Η «Γαλήνη» του Ηλία Βενέζη, με θέμα την εγκατάσταση προσφύγων από τη Μικρά Ασία στη σκληρή γη της Αττικής, ήταν ο πρώτος τίτλος στη σειρά της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας που το Βιβλιοπωλείον της Εστίας εγκαινίασε το 1956. Διαβάστηκε και αγαπήθηκε πολύ, έγινε κομμάτι της διαπαιδαγώγησης γενεών και από τότε που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά (το 1939) ανήκει στα πιο κλασικά βιβλία της γενιάς του ’30. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η πρόσφατη κυκλοφορία της «Γαλήνης» στην ιταλική γλώσσα («Tranquillita»), από τις εκδόσεις Medhelan του Μιλάνου, σε μετάφραση του Φραντσέσκο Κολαφέμινα (Colafemmina).
Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι με την κυκλοφορία της «Γαλήνης» στα ιταλικά ολοκληρώνεται μια τριλογία Βενέζη στις εκδόσεις Medhelan, οι οποίες περιλαμβάνουν σημαντικούς συγγραφείς της παγκόσμιας λογοτεχνίας στον κατάλογό τους. Ο Φραντσέσκο Κολαφέμινα, κλασικός φιλόλογος και νεοελληνιστής, παθιασμένος αναγνώστης της ελληνικής λογοτεχνίας, λάτρης του Βενέζη και άλλων εκπροσώπων της γενιάς του ’30 και άτυπος, μα ουσιαστικός, πρέσβης του ελληνοϊταλικού διαλόγου, ολοκλήρωσε αυτήν την πολύτιμη τριλογία μεταφράζοντας με ιδιαίτερη επιμέλεια και αφοσίωση την «Αιολική γη», το «Νούμερο 31328» και τη «Γαλήνη». Στο «Νούμερο», όπως λέει ο ίδιος «περιέχονται πάνω από 200 σημειώσεις με αναφορές σε ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα που τεκμηριώνουν την αλήθεια πίσω από το βιβλίο».
Στα ελληνικά έχει κυκλοφορήσει και ένα δοκιμιακό βιβλίο του Φραντσέσκο Κολαφέμινα, το «Φως σε σκοτεινούς καιρούς. Ο ελληνορωμαϊκός πολιτισμός» (μετ. Βιολέττα Ζεύκη, εκδ. Εστία), ενδεικτικό του βάθους με το οποίο προσεγγίζει και ερμηνεύει θεμελιώδη ζητήματα της πολιτισμικής ταυτότητας.
Μέσα από αυτήν τη θερμή συγκυρία γεννήθηκε και η «Γαλήνη» μεταφρασμένη πλέον στα ιταλικά. Η «Γαλήνη», που αφηγείται μια ιστορία πόνου και αυταπάρνησης στην τότε αφιλόξενη γη της Αναβύσσου, μια ιστορία ψυχικών δεσμών και διακυμάνσεων, ένα βιβλίο στενά συνδεδεμένο με το πολιτισμικό αποτύπωμα του ελληνισμού του 20ού αιώνα, που παρέμεινε πολύ «δικό μας», έχει αρχίσει να ακολουθεί μια οδό εξωστρέφειας. Μια πορεία που αποτελεί τη μεγάλη σύγχρονη πρόκληση της ελληνικής γραμματείας. Eίναι εξαιρετικά ενδιαφέρον και συγκινητικό να υπάρχει πλέον η δυνατότητα στο ιταλόφωνο κοινό να γνωρίσει αυτές τις σελίδες της λογοτεχνίας μας και να καταλάβει, έτσι, λίγο καλύτερα τη νεότερη Ελλάδα. Και ταυτόχρονα να γνωρίσει τον μεγάλο συγγραφέα Ηλία Βενέζη μέσα από τρία, πλέον, σημαντικά βιβλία του.
Η μετάφραση στα ιταλικά (με πρόλογο του Φιλίππο Μαρία Ποντάνι) παρουσιάστηκε και στην πρόσφατη έκθεση βιβλίου στο Τορίνο, με την Ελλάδα τιμώμενη χώρα, καρπό του προγράμματος GreekLit μέσω του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ). Ο Φραντσέσκο Κολαφέμινα καλλιεργεί εδώ και χρόνια μια βαθιά, εσωτερική και βιωματική σχέση με την Ελλάδα. Δεν είναι απλώς φιλολογικό το ενδιαφέρον του. Οπως έχει πει, «τέσσερα χρόνια πριν στον Μόλυβο, στο νησί της Λέσβου, υποσχέθηκα στον Ηλία Βενετία, επισκεπτόμενος τον τόπο όπου αναπαύεται για πάντα στη σκιά των πεύκων, ότι θα έφερνα στην Ιταλία και τα τρία μεγάλα έργα του, την τριλογία του ξεριζωμού». Το θέμα των προσφύγων του ’22 αποκτά οικουμενικότητα και τώρα, χάρη στην ωραία ιταλική γλώσσα, αναφύεται ένας ευπρόσδεκτος δίαυλος ανάμεσα στην Ιταλία και στην Ελλάδα.
