Η διάρκειά του ήταν αυξημένη κατά δύο ημέρες, ώστε το πρόγραμμα να αναπτυχθεί πιο άνετα και η σύνδεση με την πόλη να διευρυνθεί. Αραγε μια τέτοια αλλαγή σήμαινε μείωση της προσέλευσης; Οχι· το διαπίστωνε κανείς στις γεμάτες αίθουσες, στο Αμφιθέατρο Μίκης Θεοδωράκης και στο Μεγάλο Αρσενάλι, ενώ μια εικόνα ενδεικτική του ενδιαφέροντος του κοινού προέκυπτε και από τα social media της διοργάνωσης, που τις τελευταίες δέκα εβδομάδες είχαν, σχεδόν όπως και πέρυσι, περισσότερες από 1 εκατ. προβολές (έναντι 650.000 το 2024).
Εξάλλου, το 5ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, που πραγματοποιήθηκε στο ενετικό λιμάνι της πόλης από τις 22 έως τις 28 Ιουνίου, ξεκίνησε δυναμικά τις φετινές εργασίες του από νωρίς, με ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα στα γυμνάσια του νομού, που ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο, αλλά και με μία προφεστιβαλική εκδήλωση τον Μάιο, με ομιλητή τον Τούρκο νομπελίστα συγγραφέα Ορχάν Παμούκ. Το κεντρικό του πρόγραμμα, με θέμα «Κόσμοι σε σύγκρουση», ολοκληρώθηκε την Κυριακή. Και όπως εξηγούσε στους δημοσιογράφους ο διευθυντής του φεστιβάλ, Μανώλης Πιμπλής, «ίσως ήταν ένα από τα πιο ισχυρά προγράμματα από άποψη ξένων συμμετοχών».
Χαρακτηριστικά, οι διεθνείς καλεσμένοι του φεστιβάλ ανήλθαν σε 30, προερχόμενοι από 18 χώρες. Αθροισμένες με τις ελληνικές, οι συνολικές συμμετοχές της διοργάνωσης ξεπέρασαν τις 230, αντιστοιχώντας σε περισσότερες από 130 εκδηλώσεις, συζητήσεις κυρίως, αλλά και παρουσιάσεις, εργαστήρια κ.ά.
Ιδιαίτερα πολυπληθής ήταν η εκδήλωση με την Παλαιστίνια πολιτικό Χανάν Ασράουι και τον Ισραηλινό αρθρογράφο της Haaretz Γκίντεον Λέβι, οι οποίοι συζήτησαν με τον δημοσιογράφο Πάνο Χαρίτο για την κατάσταση στη Γάζα
Σταχυολογώντας από το πρόγραμμα, ιδιαίτερα πολυπληθής ήταν η εκδήλωση με την Παλαιστίνια πολιτικό Χανάν Ασράουι και τον Ισραηλινό αρθρογράφο της Haaretz Γκίντεον Λέβι, οι οποίοι συζήτησαν με τον δημοσιογράφο Πάνο Χαρίτο για την κατάσταση στη Γάζα, τη διαφαινόμενη διάσταση στις σχέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ, την ανάγκη να εφαρμοστεί η λύση των δύο κρατών στην περιοχή κ.ά. – στο τέλος το κοινό χειροκροτούσε όρθιο τους ομιλητές.
Κατάμεστο ήταν το Αμφιθέατρο Μίκης Θεοδωράκης και στην εκδήλωση για το ακροδεξιό ρεύμα σε Ευρώπη και ΗΠΑ, με τους Μορίς Ατιά, Χάρι Κούνζρου και Γιάννη Χαμηλάκη να συζητούν με τον Μανώλη Πιμπλή για τη δαιμονοποίηση των μεταναστών από λαϊκιστές πολιτικούς, τη διάδοση των θεωριών συνωμοσίας στο Διαδίκτυο κ.λπ. Ο Αγγλος συγγραφέας Τζόναθαν Κόου μίλησε στη δημοσιογράφο Ξένια Κουναλάκη και στη μεταφράστρια Αλκηστι Τριμπέρη για την προσαρμοστικότητα του λαϊκιστή Νάιτζελ Φάρατζ στη μετά Brexit εποχή, για την ανυπομονησία στη βρετανική πολιτική, που οδηγεί σε συχνές αλλαγές πρωθυπουργών, αλλά και για τη συγκίνηση του ίδιου να μιλάει στο ελληνικό κοινό 43 χρόνια μετά το πρώτο του μυθιστόρημα, ενώ συγκινητική ήταν μια εκδήλωση με την ποιήτρια Δανάη Σιώζιου να συνομιλεί για τα ποιήματά της της με μαθητές των Χανίων.
Οι ξένες συμμετοχές ανήλθαν σε 30, προερχόμενες από 18 χώρες, ενώ ο συνολικός αριθμός των καλεσμένων ξεπέρασε τους 230, αντιστοιχώντας σε περισσότερες από 130 εκδηλώσεις, συζητήσεις, παρουσιάσεις και εργαστήρια.
Θετική εικόνα παρουσίαζε και η κίνηση στο συνεργατικό βιβλιοπωλείο του φεστιβάλ, με τους βιβλιοπώλες να παρατηρούν ότι η κεντρική θεματική της διοργάνωσης προσείλκυσε αρκετό κόσμο και ότι η μεγάλη προσέλευση στις εκδηλώσεις των δημοφιλών συγγραφέων αποτυπώθηκε και στις αγορές του κοινού. Ενδεικτικά, εξαντλήθηκε, μετά την εκδήλωσή του, το βιβλίο «Αυτό είναι ευτυχία» (εκδ. Δώμα) του Ιρλανδού συγγραφέα Νάιαλ Γουίλιαμς, ενώ κινήθηκε αρκετά και το «Αβάνα, περιπλανήσεις στον χώρο και στον χρόνο» (εκδ. Καστανιώτη) του Κουβανού Λεονάρδο Παδούρα, το «Επί σκοπώ πλουτισμού» (εκδ. Πόλις) της Ελισάβετ Χρονοπούλου κ.ά. Οπως μάλιστα ανέφεραν οι βιβλιοπώλες, το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, στην πέμπτη του χρονιά, επηρεάζει πλέον, σε ένα βαθμό, την αναγνωστική κίνηση και πέραν της χρονικής διάρκειάς του, με τους ντόπιους να συζητούν ποιοι συγγραφείς θα έρθουν κ.λπ. Ως προς αυτό, ενδεικτικό είναι ένα στοιχείο που ανέφερε στους δημοσιογράφους ο αντιδήμαρχος πολιτισμού Χανίων, Γιάννης Γιαννακάκης: στη δημοτική βιβλιοθήκη της πόλης προστέθηκαν τον προηγούμενο χρόνο 1.200 νέα μέλη.
«Δεν πάμε πουθενά τις ημέρες του φεστιβάλ, ούτε για μπάνιο», έλεγαν στην «Κ» γελώντας οι κυρίες Ελένη και Μαρίνα, που παρακολουθούν τη διοργάνωση κάθε χρόνο και φέτος ξεχώρισαν τις εκδηλώσεις του Λέβι και της Ασράουι, του Ουίλιαμς, του ιστορικού Μενέλαου Χαραλαμπίδη για τις φωτογραφίες με την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή κ.ά. Η κυρία Φωτεινή ξεχώρισε και το πάνελ με θέμα τη δημοσιογραφική κάλυψη και την προπαγάνδα στα πολεμικά μέτωπα του πλανήτη (Τσίμας, Κουναλάκη, Χαρίτος, Κατσάκος, Μπεϊόγλου). Κατά τη γνώμη της, το φεστιβάλ και το ενδιαφέρον του κοινού δείχνουν τη σημασία τέτοιων εκδηλώσεων στην περιφέρεια, ενώ κάτι ανάλογο παρατηρούσε και ο κύριος Τάσος, σημειώνοντας ότι «δίνεται στους ντόπιους η ευκαιρία να δουν κάτι που αλλιώς δεν θα μπορούσαν».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι εκδηλώσεις των Κέιτι Κιταμούρα, Γκάιαθ Αλμαντούν, Πέτρου Παπακωνσταντίνου, καθώς κι εκείνη για τις «συγκρούσεις» στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία (Ιωάννου, Μακριδάκης, Μαρούτσου, Σωτηροπούλου). Στα εγκαίνια του φεστιβάλ τιμήθηκε ο ακαδημαϊκός δάσκαλος και συγγραφέας Στέφανος Τραχανάς, για τη συμβολή του στην επιστημονική γνώση και στον δημόσιο διάλογο. Συνδιοργανωμένο από τον Δήμο Χανίων και την Περιφέρεια Κρήτης (υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων και του υπουργείου Πολιτισμού), το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων ετοιμάζεται ήδη για την επόμενη χρονιά, με τον δήμαρχο της πόλης, Παναγιώτη Σημανδηράκη, να αναφέρει στους δημοσιογράφους ότι επιδιώκεται η θεσμική θωράκιση της διοργάνωσης, ιδανικά μέσα από κάποια προγραμματική σύμβαση που θα εξασφαλίζει τη δυνατότητα προγραμματισμού σε βάθος χρόνου.
