Ο μαθηματικός και συγγραφέας Θανάσης Κοπάδης μέσα από το έργο του γεφυρώνει την αυστηρότητα των μαθηματικών με την καθημερινή ζωή και τον πολιτισμό. Το τελευταίο βιβλίο του με τίτλο «Είναι τρελοί αυτοί οι μαθηματικοί!» από την Ελληνοεκδοτική, που συνυπογράφει με τον Θανάση Δρούγα, αναδεικνύει την «τρέλα» ως μια δημιουργική δύναμη πίσω από τις μεγάλες μαθηματικές ανακαλύψεις.
Ποια βιβλία έχετε αυτόν τον καιρό πλάι στο κρεβάτι σας;
Αυτήν την περίοδο έχω δίπλα μου δύο πολύ διαφορετικά βιβλία. Το ένα είναι «Τα θεμέλια της Αριθμητικής» του Γκότλομπ Φρέγκε, ένα φιλοσοφικό έργο που επιχειρεί να θεμελιώσει τη σχέση ανάμεσα στη σκέψη και στα μαθηματικά, αποδεικνύοντας ότι η γνώση χτίζεται με ακρίβεια και επιμονή. Το δεύτερο είναι «Η κατάλυση του χρόνου» του Μιχάλη Αλμπάτη, ένα λογοτεχνικό έργο με ήρωα ένα δεκατριάχρονο εβραιόπουλο σε μια μικρή πόλη της κατεχόμενης Τσεχοσλοβακίας, που βρίσκει καταφύγιο σε μια σοφίτα παρέα με έναν γάτο και μια ξεχασμένη βιβλιοθήκη με χιλιάδες βιβλία. Αν και τόσο διαφορετικά, αυτά τα δύο βιβλία έχουν κοινό παρονομαστή την αξία της γνώσης, ως μια αυστηρή αναζήτηση της αλήθειας από τη μία και ως μια αντίληψη της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης από την άλλη.
Ποιο ήταν το πιο ενδιαφέρον στοιχείο που μάθατε πρόσφατα χάρη στην ανάγνωση ενός βιβλίου;
Εμαθα πρόσφατα την ιστορία του Ντάγκλας Ανταμς, όταν το 1971, σε ηλικία μόλις 18 ετών, ταξίδεψε στην Ευρώπη έχοντας μαζί του ένα βιβλίο-ταξιδιωτικό οδηγό. Κάποια νύχτα, ενώ βρισκόταν μεθυσμένος σε ένα χωράφι στο Ινσμπρουκ, κοίταξε τον έναστρο ουρανό και σκέφτηκε πως κάποιος θα έπρεπε να γράψει έναν αντίστοιχο οδηγό για ολόκληρο τον γαλαξία. Ετσι γεννήθηκε ένα από τα πιο επιδραστικά βιβλία επιστημονικής φαντασίας όλων των εποχών, το «Γυρίστε τον γαλαξία με ωτοστόπ». Την ιστορία αυτή τη συνάντησα στο «Το μηδέν, το άπειρο και το ζόρικο 13» του Αλμπρεχτ Μποϊτελσπάχερ, ένα έργο που εξηγεί γιατί η ανθρώπινη δημιουργικότητα γεννιέται σε απρόβλεπτες στιγμές.
Βρήκατε ποτέ τον μπελά σας επειδή διαβάσατε ένα βιβλίο;
Κάποια στιγμή διάβασα έναν φορολογικό οδηγό και αποφάσισα να κάνω μόνος τη φορολογική μου δήλωση, με όχι θετικά αποτελέσματα.
Περιγράψτε την ιδανική αναγνωστική συνθήκη.
Δεν χρειάζονται πολυτέλειες για να χαθείς στις σελίδες ενός βιβλίου. Μια άνετη γωνιά με φως και λίγος ελεύθερος χρόνος αρκούν.
Υπάρχουν είδη λογοτεχνίας που προτιμάτε και άλλα που αποφεύγετε;
Λατρεύω ιδιαίτερα τις ιστορίες μυστηρίου και δεν αποφεύγω κάποιο λογοτεχνικό είδος. Προτιμώ, όμως, οτιδήποτε εμπλέκει μέσα τα μαθηματικά, ακόμα και τα STEM romances, που εστιάζουν σε σχέσεις και έρωτες, με τη διαφορά ότι οι χαρακτήρες εμπλέκονται σε τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας και των μαθηματικών.
Τι είναι αυτό που σας συγκινεί περισσότερο σε ένα βιβλίο;
Η αίσθηση ότι ανακαλύπτω κάτι νέο, είτε πρόκειται για μια ιδέα είτε για μια ανθρώπινη ιστορία. Με συγκινεί όταν ένα βιβλίο καταφέρνει να ενώσει το συναίσθημα με τη σκέψη.
Υπάρχει κάποιο αγαπημένο σας βιβλίο που θα θέλατε να γίνει ταινία;
Δύσκολη ερώτηση και θα καταφύγω στο ανεξίτηλο σημάδι που μου άφησε ο Ανταόλ Φρανς και «Η ανταρσία των αγγέλων». Πρόκειται για ένα φιλοσοφικό και σατιρικό έργο, στο οποίο οι άγγελοι επαναστατούν ενάντια στη θεϊκή τάξη, θέτοντας ερωτήματα γύρω από την εξουσία, την ελευθερία και τη φύση του καλού και του κακού. Αυτή η αλληγορία για την ανθρώπινη σκέψη και την αμφισβήτηση κάθε αυθεντίας με αφορά και ως εκπαιδευτικό.
Τι κάνει την ιστορία των μαθηματικών τόσο συναρπαστική;
Το γεγονός ότι πίσω από κάθε θεωρία κρύβονται άνθρωποι με πάθη, εμμονές και όνειρα. Τα μαθηματικά δεν είναι μόνο σύμβολα, αλλά και μια ανθρώπινη περιπέτεια γεμάτη ανατροπές.
Ποιοι άνθρωποι παρουσιάζονται ως πρωταγωνιστές της;
Πρωταγωνιστές είναι οι ίδιοι οι μαθηματικοί, άνθρωποι δημιουργικοί και επίμονοι, που έζησαν μέσα στις αντιφάσεις της εποχής τους και συχνά βρέθηκαν αντιμέτωποι με προκαταλήψεις και περιορισμούς.
