Αν πρέπει να μιλήσουμε με αριθμούς, τότε η 22η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, που εγκαινιάζεται αύριο βράδυ με τιμώμενη χώρα τη Βουλγαρία, μπορεί να περηφανεύεται ότι στο πρόγραμμά της (που ξεκινάει την Πέμπτη) θα συμμετάσχουν φέτος 318 εκθέτες, με 30 εκδοτικούς οίκους να δίνουν το «παρών» για πρώτη φορά. Στους χώρους της, στη ΔΕΘ-HELEXPO, θα πραγματοποιηθούν 330 εκδηλώσεις, ενώ στους διεθνείς προσκεκλημένους της περιλαμβάνονται 25 συγγραφείς.
Αυτά όμως είναι ποσοτικά μεγέθη και ενώ έχουν τη σημασία τους –κυρίως γιατί φανερώνουν μια σταθερότητα σε σχέση με την περυσινή διοργάνωση, την πρώτη που είχε αναλάβει το νεοσύστατο Ελληνικό Ιδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού– το κρισιμότερο εδώ μοιάζει να είναι και κάτι άλλο: χωρίς να έχει πολλά επιμέρους αφιερώματα, που εξάλλου δεν ξεχωρίζουν πάντοτε από τις υπόλοιπες συζητήσεις, η φετινή ΔΕΒΘ θα επικεντρωθεί στο ζητούμενο της φιλαναγνωσίας, διερευνώντας το πώς καλλιεργούνται οι νέοι βιβλιόφιλοι. Η κεντρική θεματική της έχει μάλιστα έναν τίτλο που ακούγεται κατηγορηματικά αισιόδοξος: «Γενιά Αναγνωστών/ Δημιουργοί Βιβλίων».
Μεταξύ των 400 εκδηλώσεων ξεχωρίζουν οι συζητήσεις για την ανοδική πορεία του ισπανικού εκδοτικού κλάδου, καθώς και πάνελ για την επιτυχία του BookTok (της βιβλιοφιλικής κοινότητας του TikTok).
Ενδεικτικά, στο σταθερά ενισχυμένο Επαγγελματικό Πρόγραμμα της έκθεσης, εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών αλλά και κυβερνητικών φορέων θα παρουσιάσουν έρευνες και πρακτικές που ενθαρρύνουν το διάβασμα σε διάφορες ηλικιακές ομάδες στη Γερμανία και στη Σλοβενία, ενώ θα πραγματοποιηθούν συζητήσεις για την ανοδική πορεία του ισπανικού εκδοτικού κλάδου (το λεγόμενο «ισπανικό φαινόμενο»), καθώς και πάνελ για την επιτυχία του BookTok (της βιβλιοφιλικής κοινότητας του TikTok), για τις διεθνείς αγορές βιβλίου και τις πρακτικές τεχνητής νοημοσύνης, για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας, το δίκτυο προώθησης της ανάγνωσης EURead κ.ά. Εκτός δε από τις 330 εκδηλώσεις της έκθεσης, άλλες 106 θα αφορούν παιδιά και εφήβους.
Η τιμώμενη χώρα, η Βουλγαρία, της οποίας η λογοτεχνία αποκτά μεγαλύτερη ορατότητα διεθνώς, π.χ. μέσα από βραβεία όπως το Διεθνές Μπούκερ του Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ (2023), θα εκπροσωπηθεί στη φετινή ΔΕΒΘ μεταξύ άλλων από τη συγγραφέα Ρενέ Κάραμπας, υποψήφια φέτος για την ίδια διάκριση, η οποία θα παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη το βιβλίο της «Γράμματα του Ομάρ στη μελλοντική του σύζυγο» (εκδ. Μεταίχμιο). Θα συμμετάσχουν επίσης η Eλενα Αλεξίεβα, της οποίας η συλλογή διηγημάτων «Η διακοπή της σαμσάρας» κυκλοφόρησε πρόσφατα στα ελληνικά (εκδ. Βακχικόν), η συγγραφέας και μέλος της Βουλγαρικής Ακαδημίας Τεοντόρα Ντίμοβα, ο θεατρικός συγγραφέας Αλεξάντερ Σεκούλοφ, ο πεζογράφος και φιλόσοφος Τόντορ Τόντοροφ, η ποιήτρια Γιάνα Μπούκοβα κ.ά. Το εθνικό περίπτερο της Βουλγαρίας θα εγκαινιάσει την Πέμπτη ο υπουργός Πολιτισμού της χώρας, Νάιντεν Τόντοροφ.
Από τους ξένους συγγραφείς, ξεχωρίζουν ο Αυστραλός Ντομινίκ Αμερενά, που θα μιλήσει για το πολυβραβευμένο του ντεμπούτο «Τα θέλω όλα» (εκδ. Γεννήτρια), η Αλγερινή Καουτέρ Αντιμί, με το βιβλίο της «Η εχθρική χαρά» (εκδ. Πόλις) και η Ιρανοσουηδή Ατένα Φαροκζάντ με την ποιητική συλλογή «Η χρονιά του γαϊδάρου» (εκδ. Θράκα). Επίσης, ο διεθνούς φήμης Κουβανός ποιητής Βίκτορ Ροντρίγκεζ Νούνιεζ, που μεταφράστηκε πρόσφατα στα ελληνικά («Αγρια άλγεβρα», εκδ. Ειρήνη) και ο Γεωργιανός ομότεχνός του, Ντάτο Μαγκράτζε, στιχουργός του εθνικού ύμνου της χώρας του, ο οποίος θα παρουσιάσει τη συλλογή «Η γόνιμη» (εκδ. Εντύποις). Ακόμα, ο Ιταλός συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας Σαντρόνε Ντατσιέρι («Το κακό που κάνουν οι άνθρωποι», εκδ. Πατάκης), ο Γερμανός Κάρστεν Χεν με το νεανικό μυθιστόρημα «Ο ταχυδρόμος των βιβλίων» (εκδ. Μεταίχμιο), αλλά και ο καθηγητής ανθρωπολογίας Ρόμπερτ Χέιντεν («Από τη Γιουγκοσλαβία στα Δυτικά Βαλκάνια», Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης), ο Αλβανός Βίρτζιλ Μούτσι («Πριγκίπισσα της Σελήνης», εκδ. Ευρασία) κ.ά.
Παράλληλες δράσεις
Τα Φεστιβάλ Μετάφρασης και Νέων Λογοτεχνών δεν θα πραγματοποιηθούν, με ορισμένες συναφείς εκδηλώσεις να εντάσσονται στο ευρύτερο πρόγραμμα της ΔΕΒΘ. Πλούσιες πάντως θα είναι οι παράλληλες δράσεις της έκθεσης, με προβολή επεισοδίων από εμβληματικές εκπομπές της ΕΡΤ όπως το «Μονόγραμμα» και το «Παρασκήνιο» που εστιάζουν σε μεγάλους Ελληνες λογοτέχνες, με δράσεις φιλαναγνωσίας στο MOMus, με εργαστήρια για παιδιά στην Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη (σε συνεργασία με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος), με συναυλία λήξης που θα πραγματοποιηθεί στη Ροτόντα από την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και τη Φιλαρμονική Ορχήστρα Σόφιας κ.ά.
22η Διεθνής Eκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, ΔΕΘ-HELEXPO, 7-10 Μαΐου, 10.30-22.00
