Ενα αθώο ψέμα, ότι μόλις γέννησε και καλείται να μεγαλώσει μόνη της το παιδί της, εξασφαλίζει στην ανώνυμη αφηγήτρια του «Γυμναστηρίου» (εκδ. Δώμα, 2026, σε μετάφραση Δέσποινας Κανελλοπούλου) μια θέση εργασίας στο Μega gym. Εκεί φτιάχνει πρωτεϊνούχα σμούθις, παρατηρεί τα ιδρωμένα σώματα γύρω της και στο τέλος μυείται κι η ίδια στην εμμονική αυτοβελτίωση.
Η Γερμανίδα συγγραφέας Βερένα Κέσλερ προπονείτο εντατικά όσο έγραφε το μυθιστόρημα, αντλώντας υλικό για τις περιγραφές της. Σταδιακά, όμως, το βιβλίο εξελίσσεται από σάτιρα σε σοκαριστικό θρίλερ κι «όσοι αγαπούν και τα δύο είδη, πιστεύω ότι θα το απολαύσουν», όπως λέει η ίδια στην «Κ».
– Στο βιβλίο σας περιγράφετε τη σχεδόν γκροτέσκα ατμόσφαιρα των γυμναστηρίων: την εμμονή με τη μυϊκή δύναμη, τα ρούχα, τις πρωτεΐνες και τα στεροειδή. Κατά τη γνώμη μου, η εμμονή με το σώμα έχει ενταθεί μετά την έκδοση του βιβλίου σας, καθώς σήμερα παρατηρούμε δύο νέα φαινόμενα: τη χρήση των ενέσιμων Ozempic/Mounjaro και τη μανία της μακροζωίας. Πού αποδίδετε αυτό το φαινόμενο; Πρόκειται για μια θεμιτή μάχη απέναντι στη γήρανση και τον θάνατο ή κρύβεται κάτι άλλο από πίσω;
– Οι λόγοι είναι σίγουρα πολλοί και διαφορετικοί. Πιστεύω όμως ότι μία αιτία είναι και το γεγονός ότι το σώμα είναι κάτι που μπορούμε να ελέγξουμε, τουλάχιστον έως ένα βαθμό.
«Το σώμα μπορεί να διαμορφωθεί, όταν τόσα άλλα πράγματα στη ζωή μας δεν μπορούν(…) Σε αβέβαιες εποχές όπου πολλά μοιάζουν συντριπτικά και βρίσκονται έξω από τη σφαίρα της δύναμής μας, αυτό μπορεί να προσφέρει μια αίσθηση ασφάλειας».
Μπορώ να αποφασίσω τι θα φάω και πόσο θα κινηθώ· το σώμα μπορεί να διαμορφωθεί, όταν τόσα άλλα πράγματα στη ζωή μας δεν μπορούν πλέον να διαμορφωθούν ή να επηρεαστούν. Σε αβέβαιες εποχές, όπως η σημερινή, όπου πολλά μοιάζουν συντριπτικά και βρίσκονται έξω από τη σφαίρα της δύναμής μας, αυτό μπορεί να προσφέρει μια αίσθηση ασφάλειας.
– Με εντυπωσίασαν οι βίαιες περιγραφές στο βιβλίο σας. Εχω την εντύπωση ότι για τους σύγχρονους συγγραφείς είναι δύσκολο να κεντρίσουν το ενδιαφέρον των αναγνωστών, οι οποίοι είναι συνήθως απορροφημένοι στα κινητά τους τηλέφωνα, εκτός αν καταφύγουν σε σοκαριστικά μέσα. Τι απαντάτε σε αυτό;
– Είναι αλήθεια ότι η ανάγνωση έχει πλέον ισχυρό ανταγωνισμό από τις σειρές και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Φυσικά, βοηθάει όταν ένα βιβλίο είναι συναρπαστικό και δομημένο με τέτοιον τρόπο ώστε να μη θέλεις να το αφήσεις από τα χέρια σου. Ωστόσο, δεν πιστεύω ότι αυτό είναι απαραίτητη προϋπόθεση. Υπάρχουν ακόμη πολλοί άνθρωποι που αγαπούν το διάβασμα και μπορούν να συγκεντρωθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μια ιστορία. Προσωπικά, όταν γράφω, έχω πάντα βασική επιδίωξη να μη βαριέται κανείς.
– Ενα κεντρικό στοιχείο του βιβλίου είναι η αυτοσκηνοθεσία, η οποία αποκτά σχεδόν ψυχιατρικές διαστάσεις. Θεωρείτε ότι και αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό της εποχής μας; Τον τρόπο δηλαδή με τον οποίο παρουσιάζουμε τον εαυτό μας στα κοινωνικά δίκτυα, στις εφαρμογές γνωριμιών, στον χώρο εργασίας και στις συνεντεύξεις πρόσληψης;
– Σίγουρα σήμερα υπάρχουν περισσότερες δυνατότητες για κάτι τέτοιο και, κατά συνέπεια, ίσως και μεγαλύτερη ανάγκη. Πιστεύω όμως ότι με έναν τρόπο αυτό υπήρχε πάντοτε: η εικόνα που προβάλλουμε προς τα έξω, η οποία λειτουργεί και ως προστασία και η προσωπικότητα που κρύβεται από πίσω και γίνεται ορατή μόνο σε όσους μας γνωρίζουν πραγματικά. Η πρωταγωνίστριά μου δεν είναι σε θέση να επιτρέψει σε κανέναν να δει πέρα από την επιφάνεια και αυτό αποτελεί μεγάλο μέρος του προβλήματός της.
– Κατά τη γνώμη σας, πώς πρέπει να διαβαστεί το βιβλίο σας; Ως σάτιρα ή κυριολεκτικά; Πιστεύετε ότι οι Ελληνες αναγνώστες θα καταλάβουν το χιούμορ σας;
– Δεν το γνωρίζω, αλλά το ελπίζω! Το βιβλίο έχει σίγουρα σατιρικά στοιχεία, σε ορισμένα σημεία είναι υπερβολικό και σε άλλα καθόλου. Μου άρεσε η ιδέα να ενσωματώσω μια μεταβολή της ατμόσφαιρας. Το βιβλίο ξεκινάει με έναν αθώο, χιουμοριστικό τόνο και στη συνέχεια γίνεται όλο και πιο παράλογο, πιο βίαιο, ακόμη και λίγο αηδιαστικό. Μετατρέπεται σταδιακά από κωμωδία σε ένα σκηνικό τρόμου. Οσοι αγαπούν και τα δύο είδη, πιστεύω ότι θα το απολαύσουν.
– Η εμπειρία του γυμναστηρίου είναι παγκόσμια, όπως δείχνει το κείμενό σας. Κάνατε επιτόπια έρευνα για το βιβλίο; Πηγαίνατε η ίδια σε γυμναστήριο; Εχετε αποκτήσει και διεθνείς εμπειρίες πάνω στο θέμα;
– Είμαι μέλος σε γυμναστήριο και, όσο έγραφα το βιβλίο, προπονούμουν αρκετά τακτικά, αν και όχι με ιδιαίτερα φιλόδοξο τρόπο. Οι περιγραφές στο «Γυμναστήριο» είναι ένα μείγμα εμπειριών που έχω συλλέξει τα τελευταία χρόνια σε διάφορα γυμναστήρια, αλλά ένα μεγάλο μέρος τους είναι επίσης καθαρή μυθοπλασία. Φυσικά, συνέβαλε και λίγη έρευνα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
– Ποια είναι η διαδικασία της συγγραφής για εσάς; Πόσες ώρες αφιερώνετε, πώς κάνετε την έρευνά σας; Και πάνω σε τι δουλεύετε αυτή την περίοδο;
– Στην αρχή απλώς γράφω ελεύθερα. Συγκεντρώνω σκηνές, χαρακτήρες και διαλόγους. Σε αυτό το στάδιο δεν χρειάζεται ακόμη τίποτα να βγάζει νόημα· η ιστορία δεν έχει αποκαλυφθεί, μπορεί να κινηθεί προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Ηδη από αυτή την πρώτη φάση συζητώ με τη λογοτεχνική μου πράκτορα, η οποία είναι η πρώτη αναγνώστρια των κειμένων μου και με την οποία μιλάμε πολύ για τους χαρακτήρες, τα θέματα και την εξέλιξη της πλοκής.
Οταν αρχίζει να διαμορφώνεται μια συγκεκριμένη ιστορία, αφοσιώνομαι πλήρως σε αυτήν και τότε περνώ ολόκληρες ημέρες στο γραφείο μου. Οσο πλησιάζει η προθεσμία παράδοσης, τόσο αυξάνονται και οι ώρες εργασίας. Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι ξανά σε εκείνη την πρώτη φάση, όπου συλλέγω υλικό. Είναι μια πολύ όμορφη περίοδος, γιατί όλα παραμένουν ανοιχτά και επιτρέπω στον εαυτό μου να μη δουλεύει όλη μέρα.
– Στο παρελθόν ήταν πολύ δύσκολο για τις γυναίκες συγγραφείς να δημοσιεύσουν τα έργα τους. Εχει αλλάξει αυτό; Υπάρχει σήμερα κάποια σαφής τάση στη λογοτεχνία που γράφουν γυναίκες; Αν ναι, πώς θα την περιγράφατε; Ως λογοτεχνία χειραφέτησης, γυναικεία λογοτεχνία ή λογοτεχνία ποσοστώσεων;
– Ευτυχώς, αυτό έχει αλλάξει. Αυτή τη στιγμή, κατά τη γνώμη μου, οι πιο ενδιαφέρουσες φωνές της γερμανόφωνης λογοτεχνίας είναι γυναικείες. Δεν διακρίνω όμως κάποια ενιαία τάση και δεν θα ήθελα να βάλω μια ταμπέλα σε αυτό το φαινόμενο, γιατί τα κείμενα είναι εξαιρετικά διαφορετικά και πολυποίκιλα. Δεν θα μιλούσα ποτέ για «γυναικεία λογοτεχνία». Η λογοτεχνία που γράφεται από γυναίκες είναι απλώς λογοτεχνία.
