Η Ειρήνη Συνανίδου, παιδαγωγός προσχολικής ηλικίας και ιδρυτικό μέρος της ΑΜΚΕ ΜοιαΖΩ, γνώρισε την Αδα Σταματάτου σε έναν αθλητικό φορέα, στον οποίο αθλούνταν οι γιοι τους: ο Γιάννης, της Σταματάτου, και ο Μιχάλης, της Συνανίδου, αυτιστικά άτομα τρίτου επιπέδου.
Σήμερα είναι «συντρόφισσες εν όπλοις». «Οταν γνωριστήκαμε δεν είχα ακόμα δει τη σελίδα της στο Facebook», είπε, αναφερόμενη στη γνωστή διαδικτυακή σελίδα της Αδας «Η ζωή μου με τον Γιάννη», που το 2020 έγινε και βιβλίο με αυτόν τον τίτλο (εκδ. Memento), όπου η Αδα αφηγείται, με αφοπλιστική (έως και ενοχλητική για ορισμένους) ειλικρίνεια, τι σημαίνει να είσαι μητέρα ενός βαριά αυτιστικού ατόμου.
Ο Χρήστος Γείτονας, διευθύνων σύμβουλος του Costeas-Geitonas School (CGS) και μέλος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, γνώρισε την Αδα στον αγωνιστικό στίβο. «Μου έδινε κουράγιο σε έναν σταθμό ενυδάτωσης», είπε. Από τότε, ο Χρήστος Γείτονας έχει δει την Αδα να μιλάει στα παιδιά του CGS, με αφορμή τα βιβλία της, για τον αυτισμό, για τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη. «Η Αδα δεν είναι μονάχα μάχιμη τριαθλήτρια, αλλά και απίστευτη storyteller. Την έχω δει να μιλάει στα παιδιά και έχω δει ο ίδιος τι απήχηση έχουν τα βιβλία της, από το δημοτικό έως το γυμνάσιο».
Τόσο την Ειρήνη Συνανίδου όσο και τον Χρήστο Γείτονα τους είδαμε και τους ακούσαμε την Τετάρτη, στην αίθουσα εκδηλώσεων των εκδόσεων Μεταίχμιο, στην παρουσίαση του νέου (τρίτου) βιβλίου της Σταματάτου, με τίτλο «Ο Γιάννης ταξιδεύει με το αεροπλάνο», που μόλις κυκλοφόρησε από τον συγκεκριμένο εκδοτικό οίκο.
Από τις ίδιες εκδόσεις είχε κυκλοφορήσει το 2023 το «Τι έχει ο Γιάννης; Μιλώντας στα παιδιά για τον αυτισμό» (και στα δύο βιβλία το κείμενο της Σταματάτου πλαισιώνει η ωραία εικονογράφηση της Αγγελικής Ρελάκη).
Η καλή συνάδελφος στην «Κ» Λίνα Γιάνναρου, που συντόνιζε την εκδήλωση, είπε από την πλευρά της ότι ανακάλυψε τη Σταματάτου σε μια αίθουσα αναμονής το 2018, όταν είδε για πρώτη φορά τη διαδικτυακή της σελίδα «Η ζωή μου με τον Γιάννη». «Δεν μπορούσα να σταματήσω να διαβάζω, επειδή η Αδα δεν φοβάται να πει τα πράγματα με τ’ όνομά τους, που σημαίνει ότι το ίδιο πρέπει να κάνουμε κι εμείς».
«Πριν από 25 χρόνια», έλεγε η Ειρήνη Συνανίδου, «είχαμε ένα στα 10.000 παιδιά στο φάσμα του αυτισμού. Σήμερα τα νούμερα έχουν αλλάξει: είναι 1 στα 36 αγόρια και 1 στα 44 κορίτσια. Υπάρχει μια τάση υπερδιάγνωσης, το λεγόμενο φάσμα έχει πια ξεχειλώσει, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που οι έννοιες να χάνουν το νόημά τους. Από την άλλη όμως, σήμερα πια υπάρχει διάγνωση, το ταμπού έχει υποχωρήσει, οι γονείς είναι πιο έτοιμοι να ακούσουν μια σκληρή αλήθεια και το αυτιστικό άτομο να τύχει μιας καλύτερης φροντίδας που θα το κάνει και το ίδιο να εξελιχθεί».
Κάτι ανάλογο έλεγε και ο Χρήστος Γείτονας, από την πείρα του στο σχολείο, για το πώς πλέον οι γονείς υποδέχονται μια σκληρή ανακοίνωση, συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια. «Ενα σχολείο που δεν ενημερώνει τους γονείς σωστά είναι ένα αποτυχημένο σχολείο και έτσι δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί και το κράτος στις ανάγκες που προκύπτουν».
Το βιβλίο «Ο Γιάννης ταξιδεύει με το αεροπλάνο» καταγράφει τις τρομακτικές δυσκολίες που παρουσιάζει το αεροπορικό ταξίδι με ένα βαριά αυτιστικό άτομο. «Ενα ταξίδι με αεροπλάνο είναι εφιάλτης», έλεγε η Σταματάτου. «Το αυτιστικό μυαλό δεν μπορεί να κατανοήσει τις έννοιες του χώρου και του χρόνου. Το βιβλίο απευθύνεται λοιπόν όχι μόνο σε παιδιά αλλά και σε ενήλικες».
«Ναι, και σε ενήλικες», προσθέτει η Ειρήνη Συνανίδου, «διότι το έχουμε δει στην τάξη, τα παιδιά έχουν ένα βασικό αίσθημα του δικαίου. Δεν κάνουν διαχωρισμούς – εκτός κι αν εμείς τα διδάξουμε να κάνουν αυτούς τους διαχωρισμούς. Είναι λοιπόν ένα βιβλίο γραμμένο με αγάπη, με συναίσθημα και με αλήθεια, και είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για μένα ως παιδαγωγό».
«Ο αγώνας για τον αυτισμό είναι ένας αγώνας σε αχαρτογράφητα νερά», σχολίασε ο Χρήστος Γείτονας. «Αυτά ακριβώς όμως χαρτογραφεί η Αδα».
«Ευτυχώς το Μεταίχμιο πίστεψε από την αρχή σε αυτά τα βιβλία και τα αγκάλιασε», είπε η Σταματάτου, «παρότι ήξερε ότι δεν είναι μια ελκυστική ιστορία. Ωστόσο έχω ακόμα άπειρες ιστορίες να πω για τον Γιάννη και πολλά βιβλία να γράψω, εξηγώντας τον τρόπο που βλέπει τον κόσμο και το πώς συνδέεται με τους ανθρώπους και τα πράγματα».
