» του Γιώργου Λάνθιμου. Το 2014 έδωσε την καλύτερη μέχρι σήμερα ερμηνεία της στην «Εκρηξη» του Σύλλα Τζουμέκρα. Και μόνο για την Παπούλια θα άξιζε να δει κανείς την ταινία.
Δ. Μπ.
28. Ποια ευρωπαϊκή ταινία σημείωσε μεγάλη προσέλευση «σώζοντας» τα θερινά σινεμά το καλοκαίρι που μας πέρασε;
Μια γαλλική σπαρταριστή εμπορική κωμωδία, που σέβεται τη νοημοσύνη μας, συγκράτησε από την ελεύθερη πτώση τα θερινά σινεμά της Αθήνας το περασμένο καλοκαίρι. Το «Θεέ μου τι σου κάναμε» του Φιλίπ ντε Σοβερόν, ταινία που κυλάει σαν έθνικ ευθυμογράφημα βασισμένο στη ζωντάνια του ηθοποιού, έφτασε τις 131.000 εισιτήρια πανελλαδικά ξεπερνώντας και χολιγουντιανά μεγαθήρια όπως το «Πλανήτης των πιθήκων: η αυγή».
Δ. Μπ.
29. Πόσες κινηματογραφικές σεζόν παραμένουν κλειστοί οι ιστορικοί κινηματογράφοι «Αττικόν» και «Απόλλων»;
Τον ερχόμενο Φεβρουάριο συμπληρώνονται τρία χρόνια από τον εμπρησμό του κτιρίου του Ερνέστου Τσίλλερ που στέγαζε δύο από τους πιο αρχοντικούς κινηματογράφους της Αθήνας: το «Αττικόν» και τον «Απόλλωνα». Οι Αθηναίοι φαίνεται να έχουν περίπου συμβιβαστεί με την ιδέα, έπειτα από δύο πλήρεις κινηματογραφικές σεζόν που παραμένουν κλειστοί (2012-2013, 2013-2014), ότι αυτή η πάλαι ποτέ λαμπερή και ευφρόσυνη νησίδα ζωής και πολιτισμού της πόλης τους δύσκολα θα επιστρέψει στις ωραίες ημέρες πριν από τον Φεβρουάριο του 2012. Ακόμα κι αν αυτό δεν φαινόταν τόσο δύσκολο, τουλάχιστον τις πρώτες ημέρες μετά την καταστροφή, όταν όλοι έδιναν εύκολες υποσχέσεις για τη γρήγορη επαναλειτουργία των δύο κινηματογράφων, από τη στιγμή, μάλιστα, που οι φλόγες έμειναν τελικά έξω από τις αίθουσες. Ομως, ποτέ μη λες ποτέ: υποτίθεται ότι τα χρήματα υπάρχουν (από ένα κονδύλι της Περιφέρειας Αττικής), το Ιδρυμα Βεκόζη Δούρου στο οποίο ανήκει το ακίνητο και ο Δήμος Αθηναίων έχουν προχωρήσει τις σχετικές διαδικασίες, ενώ προωθήθηκε και η νομοθετική ρύθμιση από το υπουργείο Οικονομικών που θα ξέμπλεκε, υποτίθεται, το γραφειοκρατικό κουβάρι. Αλλά και πάλι προέκυψε νέο εμπόδιο, που σχετίζεται με το κατάστημα Kosta Boda, το οποίο λειτουργούσε στο ίδιο κτίριο. Η «κατάρα» της 12ης Φεβρουαρίου ήρθε για να μείνει.
Δ. Ρ.
30. Το 2014 το Μουσείο της Ακρόπολης συμπλήρωσε πέντε χρόνια λειτουργίας. Πόσα εκατομμύρια επισκέπτες είχε από τα εγκαίνιά του έως τις αρχές της χρονιάς που μας αφήνει;
Tα πέντε του χρόνια γιόρτασε τον Ιούνιο το Μουσείο της Ακρόπολης χρωματίζοντας τα γλυπτά του Παρθενώνα. Σε τρισδιάστατες βέβαια ψηφιακές εικόνες με εναλλασσόμενο φωτισμό και δοκιμαστικό χρωματισμό, όπου οι χλαμύδες των ιππέων της δυτικής ζωφόρου έλαμψαν από ένα μπλε-γαλάζιο χρώμα. Ηταν ένα «δώρο» του μουσείου στο κοινό που κατέκλυσε τις αίθουσες από τις 8 το πρωί έως τα μεσάνυχτα (με μειωμένο εισιτήριο 3 ευρώ) απολαμβάνοντας παντού δράσεις και στο προαύλιο τη συναυλία του Leon. Γενέθλια και απολογισμός μαζί, με ένα επιτυχημένο μοντέλο διοίκησης αφού στα πέντε χρόνια της λειτουργίας του –παρότι πέρασε κι αυτό μια ύφεση– το μουσείο συγκέντρωσε ώς τώρα 7.300.000 επισκέπτες, υπολογίζοντας κατά μέσον όρο πάνω από 4.000 επισκέπτες την ημέρα. Αυτή τη χρονιά είχε 1.300.000 επισκέπτες έναντι των 1.090.000 του 2013. Εκκρεμότητα παραμένει η ανάδειξη της ανασκαφής στα θεμέλιά του και η δημιουργία ενός ψηφιακού μουσείου. Η μουσειογραφική μελέτη ήδη ετοιμάζεται και όπως φαίνεται εντός του 2015 θα δοθεί λύση.
Γ. Σ.
