Το κεντρικό θέμα του, «Κόσμοι σε σύγκρουση», φέρνει στο προσκήνιο βασικά δίπολα της εποχής. Ενα από αυτά είναι φυσικά ο πόλεμος και η ειρήνη, όμως το 5ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων, που πραγματοποιείται από τις 22 έως τις 28 Ιουνίου στο Ενετικό Λιμάνι της πόλης, περιλαμβάνει και άλλα «συγκρουσιακά» ζεύγη: ανοιχτά σύνορα και τείχη, η δημοκρατία και οι εχθροί της, φεμινισμός και πατριαρχία, οικονομική ανάπτυξη και κλιματική κρίση, τεχνητή νοημοσύνη και ανθρώπινη δημιουργία… Οπως εξήγησε στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου ο διευθυντής του φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής, ακόμη και αρκετοί από τους φετινούς ξένους συμμετέχοντες έχουν μεικτές καταγωγές, που ενδεχομένως προκαλούν αντιθέσεις υπαρξιακές. Και καθώς αυτές, οι διεθνείς συμμετοχές ανέρχονται αισίως φέτος στις 30, το φεστιβάλ, είπε ο κ. Πιμπλής, «βρίσκεται πια σε ένα δρόμο καθιέρωσης, ίσως και πέρα από τα ελληνικά δεδομένα».
Ειδικά οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις θα τεθούν στο επίκεντρο μιας σειράς συζητήσεων, όπως μεταξύ της Παλαιστίνιας ακαδημαϊκού Χανάν Ασράουι και του Ισραηλινού δημοσιογράφου Γκίντεον Λεβί, αλλά και ανάμεσα στον Παλαιστίνιο ποιητή Γκάιαθ Αλμαντούν, την ειδικευμένη σε θέματα Μέσης Ανατολής Σουηδή δημοσιογράφο Κάτριν Ορμεστάντ και τον γιατρό –και μέλος ανθρωπιστικών αποστολών στη Γάζα– Χρίστο Γεωργάλα. Θα υπάρχουν επίσης συζητήσεις για τις προκλήσεις των δημοκρατιών και την άνοδο της Ακροδεξιάς στη Δύση, με τη συμμετοχή του Γαλλοαλγερινού ψυχαναλυτή και συγγραφέα Μορίς Ατιά, του Βρετανοϊνδού συγγραφέα Χάρι Κούνζρου, του Κουβανού Λεονάρδο Παδούρα, αλλά και των Αννας Καρακατσούλη, Γιώργου Σιακαντάρη κ.ά., ενώ για την αποτύπωση των διαφόρων συγκρούσεων στο λογοτεχνικό έργο τους θα συζητήσουν οι Γιάννης Μακριδάκης, Ερση Σωτηροπούλου, Ελενα Μαρούτσου και Μαρία Ιωάννου.
Με θέμα τη σύγκρουση και 30 διεθνείς συμμετοχές «βρίσκεται πια σε ένα δρόμο καθιέρωσης, ίσως και πέρα από τα ελληνικά δεδομένα», όπως ανέφερε ο διευθυντής του Μανώλης Πιμπλής.
Στα διεθνή ονόματα θα βρούμε ακόμη τον πολυβραβευμένο Βρετανό συγγραφέα Τζόναθαν Κόου, τον διεθνούς απήχησης Ιταλό ομότεχνό του Βιντσέντζο Λατρόνικο, τον Καταλανό μεταφραστή του Καβάφη, Εουζέμπι Αγιένσα, και τον Αυστραλό μυθιστοριογράφο Ντόμινικ Αμερένα. Τον Γάλλο, με καταγωγή από το Κονγκό, Ερίκ Μουκεντί, τον επίσης Γάλλο Καρίλ Φερέ, τη δυναμική εκπρόσωπο της αφρικανικής αγγλόφωνης λογοτεχνίας Αμπι Νταρέ και τον Ιρλανδό μυθιστοριογράφο και θεατρικό συγγραφέα Νάιαλ Ουίλιαμς. Αλλά και τον βραβευμένο με Μπούκερ Βρετανό Αλαν Χόλινγκχερστ, τη Γερμανίδα δημοσιογράφο Λάουρα Τσβιέρτνια, τη συγγραφέα και αρθρογράφο των NY Times Κέιτι Κιταμούρα. Μαζί με τις ελληνικές, οι συνολικές συμμετοχές του 5ου Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων ξεπερνούν τις 210 και αντιστοιχούν σε περίπου 130 συζητήσεις, παρουσιάσεις, εργαστήρια, προβολές κ.λπ. Μην ξεχνάμε επίσης την προφεστιβαλική εκδήλωση με τον Τούρκο νομπελίστα Ορχάν Παμούκ, που συγκέντρωσε πάνω από 400 άτομα.
«Νομίζω ότι πρέπει να αρχίσουμε να συζητάμε το πώς σε αυτού του είδους τα φεστιβάλ θα γίνει μια υπέρβαση, ώστε να αποφεύγουμε τις παρουσιάσεις βιβλίων αυτές καθαυτές και να επιλέγουμε κατά το δυνατόν τον δρόμο της συζήτησης με περισσότερους από έναν συγγραφείς», σχολίασε ο Μανώλης Πιμπλής, εκτιμώντας ότι η πληθώρα τέτοιων παρουσιάσεων σε βιβλιοφιλικές διοργανώσεις οφείλεται κυρίως στην ανάγκη των συγγραφέων για επικοινωνία με το κοινό και στον τρόπο που πραγματοποιούνται οι εκδηλώσεις στη Διεθνή Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Σε αυτό το πνεύμα, το 5ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων θα έχει επίσης θεματικές για τη λογοτεχνική μετάφραση, τη διεθνή παρουσία του ελληνικού βιβλίου, την ποίηση κ.ά., ενώ σημαντική θέση έχουν και οι μαθητικές συμμετοχές από σχολεία του νομού Χανίων, ως συνέχεια του 1ου Μαθητικού Συνεδρίου Πειραματικών Παρουσιάσεων Λογοτεχνικών Εργων, το οποίο διοργανώθηκε από το φεστιβάλ τον περασμένο Μάιο.
Τιμώμενο πρόσωπο της φετινής διοργάνωσης θα είναι ο ακαδημαϊκός και συγγραφέας Στέφανος Τραχανάς, για την πολύτιμη συμβολή του στη διάδοση της επιστημονικής σκέψης. Στο πλαίσιο των παράλληλων εκδηλώσεων θα παρουσιαστεί εικαστική έκθεση αφιερωμένη στον αυτοδίδακτο λαϊκό ζωγράφο Τάκη Γιαννούσα, σε επιμέλεια της Νάντιας Αργυροπούλου και του συγγραφέα Γιάννη Παλαβού. Το φεστιβάλ διοργανώνουν ο Δήμος Χανίων και η Περιφέρεια Κρήτης, με την υποστήριξη της Βουλής των Ελλήνων και του υπουργείου Πολιτισμού.
