Η Ιωάννα Καρυστιάνη και οι «Κορνιζωμένοι» (εκδ. Καστανιώτης), ο Δημοσθένης Κούρτοβικ και «Ο ήχος της σιωπής της» (εκδ. Εστία), η Σοφία Νικολαΐδου με τα «Δικά μας παιδιά» (εκδ. Μεταίχμιο) και η Βασιλική Πέτσα με το «Δεν θ’ αργήσω» (εκδ. Πόλις) είναι μερικοί από τους φετινούς υποψηφίους για το κρατικό βραβείο Μυθιστορήματος, σύμφωνα με τις βραχείες λίστες των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων 2025 (εκδόσεις 2024) που ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισμού. Το ίδιο βραβείο διεκδικούν επίσης οι Δημήτρης Καρακίτσος («Αυτός ο χειμώνας», Αντίποδες), Ελένη Πριοβόλου («Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή», Καστανιώτης), Φοίβος Οικονομίδης («Γιακαράντες», Εστία), Μίνως Ευσταθιάδης («Σου γράφω από την κοιλιά του κτήνους», Μεταίχμιο) και Αγης Πετάλας («Κυμύλη ή η νήσος των δυνατοτήτων», Εστία). Στη βραχεία λίστα για το βραβείο Διηγήματος – Νουβέλας θα βρούμε, μεταξύ άλλων, τους Γιώργο Σκαμπαρδώνη («Φάλτσα κεφαλής», Πατάκη), Νικήτα Σινιόσογλου («Απομονωτήριο λοιμύποπτων ζώων», Κίχλη), Αχιλλέα Κυριακίδη («Το κερί του Καρτέσιου και άλλα διηγήματα», Πατάκη), Ελενα Μαρούτσου («Ντόμινο. Η τέχνη των αλυσιδωτών πτώσεων», Κίχλη), καθώς και τους Αχιλλέα ΙΙΙ («Τέλος πάντων», Ικαρος), Ελεάννα Βλάχου («Νατάλια Στ.», Ροδακιό) και Νίκο Λυγγούρη («Εφτά ιστορίες της άνοιξης», Αγρα).
Οπως κάθε χρόνο οι βραχείες λίστες συνοδεύονται από τις αιτιολογημένες εκθέσεις των τριών αρμόδιων κριτικών επιτροπών (Λογοτεχνίας, Παιδικού Βιβλίου, Μετάφρασης), όπου αποτιμάται η γενική ποιότητα των υπό κρίση έργων και εξετάζονται οι τάσεις της παραγωγής. Ενδεικτικά, η έκθεση για την κατηγορία της ποίησης κάνει λόγο για μια παραγωγή «ποσοτικά πλούσια ή και πληθωρική», για μια «σταθερά υψηλή ποιοτική στάθμη», αλλά και για «περιορισμένη αναγνωστική απήχηση» του συγκεκριμένου λογοτεχνικού είδους. Υποψήφιοι για το βραβείο ποίησης είναι οι Ζέφη Δαράκη («Accordion», Υψιλον/Βιβλία), Λένια Ζαφειροπούλου («Φύση μισή. Τα χειρόγραφα από το σπίτι του λόφου», Πόλις), Κώστας Καναβούρης («Τα παιδιά του Ζαμπρίσκι Πόιντ. Μικρή ανθολογία προβλημάτων», Πόλις), Διονύσης Καψάλης («Οπως οι αμπελουργοί», Αγρα), Θεώνη Κοτίνη («Με το σώμα», Ενύπνιο), Δήμητρα Κωτούλα («Λάμια», Πατάκη) κ.ά.
Ενδιαφέρον έχει και η επισήμανση της επιτροπής Λογοτεχνίας ότι στην κατηγορία των πρωτοεμφανιζόμενων συγγραφέων το οριζόμενο από τον νόμο ηλικιακό όριο των 35 ετών θέτει εκτός κρίσης αξιόλογα έργα. Οι διεκδικητές αυτού του βραβείου είναι μόλις τρεις: οι Μαρίνα Παπούλα («Μήτερ ημών», Βακχικόν), Εύη Σέμπου («Ετερόκλητα», Gutenberg) και Θοδωρής Τσομίδης («Η γέννα. Μια ιστορία σε τρεις εποχές», Πατάκη).
Σταχυολογώντας από τις υπόλοιπες κατηγορίες, στη βραχεία λίστα για το κρατικό βραβείο Δοκιμίου – Κριτικής 2025 θα βρούμε τους Αννα Καρακατσούλη («”Το ξίφος του πνεύματος”. Βιβλίο, πολιτισμική ηγεμονία και άκρα δεξιά στην Ελλάδα μετά το 1974», Gutenberg), Διονύση Καψάλη («Ελεγεία και επιτύμβιο. Μεταμορφώσεις του πένθους», Αγρα) κ.ά. Υποψήφιοι για το βραβείο Μαρτυρίας – Βιογραφίας – Χρονικού – Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας είναι μεταξύ άλλων οι Δημήτρης Αγγελής («Σκίτσα δρόμων κι έναστρης νύχτας. Επιλογή από τα Ημερολόγια», Πόλις) και Λύντια Τρίχα («Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Ο εμπνευστής του συνταγματικού κράτους», Πατάκη).
Τέλος, στη βραχεία λίστα για το κρατικό βραβείο Παιδικού Βιβλίου θα συναντήσουμε τους Κυριάκο Αθανασιάδη και Ναταλία Καπατσούλια («Ο παράξενος Αδάμ και το φεγγάρι», Ψυχογιός) και τους Χριστίνα Φραγκεσκάκη και Πέτρο Μπουλούμπαση («Το ποδήλατό του», Καλειδοσκόπιο), ενώ ξεχώρισαν για τις μεταφράσεις τους σε λογοτεχνικά έργα οι Τιτίκα Δημητρούλια (Σεσίλ Κουλόν, «Ενα θηρίο στον παράδεισο», Gutenberg), Δήμητρα Δότση (Ιταλο Καλβίνο, «Ο δρόμος του Σαν Τζοβάνι», Καστανιώτης) κ.ά. Οι τελικοί νικητές αναμένονται την επόμενη εβδομάδα.
